II SA/Gl 1952/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 22 września 2023 r. nr SKO.4106.1002.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 22 września 2023 r. nr SKO.4106.1002.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Wójta Gminy K. (dalej "Wójt" lub "Organ pierwszej instancji") z 1 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Organ pierwszej instancji odmówił K. K. (dalej "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą L. P. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 1 ust. 2 i 3, art. 17, art. 20, art. 23 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (przywołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.; dalej "u.ś.r.") oraz art. 104, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (przywołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Skarżąca jest siostrą osoby nad której sprawuje opiekę. Opieka ta polega na przygotowywaniu i podawaniu posiłków oraz leków, utrzymaniu higieny osobistej, zmianie pampersów, praniu odzieży i pościeli, sprzątaniu mieszkania, robieniu zakupów, umawianiu wizyt lekarskich i wykupywaniu leków. W związku ze sprawowaną opieką, która ma charakter stały i długotrwały, Skarżąca nie może podjąć pracy. Skarżąca nie spełnia jednakże przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż żyją osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z siostrą Skarżącej. Żyje ojciec siostry Skarżącej, który z uwagi na stan zdrowia i zaawansowany wiek nie może podjąć się opieki nad córką, jednakże nie posiada on orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto żyje syn siostry Skarżącej, który także nie legitymuje się takim orzeczeniem. Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazała, że zarówno ojciec jak i syn siostry to osoby schorowane, nie mogące się opiekować osobą niepełnosprawną. Skarżąca jest więc jedyną osobą, która może i chce opiekować się swoją siostrą. Siostra Skarżącej jest osobą wymagającą całodobowej opieki. Kolegium zaskarżoną obecnie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie Kolegium uznało, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego bowiem żyje i ojciec siostry Skarżącej i jej syn, a osoby te nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obowiązek alimentacyjny pomiędzy rodzeństwem jest obowiązkiem pojawiającym się na samym końcu, jako obowiązek krewnych w linii bocznej. Najpierw obowiązek alimentacyjny obciąża małżonka, następnie krewnych w linii prostej, a dopiero na końcu rodzeństwo. W świetle art. 17 ust. 1a u.ś.r. dopiero po wystąpieniu wskazanych w tym przepisie obiektywnych przeszkód wykluczających opiekę osób spokrewnionych z osobą wymagającą opieki w linii prostej, istnieje możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż osoby spokrewnione w linii prostej. Kolegium nie neguje faktu, że opieka nad siostrą jest absorbująca i pochłania dużo czasu. Jednakże organy kierują się ściśle określonymi kryteriami ustawowymi, których Skarżąca nie spełnia, i nie działają w ramach uznania administracyjnego. Postanowieniem z 4 grudnia 2023 r. Kolegium działając na podstawie art. 113 § 1 i § 3 k.p.a. sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę pisarską na stronie drugiej uzasadnienia decyzji z 22 września 2023 r. poprzez wskazanie, że Skarżąca jest siostrą, a nie synową osoby niepełnosprawnej, nad którą sprawuje opiekę. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Kolegium nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu odwoławczego. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1a pkt 2 i 3 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię w sposób niezgodny z celami tej regulacji, w wyniku czego błędnie uznano, że Skarżącej nie należy się świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Skarżącej doszło także do naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Naruszenie to polega na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym na błędnym przyjęciu, że Skarżąca nie jest jedyną osobą zdolną do sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą, jak również błędne ustalenie stanu faktycznego, że Skarżąca jest synową osoby wymagającej opieki i na tej podstawie odmówienie jej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu właściwego celem jej ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała na konieczność prokonstytucyjnej, systemowej i celowościowej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. Na poparcie swych argumentów Skarżąca przywołała wyroki sądów administracyjnych. Skarżąca podkreśliła, że jest jedyną osobą, która może i sprawuje realnie opiekę nad siostrą. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, i polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Wyjaśnić także należy, że sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że Organ odwoławczy wniósł o zastosowanie tego trybu postępowania, a Skarżąca nie zażądała w ustawowym terminie przeprowadzenia rozprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Organy orzekające w sprawie odmówiły przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, iż osoby zobowiązane alimentacyjne w pierwszej kolejności, tj. ojciec i pełnoletni syn osoby niepełnosprawnej, nad którą Skarżąca sprawuje opiekę, nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast zdaniem Skarżącej nie należy opierać się na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., a na wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu. Celem wskazanej regulacji jest natomiast przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi. Skarżąca jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec siostry i sprawującą nad nią rzeczywistą opiekę. Ojciec siostry Skarżącej nie legitymuje się wprawdzie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże z uwagi na podeszły wiek (78 lat) i stan zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad córką. Natomiast syn siostry Skarżącej leczy się [...], prowadzi niezdrowy i wyniszczający tryb życia i z tych względów nie jest w stanie opiekować się matką. Skarżąca podkreśliła, że od początku choroby siostry, tj. od [...] 2023 r. opiekuje się nią w domu 24 godziny na dobę i nie może podjąć żadnej pracy. Wyjaśnić należy, że przesłanki pozytywne uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną określone zostały w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2024 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), która zmieniła brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. W aktualnym stanie prawnym o świadczenie pielęgnacyjne mogą ubiegać się osoby wskazane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu opieki jedynie nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18. roku życia. Jednakże sąd administracyjny ocenia prawidłowość zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania. Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl natomiast art. 17 ust. 1a osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne zostało powiązane z obowiązkiem alimentacyjnym osoby ubiegającej się o świadczenie wobec osoby pozostającej pod jej opieką. Pojęcie "obowiązku alimentacyjnego" należy przy tym odnosić do uregulowań ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.; dalej "k.r.o."). Przepisy k.r.o. określają krąg podmiotów obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym. W szczególności należy przywołać art. 128 i art. 129 § 1 k.r.o. W myśl tej pierwszej regulacji obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie zaś do art. 129 § 1 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Skarżąca jest w stosunku do osoby niepełnosprawnej, nad którą sprawuje opiekę, spokrewniona w linii bocznej w stopniu drugim. Osobami spokrewnionymi w linii prostej w stopniu pierwszym są ojciec oraz syn osoby wymagającej opieki. Zatem Skarżąca nie jest zobowiązana alimentacyjnie względem swojej siostry w pierwszej kolejności z uwagi na to, że żyją jej ojciec i syn. Z tego względu do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad siostrą konieczne jest spełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Z regulacji tej natomiast wynika m. in., że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zaś ani ojciec siostry Skarżącej ani syn siostry Skarżącej nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność, że nie są oni w stanie ze względu na swój stan zdrowia oraz wiek wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego nie ma prawnego znaczenia. Powyższej oceny nie zmienia także faktycznie sprawowana przez Skarżącą opieka nad niepełnosprawną siostrą. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowały się na tle wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. dwa rozbieżne stanowiska odnoszące się do tego, pod jakim warunkiem osoby wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy istnieją rodzice osoby wymagającej opieki lub osoby spokrewnione z nią w pierwszym stopniu. Pierwsze stanowisko opierało się na wykładni rozszerzającej ww. regulacji i zakładało, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., powstaje nie tylko w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także wówczas, gdy osoby te z przyczyn obiektywnych nie są w stanie realnie sprawować opieki (por. np. wyroki NSA: z 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/16; z 14 grudnia 2018 r., I OSK 1939/18; z 16 kwietnia 2020 r., I OSK 1115/19; z 7 maja 2020 r., I OSK 2831/19; z 25 stycznia 2021 r., I OSK 2161/20 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Odmienne stanowisko przyjmowało natomiast, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego osób z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. powstaje tylko wtedy, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. np. wyroki NSA: z 20 stycznia 2016 r., I OSK 3283/14; z 19 maja 2021 r., I OSK 229/21; z 17 czerwca 2021 r., I OSK 371/21; z 2 lutego 2022 r., I OSK 997/21 – opubl. w CBOSA). Rozbieżność związana ze stosowaniem ww. regulacji została rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22 (opubl. w CBOSA). W uchwale tej zajęto stanowisko, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. NSA w przyjętej uchwale wskazał m. in., że ustawodawca odsyła w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów k.r.o. wyłącznie w zakresie dotyczącym kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym. W ten sposób ustawodawca wyznaczył po części zakres podmiotowy ustawy, tj. osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a które są uprawnione do ubiegania się o świadczenie. Z uwzględnieniem przepisów k.r.o. ustawodawca dokonał także podziału tych osób na spokrewnione w pierwszym stopniu i stopniu dalszym (zobowiązanych do alimentacji w pierwszej i dalszej kolejności), jak też uwzględnił pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego małżonków względem siebie. Zgodnie z art. 129 § 1 k.r.o., obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Te regulacje zdaniem NSA świadczą o tym, że odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów k.r.o. ma ograniczony charakter w tym znaczeniu, że nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do przepisów k.r.o. w zakresie szerszym, niż to wynika z odesłania. Kontekst systemowy jest w tym zakresie ograniczony i brak jest w szczególności podstaw do przyjmowania, że stanowi go też art. 132 k.r.o., i przyjęte w nim przesłanki wyznaczające kolejność powstawania obowiązku alimentacyjnego. Wskazując na osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby wymagającej opieki u.ś.r. w szczególności nie wymaga, aby ich obowiązek alimentacyjny pod postacią obowiązku dostarczania środków utrzymania się zrealizował, dotyczy to w szczególności podejmowania się opieki dorosłych osób niepełnosprawnych mających własne środki wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania i opieki. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest w żadnym zakresie uzależnione od sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki, kwestie te nie są badane w postępowaniu, nie ma zatem podstaw, aby na wykładnię przepisów regulujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miały oddziaływać przesłanki z art. 132 k.r.o. regulujące kolejność realizowania się obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia u.ś.r. ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek, odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. NSA szczegółowo rozważył argumenty natury konstytucyjnej oraz dotyczące spójności systemu prawa i uznał, że nie ziściły się warunki odstąpienia od literalnego rozumienia przepisu art. 17 ust. 1a u.ś.r. W motywach uchwały wskazano, że regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Zastosowanie takiego zobiektywizowanego kryterium, a nie zależnego od ocen stanu faktycznego dokonywanych każdorazowo przez organ, nie narusza w oczywisty sposób wartości wiązanych z państwem prawnym, takich jak pewność prawa i przewidywalność rozstrzygnięć władzy publicznej w stosunku do obywatela. Stanowisko zajęte we wskazanej wyżej uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2019 r., I FSK 116/17, opubl. w CBOSA). W związku z tym Sąd, będąc związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa materialnego wyrażoną we wskazanej wyżej uchwale, stwierdza, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad siostrą, tj. osoba nad którą Skarżąca sprawuje opiekę posiada ojca i syna (krewnych spokrewnionych z nią w linii prostej w pierwszym stopniu), którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niewypełnianie obowiązku opieki przez krewnych pierwszego stopnia, niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, nie jest przesłanką ustawową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dalszym krewnym osoby wymagającej opieki. Decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest ani decyzją uznaniową, ani też wydawaną w oparciu o tzw. zasady współżycia społecznego, lecz jest decyzją ściśle uzależnioną od konkretnej regulacji prawnomaterialnej (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2022 r., I OSK 1657/21, opubl. w CBOSA). Z wyżej przedstawionych przyczyn zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a u.ś.r. Także sformułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego nie mogły odnieść skutku. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.