II SA/Gl 202/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-08-21
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, skierowana tylko do jednego z małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości i współinwestorami, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie ustalenia, kto był inwestorem budynku i do kogo powinien być skierowany nakaz rozbiórki. W sytuacji, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność małżeńską, a małżonkowie są współinwestorami, nakaz rozbiórki powinien być skierowany do obojga małżonków. Skierowanie go tylko do jednego z nich stanowi naruszenie art. 52 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Organ pierwszej instancji (PINB) nakazał rozbiórkę, uznając budynek za samowolę budowlaną, ponieważ powstał na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego dopuszczającym jedynie uprawy polowe. Organ odwoławczy (WINB) utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i nieprawidłowe ustalenie inwestora.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekł o braku wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skarg A. P. i J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w Z. T. W. zwróciła się z prośbą o dokonanie kontroli zgodności ze zgłoszeniem prowadzonych robót budowlanych na sąsiedniej nieruchomości w miejscowości H. przy ul. [...] będącej własnością J. P.. Podała, że obecnie budowany obiekt całkowicie odbiega, gdy chodziło o gabaryty i kształty, od wcześniej istniejącego "małego domku letniskowego". Nadto jest on budowany tylko w odległości około 2 metrów od granicy jej działki.
Po wszczęciu i ponownym przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania PINB w Z. decyzją nr [...] znak: [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1, art. 52 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) i art. 104 kpa nakazał inwestorowi J. P. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku drewnianego letniskowego na działce.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w związku z wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako [...]WINB) w K. decyzji z dnia [...]r. znak: [...] uchylającej wcześniejszą decyzję o nakazie rozbiórki z dnia [...] r. zostały przeprowadzone w sprawie dodatkowe czynności wyjaśniające. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] r. inspektorzy Inspektoratu stwierdzili, że na działce nr ew. 1 położonej w miejscowości H. znajduje się budynek drewniany, parterowy, bez podpiwniczenia o wym. 9,50 m x 5,10 m i wys. ok. 5,30 m, dach o konstrukcji drewnianej dwuspadowy. Podczas kontroli J. P. nie przedłożył projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Inwestor przedłożył natomiast do akt sprawy zaświadczenie Starostwa Powiatowego w Z. z dnia [...] r. potwierdzające przyjęcie zgłoszenia remontu istniejącego na przedmiotowej działce budynku letniskowego. Do protokołu przesłuchania w dniu [...] r. J. P. zeznał, że na podstawie w/w zgłoszenia w [...] r. ze względu na zły stan techniczny rozebrał altankę drewnianą wraz z werandą, którą nabył wraz z przedmiotową działką aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...] r. W miejsce rozebranej altanki wybudował budynek letniskowy z elementów drewnianych na fundamentach betonowych. Wykonanie powyższych robót budowlanych zostało potwierdzone przez T. i A. W., którzy w czasie przesłuchania w dniu [...] r. stwierdzili, że drewniana altanka wraz z werandą została całkowicie rozebrana przez J. P. w [...] r. a w jej miejsce wybudowany został od podstaw nowy budynek mieszkalny (letniskowy).
Jak wynika z informacji udzielonej przez Urząd Miasta i Gminy w L. w piśmie z dnia [...] r. w rejestrach gminnych prowadzonych od [...] r. nie figuruje ani wydanie decyzji o warunkach zabudowy ani pozwolenia na budowę budynku letniskowego na przedmiotowej działce.
Dalej PINB w Z. stwierdził, że przedmiotowa działka nr 1 zlokalizowana jest zgodnie z zalegającymi w aktach sprawy planami zagospodarowania przestrzennego (zatwierdzonymi uchwałą Rady Miasta i Gminy Łazy z dnia 31.07.1992 r. znak: XIX/119/92 jak i uchwałą z dnia 25.10.2006 r. znak: XLII/341/06), zlokalizowana jest na terenie oznaczonym odpowiednio symbolami [...] oraz [...] – jako tereny upraw polowych bez prawa zabudowy. Stwierdził również organ, że w przedłożonej przez J. P. opinii Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] r. została błędnie podana lokalizacja działki nr 1 na terenie oznaczonym symbolem [...] – jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zamiast na terenie oznaczonym symbolem [...] – tereny upraw polowych. Powyższa rozbieżność została potwierdzona wyjaśnieniami Burmistrza Miasta L. w pismach z dnia [...] r. i z dnia [...] r. (według dat ich wpływu). W konsekwencji PINB w Z. stwierdził, że zarówno istniejącą przed rozbiórką drewnianą altankę wraz z werandą jak i obecnie wybudowany obiekt budowlany, użytkowany jako budynek letniskowy należy traktować jako samowolę budowlaną.
Zalegalizowanie tej samowoli budowlanej po wcześniejszym przedłożeniu dokumentów wymaganych zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i wniesieniu opłaty legalizacyjnej jest przy tym niemożliwe, gdyż zabudowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania terenu, zarówno obowiązującym poprzednio jak i planem aktualnym. Nie ma również znaczenia, że w dniu [...] r. została podjęta przez radnych Rady Miejskiej w L. uchwała Nr [...] w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla Miasta i Gminy L, zwłaszcza w sytuacji gdy brak jest możliwości określenia kiedy i w jakim zakresie zostanie dokonana zmiana obowiązującego planu zagospodarowania.
W odwołaniu od tej decyzji J. P. wniósł o jej uchylenie i o zawieszenie postępowania do czasu zmiany fragmentu obowiązującego planu zagospodarowania Miasta i Gminy L.. W uzasadnieniu stwierdził, że kupując działkę kierował się treścią zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy L., zgodnie z którym działka znajdowała się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej – symbol planu [...]. W czasie wykonywania w [...] r. objętych przyjętym zgłoszeniem prac remontowych budynku okazało się, że jest on w bardzo złym stanie technicznym i jego remont jest nieopłacalny. Dlatego też budynek ten rozebrał, a w jego miejsce postawił nowy z drewnianych elementów. Nadto stwierdził, że działki położone na terenie oznaczonym w aktualnie obowiązującym planie symbolem [...] posiadają pełną infrastrukturę podstawową i są zabudowane budynkami letniskowymi. Skierowany przez niego do Urzędu Miasta i Gminy L. wniosek o zmianę planu zagospodarowania został potraktowany jako wniosek o zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, do której Gmina ma przystąpić.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że w ramach postępowania uzupełniającego zebrał dalsze dowody w sprawie, w tym m. in. przesłuchał A. P. która zeznała, że jest współwłaścicielem działki, na której posadowiony jest sporny obiekt oraz, iż J. P. informował ją na bieżąco o biegu sprawy. Ustalono również, że plan zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości H. do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie i nadal w mocy pozostają wszystkie postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w L. z dnia[...]r. Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że decyzja organu powiatowego jest prawidłowa i należy utrzymać ją w mocy. Podkreślił, że tryb przyjęty do rozpoznania sprawy przez PINB w Z., tj. art. 48 Prawa budowlanego, jest prawidłowy. Przepis ten przewiduje tryb postępowania w sprawach samowolnej realizacji obiektów lub ich części, na których wykonanie niezbędne jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika bezspornie, że przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, gdyż J. P. nie uzyskał na ten obiekt wymaganego pozwolenia na budowę. Jakkolwiek w pierwszej kolejności winien być wdrożony w odniesieniu do spornego obiektu tryb legalizacyjny, określony w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego to w sytuacji, w której z góry wiadomym jest, że tryb legalizacyjny nie odniesie skutku, gdyż analiza dokumentacji pozwala na stwierdzenie, że budowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, za prawidłowe należy uznać zastosowanie od razu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki obiektu. Dla powyższego bez znaczenia pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność ewentualnej przyszłej zmiany obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym położony jest sporny obiekt. Jest to bowiem okoliczność przyszła i niepewna. Nie da się ustalić, czy a jeśli tak to w jakim kierunku będą zmierzały zmiany przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie zezwala na istnienie spornego obiektu, a w oparciu o ten plan, jako akt prawa miejscowego obowiązujący w chwili orzekania muszą orzekać w tej sprawie organy nadzoru budowlanego.
Zdaniem [...]WINB w K. organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego obowiązki o których mowa m. in. w art. 48 tej ustawy nakłada się na inwestora, właściciela bądź zarządcę obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że inwestorem jest J. P., będący jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości, na której posadowiony jest sporny obiekt. W konsekwencji, to właśnie na niego powinny być nałożone obowiązki dotyczące usunięcia skutków zaistniałej samowoli budowlanej. Jakkolwiek w postępowaniu nie brała czynnego udziału A. P., która jest współwłaścicielką nieruchomości, na której posadowiony jest sporny obiekt, to potwierdziła ona w trakcie przesłuchania przed organem odwoławczym, że była na bieżąco informowana przez męża – J. P., o przebiegu postępowania. Ponadto brak ten został skorygowany w ramach postępowania drugoinstancyjnego poprzez wystosowanie do stron zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W skargach do sądu A. P. i J. P. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zarzucili, iż decyzja [...]WINB w K. została wydana z naruszeniem art. 40 § 1 kpa przez nieprawidłowe jej doręczenie skarżącym. Nadto zarzucili, że z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 kpa nie zapewniono skarżącym czynnego udziału w postępowaniu (odnośnie skarżącej w całym postępowaniu przed organem pierwszej instancji) przez pozbawienie ich możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w postępowaniu odwoławczym dowodów m. in. odnośnie załączonego do akt sprawy wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego, oznaczenia działek i ich przeznaczenia. Z naruszeniem art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 140 kpa nie podjęto należytych czynności dowodowych celem poczynienia właściwych ustaleń co do tego kto był inwestorem objętego nakazem rozbiórki budynku, czy z uwagi na sposób jego związania z gruntem stanowi on budynek oraz co do pełnej treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili powstania obiektu budowlanego. Skarżący zarzucili także, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa. Skarżąca A. P. zarzuciła nadto, że z naruszeniem art. 15 kpa nie brała ona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz iż z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 79 kpa nie zapewniono jej w postępowaniu odwoławczym udziału w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków T. i Z. F..
W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził też, że skarżąca A. P. złożyła w dniu [...] r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z powołaniem się na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargi zasługują na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie sformułowane w nich zarzuty stanowią podstawę do wzruszenia kwestionowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1c tej ustawy podstawę uwzględnienia skargi mogą stanowić inne (niż wymienione w pkt 1 lit. a i b) naruszenia przepisów postępowania pod warunkiem jeżeli mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też skutku takiego nie mogły zdaniem Sądu spowodować prawidłowo oznaczone i uzasadnione w skargach naruszenia art. 40 § 1 kpa, art. 10 i art. 79 kpa oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa. Naruszenia te w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie mogły bowiem mieć takiego wpływu. Pomimo nieprawidłowego doręczenia skarżącym zaskarżonej decyzji skorzystali oni w ustawowym terminie do wniesienia skargi. Skarżąca istotnie nie była powiadomiona o przesłuchaniu w postępowaniu odwoławczym w charakterze świadków małżonków F. (faktycznie został przesłuchany jedynie T. F.) ale treści zeznań tego świadka ani ona ani jej mąż nie zakwestionowali. Treść tych zeznań potwierdzają pozostałe zgromadzone w sprawie dowody. Nadto należy podkreślić, że zeznania te nie mogły mieć żadnego znaczenia w sprawie bo dotyczyły wcześniejszego, istniejącego na objętej postępowaniem działce obiektu, a nie obiektu objętego nakazem rozbiórki. Jakkolwiek zgodzić się trzeba, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada w pełni treści art. 107 § 3 kpa, tym niemniej w zakresie zasadniczych kwestii dotyczących charakteru obiektu, zastosowanego w sprawie rygoru prawnego oraz okoliczności przesądzających o nakazie rozbiórki spełnia podstawowe wymogi i pozwala na dokonanie kontroli legalności rozstrzygnięcia. Skarżąca nie przeczy, iż chociaż formalnie nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, to jednak o jego przebiegu wiedziała gdyż była o nim informowana przez męża. Nie wskazała przy tym w jaki sposób to formalne uchybienie miało wpływ na wynik sprawy chociażby przez pozbawienie jej możliwości zgłoszenia w sprawie istotnych dowodów. Dotyczy to również zarzutu powiadomienia skarżących o możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy na dwa lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji pomimo, iż w tym czasie materiał dowodowy uległ uzupełnieniu. Gdy zaś chodzi o pozbawienie udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jeszcze innych stron, to powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, że na to uchybienie proceduralne mogą powoływać się skutecznie tylko te strony.
Przesądzającego dla rozstrzygnięcia skarg znaczenia nie mogła mieć też okoliczność czy do akt sprawy dołączono pełną treść planu (wraz z czytelnym wyrysem) zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili powstania obiektu w sytuacji, gdy zgodnie z treścią art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) plan miejscowy jest aktem prawa i tym samym jego treść powinna być powszechnie znana. Skarżący nie podnoszą przy tym nawet, że ich działka nr 1 położona jest w innych niż wskazały organy jednostkach strukturalnych planu zagospodarowania obowiązujących na tym terenie. W piśmie Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...]r. do [...]WINB w K., którego treści skarżący nie zakwestionowali zostało przy tym wyjaśnione, że wszystkie ustalenia wcześniejszych planów zagospodarowania (z 26 czerwca 1979 r. i z 31 lipca 1992 r.) dotyczące działki nr 2 są aktualne również w odniesieniu do działki skarżących nr 1.
Jakkolwiek podzielić trzeba zarzut skarżących, że organy obu instancji nie wypowiedziały się w jednoznaczny sposób co do dokładnej daty budowy objętego postępowaniem budynku, to należy stwierdzić, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na jej wynik. Nie może ulegać bowiem wątpliwości w świetle zeznań skarżącego oraz małżonków W., że objęty postępowaniem budynek został wybudowany latem[...] r. (w lipcu lub w sierpniu) po wcześniejszym wyburzeniu istniejącej na tej działce altany drewnianej postawionej na drewnianych podkładach kolejowych. Tego typu robót niewątpliwie nie można zaliczyć do remontu objętego zgłoszeniem z dnia [...] r. W konsekwencji zasadnie przyjęły organy orzekające, że realizacja budynku wymagała pozwolenia na budowę. W tym zaś czasie dla terenu na którym budynek został zrealizowany nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Plan z 30 lipca 1992 r. utracił bowiem ważność z końcem 2003 r., zaś nowy plan został uchwalony dopiero 25 października 2006 r. (ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Woj. Śl. z dnia 1 grudnia 2006 r.). Tym samym nie ma żadnej prawnej możliwości oceny przedmiotowej samowoli w zakresie jej zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do planu z 1992 r. Mogła i powinna być ona zatem pod tym względem oceniana jedynie w odniesieniu do planu z 25 października 2006 r., zgodnie z którym działka skarżących nr 1 położona jest w jednostce strukturalnej oznaczonej symbolem "[...]– tereny rolne bez prawa zabudowy, na terenie której obowiązuje zakaz "zrealizowania zabudowy, w tym ośrodków produkcji polowej i zwierzęcej". Przedmiotowa budowa nie jest zatem niewątpliwie z tym planem zgodna, co wyklucza jej legalizację na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Wbrew stanowisku skarżących sprawa co do charakteru przedmiotowego obiektu budowlanego jako budowy w rozumieniu art. 48 w zw. z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a konkretnie jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 tego aktu prawnego nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości i znajduje pełne i jednoznaczne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Taki charakter tego obiektu wynika z treści protokołów z oględzin z dnia [...] i [...]r., z materiału fotograficznego oraz z zeznań samego skarżącego z dnia [...] r. Z materiału tego wynika bowiem w jednoznaczny sposób, że budynek ten jest trwale związany z gruntem za pomocą betonowych fundamentów.
Za zasadne należało natomiast uznać zarzuty skarg, gdy chodzi o ustalenie kto był inwestorem budynku i do kogo powinien być skierowany nakaz jego rozbiórki. W tym zakresie decyzje organów obu instancji zapadły z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt c ustawy p.p.s.a. Gdy chodzi o decyzję organu pierwszej instancji to w tym przedmiocie nie zawiera ona żadnych ustaleń i wyjaśnień. W zaskarżonej decyzji co prawda stwierdzono, że inwestorem był skarżący J. P. ale ustalenie to nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Stwierdzenie organu odwoławczego, że okoliczność ta w sprawie nie ulega wątpliwości nie znajduje zdaniem Sądu żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W konsekwencji ustalenie to zostało dokonane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Na tę okoliczność organy nie zgromadziły żadnego materiału dowodowego. Nie stanowiła ona nawet przedmiotu dowodu z zeznań skarżących i to w sytuacji gdy budynek został zrealizowany na działce stanowiącej ich współwłasność małżeńską. Zachodziło zatem domniemanie, że również inwestycja jest realizowana w ramach wspólności majątkowej (małżeńskiej – ustawowej). Gdyby tak było istotnie, co podnoszone jest w skargach, to decyzje organów obu instancji zapadłyby z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 52 Prawa budowlanego, gdyż decyzja skierowana tylko do jednego z małżonków mogłaby okazać się niewykonalna w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, zwanej dalej ustawą p.e.a.). Zdaniem Sądu w takiej bowiem sytuacji niedopuszczalne byłoby wystawienie tytułu egzekucyjnego również przeciwko skarżącej (na oboje małżonków) na podstawie art. 27c ustawy p.e.a., gdyż z uwagi na charakter obowiązku w postaci nakazu rozbiórki jego egzekucja nie stanowi egzekucji należności pieniężnych. Do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym przepis ten nie ma zaś zastosowania. W tym względzie Sąd podziela w całości stanowisko zajęte w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1655/11 (LEX nr 1286285). Ponieważ jednocześnie nie może ulegać zdaniem Sądu wątpliwości, że egzekucja nakazu rozbiórki budynku stanowiącego współwłasność małżeńską będzie skierowana do rzeczy do której ma prawo drugi małżonek, to może on wystąpić z żądaniem opartym na treści art. 38 ustawy p.e.a. Brak jest bowiem przepisu szczególnego (jak np. art. 29 § 1 ordynacji podatkowej – LEX nr 183310 i nr 688918), który wykluczałby zastosowanie art. 38 omawianej ustawy do egzekucji nakazu rozbiórki budynku objętego wspólnością małżeńską (ze strony współmałżonka nie wymienionego w tytule wykonawczym).
Wobec powyższego obciążenie nakazem rozbiórki tylko jednego z małżonków w sytuacji gdy są oni oboje inwestorami i objęty nakazem rozbiórki obiekt budowlany stanowi współwłasność ustawową stanowi mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 52 Prawa budowlanego. Z tego też względu decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 134 ustawy p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalą organy, czy skarżąca była współinwestorem objętego postępowaniem budynku. W przypadku pozytywnego w tym względzie ustalenia nakaz rozbiórki skierują do obojga małżonków P.. Wcześniej ustalą jednak czy nie doszło do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kierunku możliwości legalizacji objętej postępowaniem samowoli budowlanej w oparciu o treść art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego. Należy mieć też w tym względzie na uwadze, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i dlatego jego treść nie może stanowić podstawy ustaleń co do zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Prowadząc ponownie postępowanie wyeliminują też organy orzekające uchybienia proceduralne opisane w początkowej części niniejszego uzasadnienia.
W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku zgodnie z treścią art. 200, art. 205 § 2, art. 209, art. 211 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz.... (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
sw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło