II SA/Gl 1982/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-04-12
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego osobie, której dochód nieznacznie przekracza kryterium dochodowe, a wnioskowane przez nią potrzeby nie zostały uznane za niezbędne do podstawowej egzystencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Pomimo nieznacznego przekroczenia kryterium dochodowego, wnioskowane przez skarżącego potrzeby nie zostały uznane za "niezbędne potrzeby bytowe" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, nie stwierdzono "szczególnie uzasadnionego przypadku" pozwalającego na przyznanie zasiłku specjalnego. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie oraz ograniczone środki finansowe organów, co uniemożliwia zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb.Stan faktyczny
Skarżący J. T. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup różnych urządzeń, leków, materiałów i usług. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz uznając wnioskowane potrzeby za niebędne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się przyznania świadczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. T. (T.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 listopada 2023 r. nr SKO.PS/41.5/1185/2023/21907/ w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 września 2023 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. (dalej: "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 8, art. 39, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 z późn. zm., dalej: "u.p.s."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), odmówiono J. T. (dalej: "Strona" "Skarżący") przyznania zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego na zakup: urządzenia mierzącego glukozę, cholesterol i kwas moczowy w kwocie 157,50 zł; leków, ziół, witamin i suplementów diety w kwocie 200,00 zł, maszyny do szycia Singer 8280 w kwocie 520,00 zł; wariografu Stoelting CPS Pro wraz z oprogramowaniem i kompletem czujników w kwocie 26.000,00 zł; licznika Geigera Soeks 01M NEO w kwocie 1.100,00 zł; drukarki Canon I-Senys LB352x w kwocie 3.997,50 zł; 4 kartonów rydz papieru ksero 5x500 Poispeed 5 w kwocie 366,00 zł; laptopa ASUS ZenBook w kwocie 5.399,00 zł; rocznego abonamentu na siłownię w kwocie 2.388,00 zł.
Na wstępie uzasadnienia organ podał, że na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 7 września 2023 r. oraz zgromadzonej dokumentacji ustalono, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, natomiast dochód za miesiące czerwiec oraz lipiec wynosi 785,17 zł (504,06 zł - zasiłek stały i 281,11 zł - dotacja mieszkaniowa) i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla gospodarstwa jednoosobowego 776,00 zł.
Dalej organ wyjaśnił, że z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego Strona nie spełnia warunku przyznania zasiłku celowego. Ponadto wskazał, że pomimo trudnej sytuacji życiowej Skarżącego spowodowanej niepełnosprawnością odmówił również przyznania zasiłku celowego specjalnego. Przywołując treść art. 3 ust. 1 i ust. 4 u.p.s. zaznaczył, iż celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a w jego opinii potrzeby, o zaspokojenie których wniósł Skarżący, nie są takimi potrzebami. Wyjaśnił ponadto, że pomoc społeczna nie jest zobowiązana do zaspokajania wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, nawet wówczas, gdy w opinii osoby ubiegającej się o pomoc są to niezbędne potrzeby bytowe, ponieważ uzależnione jest to od możliwości pomocy społecznej. Na potwierdzenie powyższego wskazał, że organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi na zadania własne, środki finansowe na realizację zadań własnych gminy z przeznaczeniem na wypłatę zasiłków celowych w roku 2023 wynoszą 1.443.625,00 zł i kwota ta przeznaczona jest na wypłaty zasiłków celowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach dotyczących zakupu lekarstw ratujących życie, pomocy w formie zakupu obuwia lub odzieży adekwatnej do pory roku, opału w sezonie zimowym, gdzie średnia kwota w skali roku przeznaczana na zasiłki celowe na opał wynosi 700.000,00 zł. W roku 2022 liczba rodzin korzystających z zasiłków celowych w ramach zadań własnych według stanu na dzień 31 grudnia 2022 r. wyniosła 1.277 i organ szacuje, że w roku 2023 liczba ta nie ulegnie zmianie.
Skarżący w ustawowym terminie wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie zasiłku celowego lub zasiłku celowego specjalnego we wnioskowanych kwotach. Zaznaczył, iż wnioskowana pomoc jest konieczna Skarżącemu do jego egzystencji. Zaznaczył, że mimo jego wniosku o udzielenie informacji publicznej na temat możliwości finansowych Ośrodka, organ nie wykazał, że dane na temat wysokości kwot wypłacanych zasiłków celowych są prawdziwe. Podał, że organ nie uzasadnił odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku. Ponadto wskazał, że jest całkowicie niezdolny do pracy i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 570) decyzją nr SKO.PS/41.5/1185/2023/21907/ z dnia 8 listopada 2023 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, ustalił stan faktyczny - zbieżny z ustaleniami poczynionymi przez organ pierwszej instancji, przywołał treść art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 39 ust. 1 u.p.s. wskazując, że dochód Skarżącego w wysokości 785,17 zł został prawidłowo ustalony przez organ pierwszej instancji, przy kryterium ustawowym 776,00 zł.
W powołaniu na treść art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 u.p.s. oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśnił, iż decyzje w przedmiocie zasiłku celowego mają charakter uznaniowy, nadto nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich zgłaszanych przez stronę potrzeb z uwagi na ograniczone środki finansowe Ośrodka. Organ pierwszej instancji przyznając zasiłki celowe powinien brać pod uwagę swoje możliwości finansowe, aby zaspokoić niezbędne potrzeby jak największej liczby potrzebujących. Następnie Kolegium wskazało na cele pomocy społecznej zawarte w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 u.p.s. podkreślając, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości jaką uzna za zasadną. Istotnym bowiem w tej sprawie jest fakt, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej.
W dalszej kolejności Kolegium zaznaczyło, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do samodzielnego podejmowania działań zmierzających do przezwyciężenia we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, może jej zostać przyznana pomoc w określonej postaci. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że istnieją przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, bowiem ograniczone środki Ośrodka uniemożliwiają przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Decyzja została doręczona w dniu 15 listopada 2023 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc (w dniu 20 listopada 2023 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniósł o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, zwolnienie w całości z kosztów sądowych oraz zmianę decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji organu odwoławczego poprzez przyznanie świadczenia we wnioskowanej kwocie. W uzasadnieniu skargi sformułował tożsame stanowisko z przedstawionym na etapie złożonego odwołania. Skarżący wyraził także dezaprobatę dla działań podejmowanych przez pracowników organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. II SPP/Gl 293/23 utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2024 r. umarzające postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalające wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Istotą niniejszej sprawy stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 listopada 2023 r. nr SKO.PS/41.5/1185/2023/21907/ utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Prezydenta Miasta Z. z dnia 21 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego. Uwzględniając powyżej zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.
Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).
Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776,00 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Z kolei w myśl art. 41 pkt 1 omawianej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Stosownie do ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 18 września 2023 r. Skarżący pozostaje osobą samotnie gospodarującą, a jego dochód wynosi 785,17 zł, na który składa się zasiłek stały w wysokości 504,06 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 281,11 zł (karta nr 17 akt administracyjnych). Ustalenia te nie pozostawały w sprawie sporne.
W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że w przypadku Skarżącego nie zaistniały przesłanki określone w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., jak też w art. 41 pkt 1 tej ustawy, ponadto ograniczone środki przeznaczone na tego rodzaju świadczenia uniemożliwiają przyznanie wnioskowanego świadczenia. Powstały spór sprowadza się zatem do kwestii czy organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły Skarżącemu przyznania zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego.
Zasiłek celowy przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Przez to pojęcie należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie (zob. W. Maciejko w: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, s. 192 w: I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Lex el. 2021). Niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II SA/Go 482/14).
Tego rodzaju charakteru "niezbędnej potrzeby bytowej" dla zgłaszanych przez Skarżącego potrzeb, Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił. Ponadto dochód na osobę w rodzinie przekroczył w przypadku Skarżącego kryterium dochodowe.
Specjalny zasiłek celowy, stosownie do art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, może natomiast zostać przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Jak przy tym trafnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 431/20 "szczególnie uzasadniony przypadek" musi być to przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje bowiem, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wystąpienia właśnie wyjątkowych okoliczności.
Sąd podzielił stanowisko organów, że szczególnie uzasadniony przypadek w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił. Skarżący poza ogólnym stwierdzenie, iż wnioskowany zasiłek jest mu niezbędny "do podstawowej egzystencji", nie przedstawiał dalszego uzasadnienia dla swojej szczególnej sytuacji życiowej, wystąpienia nadzwyczajności zdarzenia, szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego.
Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego zapada w ramach uznania przyjmującego postać decyzji administracyjnej. Uznaniowość przejawia się w możliwości wyboru treści rozstrzygnięcia w zależności od okoliczności sprawy, a w szczególności od dochodów uzyskiwanych przez osoby starające się o pomoc, wielkości i rodzaju ich potrzeb, a także od posiadanych przez organy środków na świadczenia i liczby ubiegających się o nie osób. W ramach uznania organ decyduje zarówno o przyznaniu zasiłku celowego, jak i o jego formie i wysokości. Uznaniowy charakter decyzji powoduje możliwość odmowy przyznania świadczenia również wtedy, gdy osoba ubiegająca się o nie spełnia warunki do otrzymania pomocy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3236/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 348/14; I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Lex el. 2021). Kontrola sądowoadministracyjna decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się zatem do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Sąd powinien zbadać czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, oraz czy organ dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie danego przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 447/21).
Dokonując wskazanej kontroli Sąd, w składzie orzekającym, uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Analiza sprawy doprowadziła bowiem do wniosku, iż organ administracji publicznej poczynił niezbędne ustalenia w zakresie przesłanek, o których mowa w art. 39 ust. 1 u.p.s., a także potrzeb Skarżącego, stwierdzając, że Skarżący nie spełnia warunków określonych wskazaną regulacją, ponadto nie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wysokości środków finansowych, którymi dysponuje, przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej, uniemożliwia przyznanie Skarżącemu zasiłku.
Organ w ramach przysługującego uznania administracyjnego dokonuje oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, którą obowiązany jest ustalać w odniesieniu do ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez te osoby żądań oraz przy uwzględnieniu wysokości środków finansowych przeznaczonych na ten cel.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc ani udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoją temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 786/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwcac2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06). Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną.
Organy administracji publicznej wyjaśniły sytuację Skarżącego, do których to ustaleń Skarżący nie wnosił uwag czy zastrzeżeń, nie sygnalizował również konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów w sprawie. Organy nie negowały trudnej sytuacji materialnej Skarżącego, jednak sytuacja ta nie stanowi wystarczającej przesłanki do niejako automatycznego przyznawania zasiłku celowego na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb czy zaspokajanie ich w oczekiwanej wysokości.
Ponadto odmowa przyznania świadczenia może być również, zdaniem Sądu, podyktowana brakiem dostatecznych środków finansowych.
Analizując podstawę rozstrzygnięcia należy mieć bowiem na uwadze, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jednocześnie nie można również pomijać tego, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2502/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 84/20).
Zdaniem Sądu w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo organy wyjaśniły, iż środki te nie są wystarczające do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a Ośrodek musi zaspokoić także pilne potrzeby innych podopiecznych. Ponadto pomimo, iż w przepisach ustawy o pomocy społecznej nie przewidziano obligatoryjnego obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej, w tym ilości środków finansowych, jakimi organ dysponuje czy ilości osób korzystających z tej formy pomocy (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 698/16, z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 447/21, z dnia 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1156/21), okoliczności te zostały w sprawie przedstawione (str. 1 uzasadnienia organu pierwszej instancji).
Należy jednocześnie pamiętać, o konieczności ochrony interesów innych osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej. Powyższe jest bowiem istotne z punktu widzenia realizacji celów pomocy społecznej.
Na gruncie niniejszej sprawy, Sąd uznał, że kontrolowane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Organy podjęły wszystkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały uzasadnione stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., obejmując uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji.
W sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że organy orzekające w sprawie dopuściły się przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło