II SA/Gl 197/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-11-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wykonania wezwania do uzupełnienia dokumentacji w sprawie o przyznanie prawa pomocy, złożony po terminie, ale przed wydaniem postanowienia przez referendarza, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza, powinien uwzględnić wyjaśnienia i dokumenty złożone przez stronę po pierwotnym terminie, jeśli zostały one przedstawione przed wydaniem rozstrzygnięcia przez referendarza, a sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. W przypadku, gdy sytuacja strony nie uległa poprawie od poprzednich orzeczeń przyznających prawo pomocy, argumentacja referendarza o braku dokumentów staje się nieaktualna.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów w terminie, powołując się na zwolnienie lekarskie i wyjazd rekonwalescencyjny. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu braku dokumentów. Skarżący złożył sprzeciw, przedstawiając wyjaśnienia i dokumentację potwierdzającą jego trudną sytuację finansową, wskazując jednocześnie na wcześniejsze postanowienia przyznające mu prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 21 września 2018 r. w ten sposób, że zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. G. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 21 września 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 197/18 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za usunięcie drzewa postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 21 września 2018 r. w ten sposób, że: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić skarżącemu adwokata. Wnioskiem z dnia 2 lipca 2018 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zamieszkuje w budynku o pow. około 100 m2, a w skład jego majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. 1,5 ha oraz samochód marki [...] r. Skarżący utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości 1050 zł oraz umowy zlecenia, dającej dochód rzędu 480 zł. Ponieważ informacje podane w druku formularza okazały się niewystarczające dla rzetelnej oceny wniosku, a sam formularz częściowo nieczytelny, pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania w terminie 7 dni szeregu dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Wymaganych dokumentów skarżący nie nadesłał w wyznaczonym terminie, lecz poinformował, że jest na zwolnieniu lekarskim i wyjeździe rekonwalescencyjnym. Postanowieniem z dnia 21 września 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. Wskazał, że do dnia wydania tego rozstrzygnięcia wnioskodawca nie nadesłał dokumentów obrazujących, zgodnie z wezwaniem z dnia 13 sierpnia 2018 r., strukturę jego dochodów oraz wydatków, co uniemożliwiło wszechstronną analizę możliwości finansowych wnioskodawcy. Tymczasem w dniu 20 września 2018 r. skarżący nadał na poczcie pismo 19 września 2018 r., w którym zwrócił się o przywrócenie terminu do wykonania wezwania z dnia 13 sierpnia 2018 r. Wyjaśnił, że do dnia 17 września 2018 r. nadal przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie mógł wykonać nałożonego na niego zobowiązania. Następnie skarżący odrębnym pismem udzielił szczegółowych informacji odnośnie swojej sytuacji osobistej i finansowej, na dowód czego przedłożył stosowną dokumentację. Następnie, po doręczeniu mu odpisu powyższego postanowienia referendarza skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw, w którym zwrócił uwagę na wyjaśnienia udzielone w piśmie z dnia 19 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej Ppsa) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 Ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. I tak, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 Ppsa, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o przedstawione kryteria oraz analizę okoliczności podanych we wniosku, a także w dodatkowych pismach procesowych i w przedłożonych dokumentach, Sąd doszedł do przekonania, że w odniesieniu do skarżącego zachodzi przesłanka do przyznania mu wnioskowanego uprawnienia w zakresie całkowitym. Zauważyć wymaga, że po wydanym przez referendarza rozstrzygnięciu wnioskodawca udzielił wyczerpujących wyjaśnień, popartych stosowną dokumentacją, z których wynika, że zestawienie dochodów i wydatków wnioskodawcy wskazuje na jego trudną sytuację finansową. Podkreślić wymaga, że takie stanowisko zajęte zostało również w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 659/16, gdzie postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, zaś postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. ustanowiono skarżącego pełnomocnika z urzędu. Sytuacja skarżącego nie uległa natomiast poprawie od dnia wydania tych rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Tym samym nieaktualna stała się argumentacja referendarza, w ramach której upatruje on podstawy do odmowy uwzględnienia rozpatrywanego wniosku właśnie w braku nadesłania przez skarżącego dokumentów umożliwiających ocenę jego sytuacji finansowej. Mając na względzie przytoczoną argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło