II SA/Gl 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G., działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c oraz ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.) odmówił W. S. (dalej zwanemu "skarżącym") zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B nr [...] wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dokument prawa jazdy skarżącego został zatrzymany w dniu [...] r. w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Co prawda na pokwitowaniu wskazano jako datę zatrzymania dzień [...] r. Jednak w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że do zatrzymania dokumentu prawa jazdy doszło w dniu [...] r., a data oznaczana w pokwitowaniu jest błędna. Tym samym w dacie rozpatrywania wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy nie upłynął jeszcze trzymiesięczny okres jego zatrzymania, który zakończy się dopiero w dniu [...] r. W konsekwencji złożony przez skarżącego wniosek o zwrot prawa jazdy został uznany za przedwczesny. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, że skoro pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy nie zostało sprostowane, to obowiązującą jest data zatrzymania prawa jazdy wskazana w jego treści tj. [...] r. Zakwestionował także legalność samego zatrzymania prawa jazdy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium nakreśliło przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczyło i omówiło przepisy stanowiące podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Badając stan faktyczny sprawy Kolegium ustaliło, że w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym skarżącemu zostało zatrzymane prawo jazdy kategorii B na okres trzech miesięcy, tj. od dnia [...] r. do [...] r. W związku z poczynionymi ustaleniami Kolegium przyjęło, że w dacie rozpatrywania odwołania brak jest już podstaw prawnych i faktycznych do odmowy wydania skarżącemu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy. Okres na jaki dokument ten został on zatrzymany upłynął bowiem z dniem [...] r. Tym samym postępowanie w rozpatrywanej przez Kolegium sprawie jest bezprzedmiotowe. W konsekwencji winno ono ulec umorzeniu w całości na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. możemy mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza zatem, że w sprawie występują tego typu przeszkody, które uniemożliwiają wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Kolegium wyjaśniło, że przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, może również powstać w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji publicznej. Według Kolegium taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie: okres, na jaki skarżący miał orzeczone zatrzymanie prawa jazdy już upłynął, a więc dokument ten powinien zostać mu zwrócony. W skardze na decyzję Kolegium skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i wniósł o uchylenie tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2021 r. skarżący nie stawił się, pomimo prawidłowego zawiadomienia, co jednak nie rodziło skutków dla wydanego w sprawie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Kolegium, w której po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy Kolegium uchyliło tę decyzję oraz orzekło o umorzeniu postępowania administracyjnego. Podstawę prawną decyzji organu odwoławczego stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może m.in. wydać decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję organu I instancji i jednocześnie umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 k.p.a. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu wskazanych przepisów wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu postępowania wymagającego rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości co do tego, że postępowanie w sprawie zwrotu dokumentu prawa jazdy zatrzymanego skarżącemu stało się bezprzedmiotowe. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku skarżącego o zwrot dokumentu prawa jazdy (karta 12 akt administracyjnych) w dniu [...] r. wydano skarżącemu dokument zatrzymanego wcześniej prawa jazdy z depozytu Wydziału Komunikacji UM w G. po ustaniu przyczyny jego zatrzymania. Wskazuje na to jednoznacznie treść pieczęci zamieszczonej na wspomnianym wniosku opatrzona podpisem osoby odbierającej dokument oraz podpisem pracownika organu, który ten dokument wydał skarżącemu. Na okoliczność tą wskazano również w treści znajdującej się w aktach sprawy decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy (karta 14 akt administracyjnych), jak i w piśmie przewodnim organu I instancji z dnia [...] r. (karta 18 akt administracyjnych), przekazującym Kolegium odwołanie wraz z aktami sprawy. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Zauważyć jednocześnie należy, że organ odwoławczy nie ustrzegł się błędu, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że przyczyną bezprzedmiotowości postępowania jest upływ terminu, na który skarżącemu zatrzymano prawo jazdy. Okoliczność ta bez jednoczesnego poczynienia ustaleń dotyczących tego, czy prawo jazdy w dacie orzekania przez Kolegium zostało już zwrócone, nie była, w ocenie Sądu, wystarczającą do umorzenia postępowania. Powoływanie się na tą okoliczność przy jednoczesnym nie dostrzeżeniu innej okoliczności, która stanowiła podstawę do umorzenia postępowania w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, świadczy o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Niemniej naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy dają w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. dają podstawę do uchylenia kontrolowanej decyzji. Wobec bowiem wskazanego powyżej faktu, że jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokument prawa jazdy został skarżącemu zwrócony, postępowanie dotyczące zwrotu zatrzymanego dokumentu i tak stało się bezprzedmiotowe, przez co zaskarżone rozstrzygnięcie Kolegium, polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania administracyjnego organu I instancji odpowiada prawu. Ponadto działając z urzędu Sąd, w ramach kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził innych naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji zaakcentować należy, że zakres kontroli sprawowanej przez Sąd w następstwie wniesionej skargi dotyczył wyłącznie decyzji Kolegium o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania. Natomiast zakresem kontroli nie mogła być objęta ocena prawidłowości samego zatrzymania prawa jazdy, w tym ocena okoliczności, w jakich prawo jazdy zostało zatrzymane. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznał za zasadne oddalić skargę.