II SA/Gl 1983/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 listopada 2023 r. nr SKO.PS/41.5/1184/2023/21907/ w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego oddala skargę. Prezydent Miasta Z. decyzją z 21 września 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 8, art. 41 pkt. 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał J.T. (dalej strona lub skarżący) zasiłek celowy specjalny na zakup obuwia w wysokości 120 zł., na zakup odzieży w wysokości 150 zł. oraz na zakup zestawu igieł, nici, kleju do butów, naparstka i lupy w wysokości 30 zł. jednocześnie organ ten odmówił przyznania wskazanego świadczenia w wysokości 700 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość dochodu strony przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego, jednakże organ ten uznał, że w przypadku strony występuje szczególna okoliczność uzasadniająca przyznanie przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu tym przywołano sytuacje finansową gminy jak również prognozowane wydatki na świadczenia z pomocy społecznej i podkreślono, że przyznana pomoc odpowiada możliwościom pomocy społecznej. Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach wyrażając w nim swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wniosła o zmianę pkt. 2 kwestionowanej decyzji i o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 700 zł. W odwołaniu tym podkreślono złą sytuację zdrowotną i niskie dochody, jak również wskazano na niemożność podjęcia zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 8 listopada 2023 r. nr SKO.PS/41.5/1184/2023/21967/ wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał przepisy normujące zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do zasad przyznawania świadczeń pieniężnych na terenie miasta Z. i podkreślono, że wysokość przyznawanych świadczeń uzależniona jest od ilości środków oraz osób oczekujących przyznania stosownego wsparcia. W końcowej części uzasadnienia odniesiono się do kwestii wysokości otrzymanego świadczenia i nie stwierdzono przekroczenia granic uznania administracyjnego. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśnienie zakresu nie zaspokajanych potrzeb skarżącego oraz trudnej sytuacji życiowej. W skardze tej podniesiono zarzut stygmatyzowania i nieprawidłowego traktowania przez pracowników organu pierwszej instancji, jak również podkreślono, że organ nie wyjaśnił w sposób rzetelny sytuacji finansowej gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację to tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi tej wystąpiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. Nr 1637 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość decyzji organów administracji publicznej, mocą których przyznano mu zasiłek celowy specjalny na zakup obuwia w wysokości 120 zł., na zakup odzieży w wysokości 150 zł. oraz na zakup zestawu igieł, nici, kleju do butów, naparstka i lupy w wysokości 30 zł. przy czym organ ten odmówił przyznania skarżącemu wskazanego świadczenia w wysokości 700 zł. W odwołaniu jak również w skardze skarżący kwestionuje jedynie tę część wydanych decyzji, mocą których odmówiono mu przyznania świadczenia w wysokości 700 zł. Oznacza to, że organy administracji publicznej wypowiadające się w przedmiotowej sprawie dostrzegły trudną sytuację materialną skarżącego i przyznały mu świadczenie w wysokości odpowiadającej możliwościom pomocy społecznej, a tym samym nie uwzględniły w całości żądania skarżącego domagającego się przyznania świadczenia w znacznie wyższej wysokości. W kontekście rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że problematyka przyznawania zasiłków celowych specjalnych normowana jest w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, a warunki do otrzymania tej formy świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej wynikają z postanowień art. 7 i art. 8 przywoływanej ustawy. Podkreślić należy, że organy obu instancji w omawianym zakresie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Na podkreślenie zasługuje to, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania i poczynił inne ustalenia dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności te, które związane są z warunkami przyznania zasiłku celowego specjalnego. Przyjdzie zatem stwierdzić, że w omawianym zakresie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano motywy, którymi kierował się ten organ przyznając świadczenie w takiej a nie innej wysokości. Jak zostało to już powyżej zaznaczone postępowanie wyjaśniające w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i nie naruszający zasad wynikających z postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut podnoszony w skardze o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego nie może być uznany za trafny i zasadny. Wskazana okoliczność jest istotna z tego powodu, że zaskarżona decyzja podjęta została w warunkach uznania administracyjnego, a zatem sądowa kontrola takiej decyzji organu administracji sprowadza się do badania prawidłowości ustalenia podstawy prawnej podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleni tego czy stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony, czyli wszystkie istotne okoliczności sprawy były znane organowi w momencie podejmowania rozstrzygnięcia oraz czy proces subsumpcji przeprowadzony został w sposób właściwy, natomiast kontroli tej wymyka się sam wybór następstwa prawnego, a zatem to, czy organ przyznaje świadczenie i w jakiej wysokości. Przeprowadzona kontrola działań organów administracji wypowiadających się w przedmiotowej sprawie pozwoliła stwierdzić, że nie dopuściły się one uchybień w procesie wyboru przepisów prawa, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w procesie subsumpcji, a zatem brak jest podstaw dla kwestionowania poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć. Oznacza to zarazem, że podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia postanowień przywoływanego Kodeksu w części dotyczącej uwzględnienia jego słusznego interesu, nie może być uznany za trafny i zasadny. Podnoszone przez skarżącego zarzuty pod adresem pracowników organu pierwszej instancji w ramach rozpoznawania przedmiotowej skargi nie mogły być rozpatrywane, ponieważ sąd administracyjny bada jedynie prawidłowość wydanych decyzji administracyjnych. W przypadku zarzutów kierowanych pod adresem pracowników socjalnych obowiązują odmienne tryby i procedury, które nie podlegają kontroli tutejszego sądu. Z tego też powodu zarzuty te nie mogły oddziaływać na ocenę prawidłowości bądź wadliwości kwestionowanych decyzji. Ubocznie należy zauważyć, że skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, jednakże stosownymi rozstrzygnięciami tutejszego sądu przyznanie takiego prawa zostało odmówione. Sąd doszedł do przekonania, że na tym etapie rozpoznawanej sprawy wsparcie skarżącego profesjonalnym pełnomocnikiem nie jest niezbędne. Podkreślić należy, że sytuacja procesowa w następstwie wydania tego wyroku uległa zmianie i skarżący dysponuje prawem do ubiegania się o przyznanie takiego pełnomocnika celem sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.