II SA/Gl 202/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant st. sekr. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. K. H. "A" z siedzibą w R. został zobowiązany do rozbiórki obiektu budowlanego tj. urządzenia reklamowego, zlokalizowanego przy ulicy A [...] w R.- [...], wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pomimo nałożenia na inwestora K. H. obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zobowiązany nie wykonał obowiązku, a to zgodnie z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego skutkuje orzeczeniem rozbiórki. W dniu [...] 2004 r. K. H. złożył prośbę, wnosząc o przesunięcie terminu do złożenia wymaganej dokumentacji. Pismem z dnia [...] 2004 r. "Spółka Mieszkaniowa [...]" Spółka z o.o. z siedzibą w R. nie wyraziła zgody na prolongatę terminu wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej reklamy, podkreślając, że postępowanie w sprawie legalizacji prowadzone było od [...] 2003 r., zatem był to wystarczający okres na przygotowanie powyższych dokumentów. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] 2004 r. ustalono, że Spółka Mieszkaniowa wyrazi zgodę na zmianę powyższej decyzji rozbiórkowej oraz podpisze umowę dzierżawy ze spółką do dnia [...] 2004 r. pod warunkiem uregulowania zaległości z tytułu bezumownego korzystania z gruntu. Wobec braku wykonania wymienionych warunków, Spółka wniosła o podjęcie postępowania w zakresie likwidacji reklamy. Wobec niewykonania decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w dniu [...] r. wystosował upomnienie wzywające K. H. "A" z siedzibą w R. do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego tj. urządzenia reklamowego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ulicy A [...] w R.- [...]. Protokołem z dnia [...] 2004 r. stwierdzono, że urządzenie reklamowe nie zostało rozebrane. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., powołując w podstawie prawnej art. 119 § 1 i art. 121 § 2 i § 4 w związku z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ nałożył na K. H. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku, polegającego na rozbiórce samowolnie rozbudowanego obiektu budowlanego – tablicy reklamowej, określonego w tytule wykonawczym wystawionym także w dniu [...] r. Na powyższe postanowienie K. H. wniósł zażalenie. W zażaleniu tym wskazał, że oskarżenie o samowolne postawienie tablicy reklamowej u zbiegu ulicy B i A w R. jest bezpodstawne, a w dalszej części odwołania przedstawił argumenty potwierdzające fakt zgłoszenia postawienia przedmiotowej reklamy oraz przyczyny obecnego kwestionowania jej legalności. W końcowym fragmencie poinformował, że pomimo młodego wieku jest osobą schorowaną, a w związku z otrzymaniem kwestionowanego postanowienia jego stan zdrowia tak się pogorszył, że nie był w stanie normalnie funkcjonować przez ponad trzy tygodnie. W zakończeniu wniósł o cofnięcie postanowienia o nałożeniu grzywny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, że zażalenie wniesione przez K. H. wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowe postanowienie z dnia [...] r. skutecznie doręczono zainteresowanemu w dniu [...] r. /data na potwierdzeniu odbioru/. K. H. swoje zażalenie datowane – [...] r. – wysłał na adres Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie. Wobec faktu, iż zgodnie z art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego "zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie", należało uznać, że przedmiotowe zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu, przewidzianego do jego wniesienia, który upłynął w dniu [...] r. W związku z tym, iż nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, postanowiono jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący K. H. podniósł, iż w złożonym zażaleniu wskazał argumenty potwierdzające legalność przedmiotowej reklamy, dowodząc, że została postawiona po uzyskaniu stosownych zezwoleń. Wyjaśnił także, że z przyczyn od niego niezależnych, z powodu choroby, nie zdołał złożyć zażalenia w przewidzianym terminie. Podnosząc, że są to sytuacje szczególne, wniósł o przywrócenie terminu i rozpatrzenie jego pism merytorycznie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że prawidłowo stwierdził uchybienie terminu. Dodatkowo podniósł, że skarżący nie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem treści art. 134 w związku z art. 58 oraz naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone K. H.– w dniu [...] 2004 r. /potwierdzenie odbioru/, a zatem termin wniesienia zażalenia upływał w dniu [...] 2004 r. Wprawdzie swoje zażalenie K. H. sporządził w dniu [...] 2004 r., przynajmniej taka data widoczna jest na tym piśmie, jednakże pismo to zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] 2004 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie adresowanej do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a do Kancelarii Urzędu Miejskiego w R. wpłynęło dopiero w dniu [...] 2004 r. Zatem nie ulega wątpliwości, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Prawo administracyjnego zna jednak instytucję przywrócenia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. Reguluje ją art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. W końcowym fragmencie swego zażalenia skarżący powoływał się na swoją chorobę spowodowaną stresem po otrzymaniu przedmiotowego postanowienia nakładającego na niego grzywnę w celu przymuszenia rozbiórki reklamy oraz wskazywał na niezdolność do normalnego funkcjonowania przez okres trzech tygodni z powodu pogorszenia się jego zdrowia. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast według art. 8 Kodeksu, organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z powołanych powyżej przepisów wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli treść wnoszonego przez stronę pisma może budzić wątpliwości /zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999 r. – sygn. akt I SA/Łd 1592/97, Lex nr 40547/. Wobec zamieszczenia we wniesionym zażaleniu wymienionej informacji "o swojej chorobie i niemożności prawidłowego funkcjonowania", zgodnie z powyższymi wskazaniami organ powinien ustalić, jaki w tym zakresie jest faktyczny zamiar żalącego. Wbrew wskazanym zasadom organy nie wezwały żalącego się do sprecyzowania swojego wniosku, nie wyjaśniły więc czy ostatni fragment zażalenia nie należy potraktować jako wniosku o przywrócenie terminu. Podjęte zatem w sprawie rozstrzygnięcie w przytoczonych okolicznościach sprawy należy uznać za przedwczesne. Powyższe prowadzi do wniosku, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał swoje postanowienie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić postępowanie dowodowe w celu jednoznacznego ustalenia zamiaru strony i dopiero wówczas stosownie orzec merytorycznie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ uchylił zaskarżone postanowienie. Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonego postanowienia stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.