II SA/Gl 1998/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. E. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. uchylającą rozstrzygnięcie Wójta Gminy J. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu zbierania i odzysku odpadów, przekazującą jednocześnie sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych dołączył do skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na urzędowym formularzu PPF. We wniosku podano, że źródłem dochodów prowadzonego przez skarżącego trzyosobowego gospodarstwa domowego są: świadczenie przedemerytalne skarżącego w wysokości netto 834 zł (osiemset trzydzieści cztery złote) oraz wynagrodzenie za pracę małżonki w wysokości brutto średnio około 1 700 zł (jeden tysiąc siedemset złotych), które to dochody niemal w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów utrzymania domu, a także tych związanych z obowiązkiem szkolnym córki. Skarżący oświadczył również, że jest właścicielem domu z 1970 r. o powierzchni 120 m2 (przy czym połowa domu wymaga remontu) i działki o powierzchni 630 m2, a także, że nie posiada on innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3 000 EUR (trzy tysiące euro). Rozpatrując złożony wniosek Referendarz sądowy wezwaniem z dnia 3 lutego 2014 r. zobowiązał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia przedemerytalnego, a także dokumentów przedstawiających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się. W odpowiedzi E. K. przesłał wymagane dokumenty, w tym potwierdzające wysokość wydatków ponoszonych na zakup energii elektrycznej, gazu, dostawę wody, opłaty za odpady, usługi telefoniczne, abonament RTV i interent, a dodatkowo oświadczył, że zobowiązany będzie również do poniesienia kosztów związanych z wywozem szamba, I ratą podatku od nieruchomości oraz spółką wodną. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podniesiono, że kwota, która pozostaje skarżącemu po odliczeniu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem się pozwoli na zaspokojenie zarówno potrzeb bytowych rodziny, jak i na wygospodarowanie środków pozwalających pokryć koszty sądowe, przy czym dochody ustalono na kwotę około 2 000 zł (dwa tysiące złotych), a koszty utrzymania – na 400 zł (czterysta złotych). Jednocześnie wskazano, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił faktu ponoszenia wydatków na inne cele, między innymi na leczenie. W piśmie nadanym w dniu 17 marca 2014 r. E. K. zaskarżył powyższe postanowienie w całości podnosząc między innymi, że utrzymanie trzyosobowej rodziny z uzyskiwanych dochodów jest trudne, tym bardziej, kiedy zobowiązany jest on do ponoszenia kosztów książek, zeszytów, dodatkowych lekcji i wyjazdów córki uczęszczającej do szkoły. Jednocześnie wnioskodawca wskazał na konieczność ponoszenia kosztów związanych z leczeniem się, a także na fakt, że małżonka jest "na liście do zwolnienia", a ewentualne świadczenie przedemerytalne będzie wynosiło 830 zł (osiemset trzydzieści złotych). Podkreślił również, że jeśli Sąd nie przychyli się do wniosku, będzie on zmuszony zrezygnować z "zaskarżenia sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu 17 marca 2014 r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lutego 2014 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku E. K. wskazać należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W ocenie Sądu wniosek E. K. zasługuje na uwzględnienie, bowiem umożliwi to dochodzenie praw przed sądem osobie, której sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Skarżący wraz z małżonką uzyskują dochód w wysokości około 2 000 zł (dwa tysiące złotych) miesięcznie, jednakże biorąc pod uwagę wysokość wykazanych wydatków, a także tych wymienionych jedynie przez skarżącego w załączeniu do pisma z dnia 15 lutego 2014 r., należy stwierdzić, że dochód ten jest przeznaczany na zaspokajanie potrzeb bytowych gospodarstwa domowego skarżącego. Sąd podkreśla, że wysokość udokumentowanych wydatków związanych z utrzymaniem się ustalono na kwotę około 500 zł (pięćset złotych) miesięcznie (odpady - 30 zł, prąd – 51,62 zł, telefon – 49,40 zł, gaz - 252,54 zł, RTV – 49,90 zł, internet – 67,06 zł) uznając jednocześnie konieczność ponoszenia innych wydatków wskazanych jedynie przez skarżącego, w szczególności związanych z procesem kształcenia córki czy leczeniem. Tym samym Sąd stwierdził, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla utrzymania rodziny. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.