II SA/Gl 1994/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-06
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie eksmisji na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego stanowi podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego?Ratio decidendi
Wykonanie eksmisji na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu danej osoby w lokalu i traktowane jest na równi z opuszczeniem dobrowolnym, co stanowi podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do badania poprawności działania sądów powszechnych ani oceny stanu lokalu, do którego osoba została eksmitowana.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Podstawą wymeldowania było wykonanie prawomocnego wyroku eksmisyjnego z lokalu przy ul. [...] w K., po którym skarżący został wykwaterowany do pomieszczenia tymczasowego. Skarżący kwestionował zasadność eksmisji i decyzji o wymeldowaniu, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości wyroku eksmisyjnego i niesprawiedliwości postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta K. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu T. P. z pobytu stałego z lokalu nr 8 przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w K. – Wydział I Cywilny z dnia [...] roku sygn. akt [...] orzeczono eksmisję T. P. z lokalu nr 8 przy ul. [...] w K., a wyrok ten został wykonany przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym K. w K. w dniu [...] roku. T. P. uczestniczył w czynnościach eksmisyjnych, co potwierdza protokół z przeprowadzonej eksmisji podpisany przez T. P.. Na podstawie pisma Komornika Sądowego z dnia [...] roku ustalono, że czynności eksmisyjne z dnia [...] roku doprowadziły do wykwaterowania T. P. do pomieszczenia położonego w K. przy ul. [...].
Ustalono także w oparciu o pismo Prezesa Sądu Rejonowego K., że w Sekcji Egzekucyjnej I Wydziału Cywilnego tego Sądu, zarejestrowane są skargi na czynności Komornika Sądowego wniesione przez T. P., lecz żadna z nich nie dotyczy przeprowadzonej przez Komornika eksmisji z lokalu przy ul. [...] w K. Organ podał także, że T. P. nie wymeldował się z lokalu przy ul. [...] w K.
Od tej decyzji odwołanie złożył T. P. Twierdził w nim, że decyzja jest sprzeczna ze stanem faktycznym ponieważ "oparta jest na kłamliwych sofizmatycznych danych", "wynikiem zdecydowanie niesprawiedliwego i krzywdzącego wyroku". Zdaniem odwołującego się wyrok w sprawie [...] został wydany "przebiegle, zdecydowanie zbyt tendencyjnie". Odwołujący przyznał, że wyrok ten został wykonany w dniu [...] roku, kiedy to eksmitowano go "do cuchnącej nory" (bez ogrzewania, wymaganego zaplecza sanitarnego) pod adresem [...] w K.. Odwołujący się podał nadto, że od "nory" do której został "bezprawnie eksmitowany w dniu [...] roku" uiszczał wymagane opłaty do czerwca 2013 roku. Wskazał na "przemoc i pośpiech" Urzędu Miasta K. w usiłowaniu nieuczciwego zakończenia sprawy to jest wymeldowania go z pobytu stałego bowiem w jego ocenie "sprawa z uwagi na okoliczności powszechnego już braku zaufania do prokuratury, sądów i co niektórych sędzi rejonu apelacji katowickiej", nie jest jak dotąd jeszcze zakończona w postępowaniach sądowych, została "zawnioskowana do rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy".
Odwołujący się wskazał na "manipulacje prawem, w niczym nie ochraniającym interesu oszukanej jednostki ludzkiej, szarego prawnie bezbronnego obywatela polskiego" i domagał się "zadośćuczynienia za wciąż ponoszone krzywdy natury moralnej, materialnej w naszym demokratycznym państwie prawa".
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku.
W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie meldunkowej podlega badaniu przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania tylko wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania cywilnego. Dalej podał, że z uwagi na treść prawomocnego wyroku sądu powszechnego nie ma on (skarżący) możliwości powrotu do lokalu przy ul. [...] w którym nie zamieszkuje wobec wykonania eksmisji w dniu [...] roku. Organ podkreślił, że wykonanie orzeczenia nakazującego opuszczenie i opróżnienie lokalu jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu i stanowi podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Nadto organ podał, że zarzuty odwołującego się dotyczące wadliwości prawnej dokonanej eksmisji nie mogą stanowić skutecznego zarzutu w stosunku do decyzji organu I instancji, gdyż do uprawnień organów ewidencyjnych nie należy ocenianie prawomocności wyroków sądowych i dokonanych czynności komorniczych. Także twierdzenie skarżącego, że wyrok eksmisyjny został orzeczeniem Sądu Rejonowego K. z dnia [...] roku uznany za nieważny nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym bowiem wynika z niego, że wniosek T. P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności został zwrócony prawomocnym zarządzeniem z dnia [...] roku (sygn. akt [...]).
Ocena stanu lokalu tymczasowego do którego T. P. został eksmitowany nie należy do kompetencji organu ewidencyjnego. Podkreślono, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie faktycznego miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie jest formą kontroli legalności sytuacji prawnych, nie rozstrzyga o statusie prawnym danej nieruchomości, ani też o ewentualnych roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle zajmowania lub opuszczenia lokalu mieszkalnego.
Na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę złożył T. P. wskazując na konieczność zachowania przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i domagając się ustosunkowania przez Sąd do obydwu skarg administracyjnych (skarga na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku, która postanowieniem wydanym w sprawie II SA/Gl 1438/13 została odrzucona). Do skargi złożonej na decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] roku dołączono szereg pism. Także w postępowaniu poprzedzającym wydanie wyroku w sprawie T. P. składał pisma procesowe.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W aktach sprawy znajduje się notatka urzędowa z dnia 17 października 2014 roku świadcząca o przeglądaniu akt sprawy przez T. P. w tym dniu, a więc już po wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 6 listopada 2014 roku (co miało miejsce w dniu 25 września 2014 roku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993 z późn. zm.).
Stosownie do tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.
W niniejszej sprawie wniosek o wymeldowanie skarżącego złożyła Kierownik Oddziału Eksploatacji Budynków Nr [...] w K. (wniosek z 27 marca 2013 roku).
Materiał dowodowy sprawy wykazuje, że T. P. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w K. od dnia [...] roku, kiedy to został eksmitowany do pomieszczenia tymczasowego przy ul. [...] w K.. Nie ma żadnych wątpliwości, że od dnia wykonania eksmisji to jest od dnia [...] roku skarżący nie zamieszkuje przy ul. [...] (okoliczność przyznana przez skarżącego). Wykonanie eksmisji było realizacją prawomocnego wyroku sądu powszechnego wydanego w sprawie [...].
W tym miejscu należy podkreślić, że chociaż o wymeldowaniu decyduje opuszczenie lokalu (bez wymeldowania), to opuszczenie to musi mieć charakter dobrowolny i trwały. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym orzekającego eksmisję jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu danej osoby w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji.... i traktowana jest na równi z opuszczeniem dobrowolnym.
Sąd podziela także ocenę organu odwoławczego co do tego, że skarżący w sposób trwały opuścił lokal mieszkalny przy ul. [...]. W aktualnym stanie prawnym należy przyjąć, że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały, gdy osoba której to dotyczy ześrodkowała swoją aktywność życiową poza dotychczasowym miejscem pobytu. W związku z tym nie można zasadnie twierdzić, że przechowywanie części rzeczy osobistych w dotychczasowym miejscu pobytu, a nawet posiadanie do dotychczasowego lokalu kluczy czy odwiedzenie tego lokalu dowodzi ześrodkowanie w nim aktywności życiowej.
Wykonanie eksmisji w dniu [...] roku świadczy – w ocenie Sądu – że do ześrodkowania aktywności życiowej skarżącego doszło w tej dacie w tymczasowym lokalu. Na podkreślenie zasługuje również fakt, że skarżący nie ma prawnej możliwości powrotu do lokalu przy ul. [...] z uwagi na treść prawomocnego wyroku sądu.
Skoro w sprawie wykazano, że skarżący opuścił lokal przy ul. [...] w dniu [...] roku, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały i w dalszym ciągu pod tym adresem nie zamieszkuje, to zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem.
Celem ewidencji jest bowiem rejestracja miejsca pobytu konkretnych osób, a nie rozstrzyganie o roszczeniach cywilnych powstałych na tle zajmowania bądź opuszczenia lokalu lub statusie prawnym konkretnej nieruchomości.
Jeszcze raz przywołując art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...) należy stwierdzić, że organ ewidencyjny orzekający na podstawie tego przepisu bada jedynie spełnienie przesłanek jego zastosowania. Nie mieści się w jego kompetencjach badanie poprawności działania sądów powszechnych ani ocena stanu lokalu, do którego skarżący został eksmitowany.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło