II SA/Gl 1978/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania J. B. od decyzji Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę "budynku biurowo - usługowego z parkingiem podziemnym oraz towarzyszącą infrastrukturą ( obejmującą budową zjazdu z ul. [...], miejsca parkingowe, dojazd, totem reklamowy, oraz przebudową istniejącego zjazdu z ulicy [...] ) - inwestycja prowadzona na terenie działek nr [...] / obrąb [...], k.m.6/, [...],[...],[...] / obrąb [...], k.m.3/ zlokalizowanych w rejonie ulic [...] i [...] w Z. ", wydanej na rzecz Inwestora - Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o. o., w K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. B., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając go bezpośrednio. Inwestor Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o. o., w K. nie ustosunkował się do wniosku skarżącego. Wniosek poparli uczestnicy postępowania M. B. oraz I. B. podnosząc szereg argumentów dotyczących zasadności samej skargi. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższej regulacji wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., a zatem odnośni się jedynie do okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do skarżącego, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu wszystkie strony postępowania. Przy czym, przedstawienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do wnioskującego o to wstrzymanie. Sąd podejmuje bowiem rozstrzygnięcie w oparciu o informacje zawarte we wniosku. Tymczasem skarżący, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających zgłoszone żądanie, w szczególności zaś nie przedstawił rzeczowej argumentacji w celu wykazania, a przynajmniej uprawdopodobnienia jaka szkoda powstanie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i w czym upatruje nieodwracalność skutków tego aktu, wskazując jedynie na sam fakt realizacji inwestycji, jego zdaniem niezgodnej z przepisami prawa. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie może natomiast dokonać oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, nie można zatem upatrywać zasadności złożonego wniosku w przekonaniu o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), jest realizacją "prawa zabudowy", określonego w art. 4 tej ustawy, w związku z czym wstrzymanie wykonania takiej decyzji winno mieć charakter wyjątkowy. Prawo to stanowi po części realizację konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 1026/05, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrując złożony wniosek należy mieć także na uwadze treść art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Nie ulega wątpliwości, że naturalną konsekwencją każdej decyzji o pozwoleniu na budowę (czy też zmieniającej taką decyzję) jest prowadzenie robót budowlanych zmierzających do realizacji obiektu. W istocie zatem każda decyzja w tym przedmiocie spowoduje powstanie skutków. Nie można jednakże z góry zakładać, że skutki te nie będą możliwe do odwrócenia. Wskazana w art. 61 § 3 p.p.s.a. , przesłanka nieodwracalności skutków wykonania decyzji oznacza przede wszystkim sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż np. przestał istnieć przedmiot którego prawo to dotyczyło. Samo zaś pogorszenie sytuacji strony skarżącej nie może uzasadniać wstrzymania procesu inwestycyjnego. Podkreślić wymaga, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do skutków nieodwracalnych. Owszem, istnieje ryzyko, że w przypadku prawomocnego uwzględnienia skargi może dojść do powstania znacznej szkody, ale nie po stronie skarżącej, a po stronie inwestora, albowiem to na nich spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego. Jednakże inwestor prowadzając roboty przed rozpoznaniem skargi przez sąd, czyni to na własne ryzyko i jak wyjaśniono w ramach wcześniejszych rozważań, szkoda powstała w wyniku wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dla niego o wiele większą dolegliwość niż ta, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia