II SA/Gl 1982/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-03-11
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, nieposiadająca dochodów ani majątku, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w zakładzie karnym, która nie posiada dochodów ani majątku pozwalającego na pokrycie kosztów postępowania sądowego, powinna zostać zwolniona z tych kosztów oraz otrzymać pełnomocnika z urzędu. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu.Stan faktyczny
Skarżący, Z. J., przebywający w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawca nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, posiada jedynie tytuł prawny do lokalu mieszkalnego i nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Dostarczył zaświadczenie z zakładu karnego potwierdzające brak zatrudnienia i niewielki stan rachunku depozytowego.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca przebywa obecnie w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, na wolności posiada jedynie tytuł prawny (współwłasność z byłą żoną) do lokalu mieszkalnego o pow. 74 m2, natomiast nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca dostarczył zaświadczenie wystawione przez kierownictwo placówki penitencjarnej, w której przebywa skarżący, z treści którego wynika, że skazany nie jest zatrudniony w zakładzie karnym, a stan jego rachunku depozytowego wynosi 65 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Skarżący przebywając w zakładzie karnym jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia. W tego rodzaju sytuacji w grę wchodzi w zasadzie wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną, jednakże nie każdy zakład karny prowadzi tego rodzaju przedsiębiorstwo. Wnioskodawca wskazał przy tym, że nie dysponuje żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych. Nie może również liczyć na wsparcie rodziny w tym zakresie. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło