II SA/Gl 1935/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. K. (K.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 października 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2839/2023/20500 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku S. K. Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia 13 września 2023 roku nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji nr [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem, w okresie od dnia 1 lipca 2020r. do 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu podano, że strona dnia 11 września 2023 r. wniosła żądanie w zakresie zmiany decyzji nr 17 czerwca 2021r. Decyzją tą przedłużono stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem na okres od 1 lutego 2020r. do 30 czerwca 2020r. decyzja ta została wykonana. Następnie decyzją [...] z dnia 14.09.2022 r. organ umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa, świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem w okresie od 1 lipca 2020r. do 30 kwietnia 2021 r. Decyzja została utrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją nr SKO.PSŚ 41.5/3088/2022/16437 z dnia 18 listopada 2022 r. a w trybie kontroli sądowo-administracyjnej decyzji organu I instancji wyrokiem o sygn. akt II SA/GI 97/23 z dnia 6 kwietnia 2023 r. tutejszy Sąd oddalił skargę. Z analizy żądania wynika, że nie zostały wskazane inne okoliczności mające wpływ na zakończone postępowanie prawomocną decyzją nr [...] z dnia 14.09.2022r Mając na uwadze powyższe oraz prawomocną decyzję nr [...] z dnia 14 września 2022 roku organ odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wskazanym w żądaniu. Zażalenie na to postanowienie złożyła jej adresatka. Wyraziła w nim niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia i zażądała zobowiązania organu pomocowego do przeprowadzenia postępowania r., w celu zmiany decyzji Prezydenta Miasta C. znak: [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżonym postanowieniem utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 61 a k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zauważono, że w tej sytuacji wniosek inicjujący postępowanie wyznacza jednocześnie jego ramy, zakreślając również jego przedmiot. To treść zgłoszonego żądania określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a także wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie relewantna dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji jest zaś tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. Zadaniem organu administracji przed wszczęciem postępowania jest wyłącznie zbadanie przestanek dopuszczalności jego wszczęcia. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż z wniosku strony wynika, że nie zostały wskazane inne okoliczności mające wpływ na zakończone postępowanie prawomocną decyzją Prezydenta Miasta C. oraz utrzymującą ją w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, W sprawie organ administracji związane są także wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt II SA/GI 97/23 z dnia 6 kwietnia 2023 r. W tezach uzasadnienia tego orzeczenia wskazano, iż w konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ I instancji prawidłowo przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 maja 2021 r. do 31 stycznia 2024 r. decyzją z 28 czerwca 2022 r. Jednocześnie prawidłowo uznał, że sprawie nie zachodzą przestanki do wydania decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. z uwagi na brak stosownego wniosku skarżącej złożonego zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. Brak ustaleń co do faktu złożenia takiego wniosku przez skarżącą z uwagi na odmowę jego przyjęcia przez organ I instancji winien był skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie, co w sprawie miało miejsce. Tym samym Sąd orzekający w sprawie uznał, że organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego lub procesowego, który skutkowałyby koniecznością ich uchylenia. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz "na mocy art. 153 P.p.s.a zobowiązanie organów I i II instancji do przyjęcia oceny prawnej Sądu i jego zaleceń co do dalszego postępowania, a konsekwencji zobligowanie organów do wydania decyzji zgodnej z wniesionym żądaniem, co bez wątpienia leży szeroko rozumianym interesie społecznym i przede wszystkim słusznym interesie Strony" zarzuciła SKO w Katowicach: - zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i błędne uznanie, iż wydane, na podstawie art. 61a § 1 ustawy k.p.a., postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniesionego żądania zmiany decyzji Prezydenta Miasta C. znak; [...] z dnia 17 czerwca 2021r. jest prawidłowo podjętym rozstrzygnięciem, gdyż w ocenie Kolegium (oraz w ocenie organu pomocowego) sprawa żądania zmiany decyzji covidoweJ jest tożsama z inną już rozstrzygniętą sprawą, a w swym żądaniu strona nie wskazała innych okoliczności mających wpływ na dotychczas prowadzone postępowanie zakończone prawomocnymi decyzjami Prezydenta Miasta C. znak: [...] z dnia 14 września 2022 r. oraz SKO w Katowicach znak; SKO.PSŚ.41.5/3088/2022/16437 z dnia 18 lutego 2022r., po zaskarżeniu której prawomocnym wyrokiem o sygn akt II SA/GI 97/23 z dnia 6 kwietnia 2023 r. tutejszy Sąd oddalił skargę strony, - zastosowanie przepisu art. 61a ustawy kodeks postępowania administracyjnego i błędne uznanie, iż odmowa wszczęcia postępowania, w sprawie wniesionego żądania zmiany decyzji Prezydenta Miasta C. znak: [...] z dnia 17 czerwca 2021r. jest zgodna z prawem bo w ocenie organów żądana zmiana decyzji jest tożsama z wcześniej rozstrzygniętą sprawą przez organ pomocowy, a strona nie przedstawiła nowych okoliczności mających wpływ na już zakończone postępowanie prawomocną decyzją w sytuacji, gdy decyzja covidowa, której zmiany żąda strona, została wydana na podstawie przepisu szczególnego art. 15h (ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych) i dotyczyła zmiany decyzji poprzez przyznanie (a prawidłowo winna dotyczyć przedłużenia z urzędu prawa do pobieranego świadczenia na okres wskazany wprost w ww przepisie ustawy covidowej) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z przedłużeniem terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności na okres wskazany w tym szczególnym przepisie natomiast, uznanym przez organy za tożsame z żądaniem strony, postanowieniem znak: [...] z dnia 14 września 2022r. wydanym na podstawie przepisu art. 105 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2020r. do 30 kwietnia 2021r., organ pomocowy umorzył wszczęte przez siebie postępowanie z powodu braku przesłanek do wydania decyzji, z uwagi na brak stosownego wniosku skarżącej, złożonego w terminie określonym przepisem art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, - naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 , art. 8 , art. 9 , art. 77 §. 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie wywiązanie się z ustawowych obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej przez ustawodawcę w okresie obowiązywania szczególnych przepisów ustawy covidowej. Uznanie, że organy rozstrzygające w sprawie zwolnione są z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego i wnikliwego analizowania sprawy, pozwalającego na terminowe wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem celu wniesionego żądania oraz z uwzględnieniem ogólnie pojętego interesu społecznego i słusznego interesu strony. W obszernym uzasadnieniu skarżąca wskazała między innymi, że "organ odmówił wszczęcia postępowania, gdyż wymyślił sobie, że istnieją jakieś decyzje, są prawomocne wyroki, co prawda nie mające żadnego związku z żądaniem Skarżącej, ale kiedyś zaistniały i są organowi znane, więc bezmyślnie przywołał te dokumenty i do nich wymyślił swoją historię - cytuję: z analizy akt sprawy wynika, że decyzją Nr. [...] z dnia 17-06-2021r. przyznano Pani świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieka nad dzieckiem [...], na okres od 01-02-2020r. do 30-06-2020r. decyzja ta została wykonana". Jak dalej stwierdzono "jeśli SKO podeszłoby do rozstrzyganej sprawy właściwie to orzecznicy zorientowaliby się, iż decyzja, której zmiany żąda Skarżąca wydana została z urzędu i z mocy przepisów ustawy covidowej i miała zabezpieczać Stronę przed wszystkimi niekorzystnymi skutkami C0VID-19, poprzez przedłużenie prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na okres wprost wskazany w ww przepisie art. 15h ustawy covidowej, w związku w przedłużeniem terminów ważności orzeczeń o niepełnosprawności". Jak wskazała skarżąca żądana zmiana decyzji nie dotyczy bezpośrednio przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (co następuje zwykle na wniosek strony), za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 kwietnia 2021r. "co z jakichś niezrozumiałych, przez Stronę, powodów starają się wykazać dotychczas orzekające w sprawie Prezydent Miasta C. (dalej: -organ pomocowy) oraz SKO w Katowicach (dalej- Kolegium)". Wydanie decyzji zmieniającej (której Strona żąda) ze wskazaniem w jej sentencji prawidłowego końcowego terminu przedłużenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego "... jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności") W związku z przedłużeniem (ustawą covidową) terminów ważności Orzeczeń o niepełnosprawności, umożliwi wyegzekwowanie od organu pomocowego przysługującego Stronie, prawa i wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, także za sporny okres od 1-07-2020r. do 25-02-2021r. (lub do 30-04-2021r., - o tym który z terminów jest końcowy i właściwy winien zdecydować sad), bezpodstawnie pominięty przez organ pomocowy w decyzji, której zmiany Strona żąda". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymują swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozstrzygana sprawa dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji nr COVID.516.2021.SP z dnia 17 czerwca 2021 r. w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem, w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. Akt ten został wydany na podstawie art. 15h ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Jego przedmiotem było "automatyczne" wydłużenie obowiązywania decyzji przyznającej stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Datą graniczną jest tu dzień 30 czerwca 2020 r. kiedy to mijał okres na jaki wydano orzeczenie o niepełnosprawności dziecka strony. Jak wskazał organ administracji decyzja powyższa stała się ostateczna i została wykonana. Sąd zgadza się z takim stanowiskiem. Należy mieć jednak świadomość, że rozstrzygnięcia wydawane na podstawie art. 15h wspomnianej ustawy miały charakter "techniczny". Wydłużały bowiem okres obowiązywania wydanych wcześniej orzeczeń w związku z pandemią COVID. W przypadku skarżącej nastąpiło to do określonej daty, ze względu na wspomniany wcześniej upływ czasu, na który wydano orzeczenie o niepełnosprawności jej dziecka. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że organ ",wymyślił sobie, że istnieją jakieś decyzje, są prawomocne wyroki". Problem okresu, na jaki przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne już dwukrotnie był rozpatrywany przez tutejszy Sąd. Należy tu zwrócić uwagę na uzasadnienie wyroku z dnia 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Gl 97/2023) oddalający skargę na decyzję przyznającą stronie świadczenie pielęgnacyjne. Skład orzekający wskazał, że "twierdzenia skarżącej zawarte w skardze a dotyczące generalnego odmawiania osobom uprawnionym przyjmowania wniosków przez organ I instancji w sytuacji braku załączania do wniosku prawomocnego wyroku sądu dotyczącego stopnia niepełnosprawności nie może mieć znaczenia dla oceny rozstrzygnięć zapadłych w kontrolowanej sprawie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organ I instancji z udziałem skarżącej i jej pełnomocnika nie potwierdziło takiego faktu. W ocenie Sądu postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone zgodnie z wytycznymi Sądu. Skład orzekający zgadza się z oceną materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji dokonaną przez organy obu instancji. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ I instancji prawidłowo przyznał skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 maja 2021 r. do 31.01.2024 r. decyzją z 28 czerwca 2022 r. Jednocześnie prawidłowo uznał, że sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w sprawie przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. z uwagi na brak stosownego wniosku skarżącej złożonego zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. Brak ustaleń co do faktu złożenia takiego wniosku przez skarżącą z uwagi na odmowę jego przyjęcia przez organ I instancji winien był skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie, co w sprawie miało miejsce. Tym samym Sąd orzekający w sprawie uznał, że organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego lub procesowego, który skutkowałyby koniecznością ich uchylenia". W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że decyzja której zmiany domaga się skarżąca, nie ma samoistnego bytu prawnego. Należy ją oceniać w świetle aktu przyznającego świadczenie. Ta kwestia została przesądzona wyżej przytoczonym orzeczeniem tutejszego Sądu. W konsekwencji należy uznać, że organy administracji w sprawie prawidłowo zastosowały rozwiązanie przewidziane w art. 61 k.p.a. Sytuacja prawna skarżącej została ustalona w sposób prawidłowy i w oparciu o orzeczenia sądu administracyjnego. Nie pojawiły się jednocześnie żadne nowe okoliczności, które mogą wpłynąć na treść decyzji z 2021 r. Należy zatem uznać, że w sprawie zaistniała przesłanka "innych przyczyn", o której mowa w art. 61a § 1 in fine k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.