II SA/Gl 1980/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy P. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu postanawia: 1. wstrzymać wykonanie pkt 1 zaskarżonego zarządzenia; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W piśmie z dnia [...] r. skarżąca Gmina wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...]r., nr [...], wydane w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 686 z późn. zm.). W dokumencie tym zobowiązano Gminę P.: - w pkt 1 do niezwłocznego podjęcia działań w kierunku wypełnienia obowiązku nałożonego art. 6d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 - zwana dalej ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminie), - w pkt 2 do niezwłocznego wypełnienia wymagań przepisów prawnych w zakresie egzekwowania przekazywania przez podmioty odbierające od właścicieli nieruchomości zmieszane odpady komunalne, odpady zielone i pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, - w pkt 3 do skorygowania w terminie 30 dni od dnia otrzymania zarządzenia pokontrolnego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2012 r. Pismem z dnia [...]r. Zastępca Prezydenta Miasta P. poinformował organ, że w zakresie pkt 2 zostały wszczęte z urzędu postępowania administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieprzekazywanie odbieranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Do pisma tego dołączono również korektę sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za [...] r. Pełnomocnik skarżącej Gminy w skardze z dnia [...]r. zawarł między innymi wniosek adresowany do organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), jednocześnie zwrócono się do Sądu wnosząc o wstrzymanie wykonania aktu na zasadzie 61 § 3 p.p.s.a. Motywując wniosek pełnomocnik strony powołał się na możliwość wyrządzenia skarżącej Gminie znacznej szkody majątkowej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca podkreślił przy tym, że zarządzając niezwłoczne podjęcia działań zmierzających do wypełniania obowiązku nałożonego art. 6d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie zobowiązano Gminę do zorganizowania przetargu i wyłonienia nowego podmiotu, który po zawarciu z Gminą P. stosownej umowy cywilnoprawnej zajmie się odbiorem odpadów komunalnych na terenie gminy. Dalej wskazano uchwały Rady Miejskiej w P., na podstawie których obecnie funkcjonuje system gospodarki odpadami w gminie podkreślając, że system ten spełnia wymagania stawiane ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, co potwierdziła przeprowadzona przez organ kontrola. Zdaniem pełnomocnika Gminy P. wykonanie zaskarżonego zarządzenia wiązać się będzie nie tylko z koniecznością uchylenia wymienionych w skardze uchwał, ale także ze zorganizowaniem innego niż obowiązujący teraz systemu gospodarowania odpadami, który oparty zostanie na wyłonionym w drodze przetargu nowym podmiocie gospodarczym. W opinii autora wniosku spowoduje to niewątpliwie trudne do odwrócenia skutki, w przypadku bowiem uwzględnienia skargi obsługa systemu gospodarki odpadami ponownie zostanie przekazana komunalnej osobie prawnej, która obecnie wykonuje zadania gminy w tym zakresie. Pełnomocnik powołał się również na szacunkową wartość zamówienia wynoszącą około [...]mln zł rocznie wskazując, że w przypadku wyłonienia nowego wykonawcy w drodze przetargu i podpisania z nim umowy, a następnie - w przypadku uwzględnienia skargi - jej rozwiązania jako zawartej bez podstawy prawnej, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej powstałoby nie tylko po stronie Gminy P., ale również tego nowego podmiotu gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Zdaniem Sądu wykonanie punktu 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. niewątpliwie może spowodować znaczną szkodę po stronie skarżącej Gminy. Należy w szczególności wskazać, że charakter nałożonego na skarżącą Gminę rozstrzygnięciem pokontrolnym obowiązku polegającego na zorganizowaniu przetargu na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości albo przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów (art. 6d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie) oraz koszty z tym związane świadczą o konieczności zaangażowania znacznych środków pieniężnych, które w przypadku uchylenia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego nie mogłyby zostać bez uszczerbku odzyskane. Jednocześnie wykonanie w tym zakresie zarządzenia pokontrolnego spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem zakończenie procedury przetargowej wiązać się będzie w przyszłości ze zmianą obowiązującego dotychczas systemu gospodarowania odpadami na terenie gminy, a ponowna zmiana takiego systemu i powrót do istniejących rozwiązań będą przynajmniej trudne do przeprowadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podziela tym samym argumentację podniesioną przez pełnomocnika strony we wniosku. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania aktu zawartego w skardze, a prowadząc kontrolę obejmującą "wypełnianie przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach" (zgodnie z upoważnieniem z dnia [...]r., nr [...]) nie dopatrzył się innych istotnych uchybień w działalności Gminy P., poza wskazanymi w zarządzeniu pokontrolnym. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia w zakresie pkt 2 i 3 wskazać należy, że instytucja ta stanowi wyjątek od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych. W opinii Sądu to na wnioskodawcy zatem spoczywa obowiązek wskazania okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek i przynajmniej uprawdopodobnić, że ich wystąpienie zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Gminy P. przedstawił jedynie okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku w zakresie pkt 1 zarządzenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. nie ustosunkował się natomiast do obowiązków polegających na wypełnieniu wymagań przepisów prawnych w zakresie egzekwowania przekazywania odpadów do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych przez podmioty odbierające odpady od właścicieli nieruchomości, a także na skorygowaniu sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za [...]r. Ponadto jak wynika z wyjaśnień Zastępcy Prezydenta Miasta P. zawartych w piśmie z dnia [...]r. zobowiązana Gmina przystąpiła do wykonywania tych obowiązków składając korektę sprawozdania oraz wszczynając stosowne postępowania administracyjne. Z tych względów wniosek w powyższym zakresie podlegał oddalaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.