II SA/Gl 202/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-05-27

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Renata Siudyka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, nadając numer porządkowy nieruchomości, powinien kierować się wyłącznie wolą właścicieli, czy też musi uwzględniać przepisy prawa regulujące zasady ustalania numeracji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, ustalając numer porządkowy nieruchomości, nie działa w sposób nieograniczony. Musi przestrzegać zasad określonych w przepisach, w szczególności w rozporządzeniu w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, które regulują sposób nadawania numeracji wzdłuż ulic głównych i bocznych. Wola właścicieli nieruchomości nie może stać w sprzeczności z tymi regulacjami.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy zwrócili się do Burmistrza Miasta I. o ustalenie numeru porządkowego dla prognozowanego budynku na działce nr 1. Burmistrz ustalił numer porządkowy z ulicy "[...]", wskazując jako podstawę przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Skargę na tę czynność wnieśli wnioskodawcy i A. G., zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie materiału dowodowego dotyczącego braku dostępu do drogi publicznej od wskazanej ulicy, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów oraz brak wskazania dowodów w uzasadnieniu. Skarżący domagali się uchylenia zawiadomienia lub stwierdzenia bezskuteczności czynności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi U. P., F. P., A. G. na czynność Burmistrza Miasta I. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości oddala skargę. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2020 r. U. P. i F. P. zwrócili się do Burmistrza Miasta I. o ustalenie numeru porządkowego dla prognozowanego budynku położonego w I., w rejonie ulic [...] i [...], na działce nr 1. Burmistrz Miasta I. zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformował wnioskodawców oraz A. P. (obecnie: G.), że dla budynku prognozowanego do wybudowania zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej numerem 1, obręb I., ozn. w ewidencji gruntów nr rej.: [...], stanowiącej własność A. P., F. P. i U. P. położonej w miejscowości I. przy ul. [...], ustalił numer porządkowy "[...]". Jako podstawę prawną ustalenia numeru porządkowego wskazał przepisy art. 47a i art. 47b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052), zwanej dalej p.g.i.k., w związku z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012 r., poz.125), zwanym dalej rozporządzeniem. Skargę na powyższą czynność wnieśli wnioskodawcy oraz A. G. - będący razem współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie materiału dowodowego, którym dysponuje Gmina I. W szczególności chodzi o dostęp do materiałów z ewidencji gruntów i budynków, z których to jasno wynika, że przedmiotowa działka nie ma dostępu do drogi publicznej od ul. [...]. Wymieniona działka leży w znacznej odległości od ulicy [...]; - art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozstrzygnięcia; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ się oparł, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości przedmiotowego zawiadomienia lub stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że organ nie uzasadnił, na podstawie jakich dokumentów został ustalony numer porządkowy z ulicy [...], choć z tej ulicy nie istnieje dojazd do przedmiotowej działki. Dla tej działki nigdy nie ustanowiono żadnej służebności przejazdu od ulicy [...]. Działka ma zapewniony dojazd z drogi gminnej, bocznej z ul. [...]. Jest to jedyny prawny dojazd do tej działki. Skarżący zaznaczyli, że są zainteresowani nadaniem numeru porządkowego z ul. [...], z której mają prawny dojazd. Nadanie numerów porządkowych z ulicy [...] powoduje chaos i zamieszanie dla wszystkich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu o nadanie numeru porządkowego organ nie definiuje dostępu nieruchomości do drogi publicznej w sensie prawnym ani faktycznym, a jedynie ustala numer porządkowy dla budynku zapewniający jego unikalność w przestrzeni z zachowaniem regularności względem numerów sąsiednich. Dalej organ przytoczył przepisy stanowiące podstawę prawną do działania w tym przedmiocie. Podał, że wykorzystał również inne dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w tym postanowienie z dnia [...] r. pozytywnie opiniujące sposób podziału nieruchomości pierwotnej, jak również wydaną na jego podstawie decyzję z dnia [...] r. zatwierdzającą podział nieruchomości. Z treści tych dokumentów wynika, że nieruchomość pierwotna, z której w wyniku podziału powstała m.in. przedmiotowa działka, miała mieć zapewniony dostęp do ulicy [...]. W ocenie organu nadanie numeru porządkowego od ulicy [...] spowodowałoby sytuację, w której z jednej strony tej samej działki drogowej byłyby adresy od ulicy [...], [...] i prawdopodobnie od ulicy [...]. Organ dodatkowo zauważył po analizie mapy ewidencyjnej, że uzyskanie pozwolenia na budowę domu z dojazdem od ulicy [...] po działce gminnej oznaczonej numerem 2 mającej ok. 3,6 - 4,6 m szerokości może być utrudnione bądź niemożliwe. Działka ta na rysunku planu miejscowego od strony ulicy [...] ma przeznaczenie "teren komunikacji pieszo-rowerowej" (symbol planu: E8.KPR), a w dalszym swym przebiegu, po uwzględnieniu poszerzenia jej parametrów po działkach przyległych, określona została jako "teren dróg wewnętrznych" (symbol planu: E13.KDW). Przeznaczenie działki gminnej w planie miejscowym wywodzi się właśnie z parametrów tej działki. Nie wyklucza to jednak innej możliwości zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla przedmiotowej działki poprzez ustanowienie odpowiednich służebności drogowych po działkach sąsiednich, czyli od strony ulicy [...], [...] czy właśnie od ulicy [...]. Nadanie numeru jest czynnością techniczną a jego zmiany można dokonać na wniosek lub z urzędu, stosownie do zaistniałej sytuacji w terenie. Organ uznał, że w chwili rozpatrywania wniosku ustalenie adresu od ulicy [...] jest zasadne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi organ wskazał, że w przeprowadzonym postępowaniu uproszczonym nie było potrzeby informowania stron o zebranych dowodach, gdyż wniosek został rozpatrzony zgodnie z treścią wniosku i zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawców. Strony we wniosku wskazały na położenie prognozowanego budynku przy ulicy [...] lub [...]. W związku z powyższym odstąpiono od uzasadnienia wydanego zawiadomienia. W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2021 r., odnoszącym się do odpowiedzi na skargę, skarżący ponownie zarzucili, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych i prawnych. W szczególności podkreślili, że przedmiotowa działka nie ma dostępu do ulicy [...]. Wprawdzie we wniosku wskazano, że działka położona jest w rejonie ul. [...]/[...], ale wynika to z historycznych dokumentów, które w sposób bardzo wybiórczy zostały powołane w wyjaśnieniach organu. Skarżący nie zgodzili się ze stwierdzeniem organu, że wniosek został rozpatrzony zgodnie z oczekiwaniem strony, albowiem we wniosku określono jedynie położenie nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem działań podejmowanych przez te organy (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo u ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Istota sporu zawisłego przed Sądem sprowadza się do odpowiedzi na pytanie o kryteria, jakimi powinien kierować się organ administracji publicznej w procedurze nadawania numeru porządkowego nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 47a ust. 1 pkt 1 p.g.i.k., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Wójt (burmistrz lub prezydent miasta) ustala numery porządkowe budynków z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (art. 47a ust. 5 p.g.i.k.). Przyznana organowi kompetencja do ustalania numerów porządkowych nie ma jednak charakteru nieograniczonego, lecz przeciwnie, jest reglamentowana zasadami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. W odniesieniu do terenów nowozabudowanych zastosowanie znajduje przepis § 5 ust. 8 przywołanego rozporządzenia, zgodnie z którym numery porządkowe wzdłuż ulic głównych wzrastają w kierunku od centrum miejscowości ku jej granicom albo z południa na północ oraz ze wschodu na zachód (ust.1), natomiast numery porządkowe wzdłuż ulic bocznych wzrastają, poczynając od głównej ulicy, w kierunku granic miejscowości (ust. 2). Numery porządkowe o strukturze niespełniającej określonych wyżej wymogów określonych mogą być ujawnione i nadal stosowane w ewidencji, jeżeli w takiej strukturze były przyjęte w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, a jednocześnie zapewniają unikalność związanych z nimi adresów i ich czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi (§ 5 ust. 9 rozporządzenia). Z powyższego wynika jednoznacznie, że organ ustalając numerację porządkową nieruchomości nie kieruje się całkowitą swobodą, lecz przeciwnie, musi mieć na względzie określone wyżej reguły. Tym samym, o ile wola właścicieli nieruchomości pozostaje w kolizji z przywołanymi regulacjami, organ nie może odstąpić od ich stosowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy i mając na uwadze zaistniały stan faktyczny należało stwierdzić, że czynność nadania numeru porządkowego dla prognozowanego budynku mieszkalnego na nieruchomości o numerze 1, podjęta przez Burmistrza Miasta I., odpowiada prawu. Zauważyć bowiem przyjdzie, że posesja skarżących zlokalizowana jest na obszarze, do którego jedyny istniejący dojazd jest od ul. [...], poprzez nieruchomość oznaczoną numerem 2. Fakt ów potwierdza nie tylko wyciąg z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy I. lecz również informacje z systemu informacji przestrzennej, dostępnego pod adresem www.geoportal.gov.pl. Wbrew twierdzeniom skarżących zawartym w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 2 marca 2021 r., nie można uznać, aby do ich posesji istniał dojazd od ul. [...] (o co wnoszą) albowiem nieruchomość o numerze 2 mająca być owym dojazdem nie ma na całej swojej długości charakteru drogi wewnętrznej, co ewentualnie mogło by być argumentem w sporze z organem. Przeciwnie, na wysokości nieruchomości 3 zmienia ona swój status z drogi wewnętrznej na teren komunikacji pieszo – rowerowej i właśnie w tej postaci łączy się z ul. [...]. W konsekwencji nie można uznać, że ul. [...] łączy się bezpośrednio (poprzez jakąkolwiek drogę) z nieruchomością skarżących. Tymczasem regulacje przywołanego rozporządzenia nakładają na organ obowiązek uwzględniania usytuowania nieruchomości względem ulic głównych i bocznych i nadawania numeracji w taki sposób, aby zachować uporządkowanie i czytelną orientację w przypisanych numerach. Powołane przez organ argumenty nie dają podstaw do stwierdzenia, że wykroczył on poza normatywnie ustalone ramy swoich kompetencji, a podjęty akt naruszał prawo Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło