II SA/Gl 195/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-11-08

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym grzywny w celu przymuszenia może badać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, który stanowił podstawę nałożenia grzywny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny również nie jest do tego uprawniony. Kwestionowanie legalności decyzji o nakazie rozbiórki powinno nastąpić w drodze odrębnej skargi do sądu administracyjnego lub w trybie postępowania nadzwyczajnego. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, o czym skarżący został prawidłowo pouczony.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i bezskutecznym upomnieniu, organ przystąpił do egzekucji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Spółdzielnię grzywnę w celu przymuszenia. Spółdzielnia wniosła zażalenie, podnosząc niemożność wykonania obowiązku z powodu odmowy udostępnienia terenu przez Urząd Miejski. Po utrzymaniu postanowienia o grzywnie w mocy przez organ II instancji, Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia o grzywnie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w J. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] nr [...], nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w J. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia stanowiska kontenerowego, zlokalizowanego w J. przy łączniku ul. [...] L. i L. Po rozpatrzeniu odwołania SM "[...]", decyzją z dnia [...] nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. upomnieniem z dnia [...] wezwał SM "[...]" w J. do wykonania obowiązku, nałożonego powyższą decyzją w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Z kolei w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...], organ ten przystąpił do egzekucji powyższego obowiązku. Wreszcie, postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 119 § 2, art. 121 § 2 i 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nałożył na SM "[...]" w J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem nakazu, zawartego w decyzji z dnia [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie SM "[...]" wniosła o uchylenie grzywny, podnosząc iż nie jest w stanie wykonać obowiązku rozbiórki, gdyż Urząd Miejski w J. jako właściciel terenu odmówił czasowego zajęcia działki celem rozbiórki ogrodzenia. Stąd też zdaniem Spółdzielni, nałożenie grzywny jest bezpodstawne i nie zmierza do rozwiązania problemu gromadzenia odpadów. Do zażalenia dołączono kopię pisma UM w J. z dnia [...]. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Zdaniem organu II instancji, podniesione w zażaleniu kwestie, nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wdrożone, zaś organ egzekucyjny zobligowany jest do podjęcia kroków w celu wykonania nałożonego obowiązku. W skardze do sądu administracyjnego SM "[...]" w J. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, podtrzymując zarzut, iż nie jest możliwe wykonanie nakazu rozbiórki z uwagi na odmowę udostępnienia terenu przez Urząd Miejski w J. Zdaniem strony skarżącej, należało zatem usankcjonować istniejący stan w postaci zamontowania ogrodzenia, zapobiegającego rozprzestrzenianiu się odpadów, a nie przymuszać do wykonania rozbiórki. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, wyjaśniając iż wydanie nakazu rozbiórki było konsekwencją niewykonania przez Spółdzielnię jako inwestora obowiązków, zmierzających do legalizacji samowoli w trybie Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. Jej zarzuty sprowadzają się bowiem do negowania zgodności z prawem decyzji organów nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia rozbiórki ogrodzenia stanowiska kontenerowego, która nie podlegała kontroli w niniejszym postępowaniu. Kwestionowanie legalności tej decyzji było zaś możliwe w drodze odrębnej skargi do sądu administracyjnego, bądź też w trybie postępowania nadzwyczajnego. W postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Stąd też w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, sąd administracyjny zobligowany jest do oceny jedynie tego aktu. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji zgodnie z art. 33 pkt 5 cyt. ustawy. Zatem skarżącej Spółdzielni przysługiwała również na etapie postępowania egzekucyjnego odrębna ochrona prawna w postaci zarzutów, o czym została prawidłowo pouczona przy doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego, a zatem przy wszczęciu egzekucji administracyjnej ( k. [...] akt adm.). Tymczasem jak wynika z akt postępowania, skarżąca nie skorzystała ani z możliwości złożenia skargi na decyzję o nakazie rozbiórki, aczkolwiek już na tym etapie wiadomo było, że nie dysponuje tytułem prawnym do gruntu, ani też nie wniosła we właściwym czasie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wreszcie, z przysługującej ochrony prawnej nie skorzystała Gmina J. jako właściciel terenu i inwestor stanowiska kontenerowego, które zostało następnie ogrodzone samowolnie przez stronę skarżącą. Powoływanie się na tym etapie postępowania egzekucyjnego, a mianowicie po nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki, na stanowisko Gminy J., która pismem z dnia [...] odmówiła zgody na czasowe zajęcie działki nr [...] w celu wykonania nakazu, zawartego w decyzji PINB w J. z dnia [...] nie mogło odnieść skutku prawnego. Zauważyć jednak przyjdzie, iż z treści tego pisma zdaje się wynikać, iż organ Gminy niewłaściwie zinterpretował treść obowiązku jako nakaz likwidacji stanowiska kontenerowego wybudowanego przez gminę na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] podczas gdy nakaz rozbiórki dotyczy jedynie ogrodzenia z betonowych elementów, zrealizowanego przez SM "[...]". O zgodności z prawem tego nakazu i podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku, nie mogły zaś orzec organy egzekucji, nakładając grzywnę w celu przymuszenia na podmiot, wskazany w prawomocnej decyzji z dnia [...] Usankcjonowanie istniejącego stanu rzeczy poprzez niewykonanie nakazu rozbiórki, czego domagała się skarżąca, doprowadziłoby wprost do naruszenia porządku prawnego. Dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o nakazie rozbiórki, bądź też wykonanie nakazu, a następnie wykonanie robót w drodze legalnego procesu inwestycyjnego, prowadzonego przez podmiot legitymujący się tytułem prawnym do gruntu i zgodnie z wymogami prawa budowlanego, może doprowadzić do porządanego stanu rzeczy, a więc zapobiegania rozprzestrzeniania się odpadów. Stąd też zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku, zaś badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny, sąd administracyjny stwierdził, iż wydane zostało zgodnie z art. 119 i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna w niniejszej sprawie ma zaś charakter jednorazowy, jej wysokość nie przekracza kwoty 25.000 zł i została prawidłowo nałożona na zobowiązaną osobę prawną. W tej sytuacji skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło