II SA/Gl 193/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku doprowadzenia rowu melioracyjnego do należytego stanu technicznego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB), postanowieniem nr [...] z dnia [...]r., działając na podstawie art. 119 i 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późniejszymi zmianami – dalej u.p.e.a.) nałożył na zobowiązanego H.Z.: 1) grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 3.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, 2) obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł, zgodnie z art. 64a § 1 pkt 1 oraz art. 64c § 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu podano m. in., że przed organem nadzoru budowlanego toczy się postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego rowu melioracyjnego zlokalizowanego w miejscowości R., ul. [...]. Decyzja PINB nr [...]z dnia [...]r., nakazująca wykonanie wskazanych tam czynności utrzymana została w mocy decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB) z dnia [...]r. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku oraz na podstawie uprzedniego wezwania do wykonania tego obowiązku upomnieniem z dnia [...]r., PINB nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył zobowiązany, zaskarżając je w całości. Podał, iż nie zgadza się z postanowieniem, jako że nie czuje się zobowiązany do wykonywania nałożonego obowiązku. Zażalenie podpisał również A.Z. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano m. in., że wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia ma wywrzeć odpowiedni skutek w postaci wykonania nałożonego obowiązku, a jej wysokość winna być adekwatna do sytuacji. Ze względu na fakt, iż przedmiotowy obowiązek nie został wykonany, a wymierzana przez organ grzywna jest jednorazowa, należy uznać że jej wysokość została ustalona i uzasadniona prawidłowo. Skargę na powyższe postanowienie złożył H.Z.. Podniósł, że nie zgadza się z nim, jako że nie czuje się zobowiązany do wykonywania nałożonego obowiązku. Nadto nałożona kwota przekracza jego możliwości finansowe. Skargę podpisał również A.Z.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Ocena dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji oraz poprzedzenie egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Ponadto egzekucja może być wszczęta po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji oraz po stwierdzeniu, że sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Na początku należy wyraźnie zaznaczyć, że sprawa znajduje się obecnie na etapie egzekucji administracyjnej, zatem sama zasadność wydania decyzji, będącej podstawą postępowania egzekucyjnego, nie może być podważana, gdyż do tego przewidziany był odrębny tryb. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Środki prawne przysługujące osobie zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć podważaniu decyzji będącej podstawą egzekucji. Decyzja taka winna być podważana w innym trybie prawem przewidzianym, czy to zwyczajnym, czy to nadzwyczajnym (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego [do 2003 r.] w Katowicach z dnia 7 kwietnia 1998 r., I SA/Ka 1434/96, LEX nr 60849). Niewątpliwie w czasie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia obowiązek istniał i był wykonalny. Świadczy o tym zgromadzona dokumentacja. W świetle art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Według § 4 tego przepisu jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. W niniejszej sprawie nie uchybiono przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 122 §2 u.p.e.a. i art. 107 k.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Wysokość nałożonej grzywny jest adekwatna do stanu faktycznego oraz prawnego. Od wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych minęło wystarczająco dużo czasu, by obowiązek ten wykonać. Jakie obowiązki miały być zrealizowane wynika z samej ostatecznej decyzji i skarżący miał w tym zakresie dokładną wiedzę. Skoro nie zostały w pełni zrealizowane, stąd koniecznym było zastosowanie wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonych obowiązków. Z uwagi na opóźnienia w wykonaniu obowiązku wysokość grzywny musiała być odpowiednio wysoka i tak została ustalona. Wyznaczenie tej kwoty należało do uznania organu, a ingerencja Sądu jest tu ograniczona. Sprowadza się bowiem do ustalenia, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania. Brak jest podstaw do przyjęcia takiego wniosku. Należy dodać, że zgodnie z art. 125 § 1 i 2 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Z kolei w świetle art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Skoro rozstrzygnięcie dotyczyło H.Z., stąd A.Z. nie miał interesu prawnego, by je skutecznie zaskarżyć. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.