II SA/Gl 2029/23

WyrokWSA w Gliwicach2024-01-22

Skład orzekający: Wojciech Gapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące ustalania warunków zabudowy dla farm fotowoltaicznych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji organu I instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ błędnie zinterpretował przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznając, że moc farmy fotowoltaicznej oraz podział inwestycji na mniejsze jednostki stanowią obejście prawa. Sąd administracyjny bada jedynie, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a nie meritum sprawy.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając, że inwestor próbuje obejść prawo poprzez podział inwestycji na dwie mniejsze. Organ odwoławczy powołał się na przepisy dotyczące mocy farm fotowoltaicznych i konieczności ochrony gruntów rolnych. Inwestor wniósł sprzeciw, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych i procesowych. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw, oceniając zasadność zastosowania przez SKO art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądzenie od SKO na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2024 r. sprawy ze sprzeciwu P. S.A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 listopada 2023 r. nr SKO.UL/41.7/353/2023/18858/RS w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz Spółki wnoszącej sprzeciw kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. nr SKO.UL/41.7/353/2023/18858/RS, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 59 ust. 1, art. 52 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.), po rozpoznaniu odwołania J.R. i J.K. (dalej – Strony), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem P. S.A. w C. (dalej – Spółka, Skarżąca), organ I instancji decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii, tj. farmy fotowoltaicznej o mocy do 500 kW na południowej części działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Dzielnicy [...] (karta mapy 47), na terenie Miasta K., w rejonie ul. [...] w C. W odwołaniu z dnia 17 sierpnia 2023 r. Strony zanegowała decyzję Prezydenta Miasta wnosząc o jej uchylenie i wydanie odmowy ustalenia warunków zabudowy. W motywach odwołania zwrócono uwagę, że organ I instancji decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r. o nr [...] ustalił dla tej samej Spółki warunki zabudowy dla inwestycji polegającej również na budowie farmy fotowoltaicznej na działce nr [...]. Według Stron, Skarżąca podzieliła inwestycję na dwie odrębne celem obejścia przepisów u.p.z.p. Uzasadniły to tym, że Kolegium decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/208/2023/12851/AMak uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 października 2022 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii, tj. farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na działce [...]. Jednocześnie Strony wyraziły stanowisko, że inwestycja jako całość (przed jej podziałem) stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839 z późn. zm. – dalej r.p.o.ś.). Przemawia za tym powierzchnia inwestycji, którą należy obliczać zgodnie z zasadą wyrażoną w § 1 ust. 2 pkt 2 r.p.o.ś. W końcowej części odwołania Strony podniosły, że planowane zagospodarowanie działki nr [...] obniży wartość nieruchomości, których są właścicielami. Kolegium decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. nr SKO.UL/41.7/353/2023/18858/RS uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...] oraz przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. W dalszej części decyzji Kolegium zaprezentowało pogląd, że w świetle przepisów u.p.z.p. gmina jest uprawniona do ochrony ładu przestrzennego oraz ochrony gruntów rolnych wszystkich klas. Dlatego też może wskazać tereny przeznaczone pod budowę elektrowni fotowoltaicznych, ale może też całkowicie zabronić lokalizowania elektrowni fotowoltaicznych o mocach przekraczających te wskazane w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Natomiast dla farm fotowoltaicznych o mocy do 500 kW zlokalizowanych na gruntach klas I-IV istnieje możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy. W takim przypadku wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem zależne jest od łącznego spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3 do 6 u.p.z.p. W tym kontekście organ odwoławczy za zasadny uznał zarzut "obejścia prawa" poprzez rozdzielenie inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1000 kW na dwie sprawy. Podkreślił, że na gruntach klas I-IV możliwe jest lokalizowanie wyłącznie elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 500 kW. Tymczasem Spółka wystąpiła równolegle z dwoma wnioskami o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji o mocy do 500 kW na różne fragmenty działki nr [...]. Co istotne, w obu przypadkach jest to grunt klasy III. Jednocześnie Kolegium uznało, że nieuprawnionym byłoby wydawanie decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji lub o umorzeniu przedmiotowego postępowania, ponieważ Skarżąca ma możliwość wyboru jednego z dwóch prowadzonych obecnie postępowań dotyczących działki nr [...]. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem, że inwestycja zaliczana jest do tych określonych w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b r.p.o.ś. Dodatkowo dostrzegł, że nie spełniony został warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Otóż uznano, że pismo T. S.A. w K. z dnia 7 maja 2023 r. nie zawiera informacji o możliwości przyłączenia planowanej farmy fotowoltaicznej do sieci elektroenergetycznej. Pismo to – według Kolegium - zawiera jedynie wytyczne w zakresie lokalizowania obiektów na działce oraz ich odległości od linii elektroenergetycznej. W sprzeciwie z dnia 6 grudnia 2023 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a dotyczącym decyzji Kolegium z dnia 10 listopada 2023 r. nr SKO.UL/41.7/353/2023/18858/RS, pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie: – przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w związku z art. 61 ust. 5 u.p.z.p., a to poprzez ich nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że teren przewidziany pod realizację zaplanowanej inwestycji nie posiada odpowiedniego uzbrojenia, podczas gdy na terenie działki znajduje się sieć energetyczna, co potwierdza pismo T. S.A. z dnia 7 maja 2023 r., a ponadto Spółka jest członkiem S., którego celem jest zapewnienie przez jego członków i na jego członków produkcji i dostaw energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych; – przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w związku z art. 10a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a to poprzez nieprawidłową ich wykładnię i uznanie, że Skarżąca dąży do "obejścia przepisów prawa", podczas gdy ma ona prawo do decyzji, którą inwestycję ostatecznie zrealizuje, a niezależnie od tego aktualnie na terenach miast nastąpiło odrolnienie; – przepisów prawa procesowego, a to art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a., a to poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, w szczególności w zakresie uznania, że Spółka zmierza do "obejścia przepisów prawa", przez co nie sposób szczegółowo odnieść się do tego zarzutu; a w konsekwencji naruszenie: – przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Wobec tych zarzutów pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że organ odwoławczy błędnie uznał, że nie spełniony został warunek z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Otóż pełnomocnik wyraził pogląd, że jeżeli na terenie nieruchomości obecna jest wymagana infrastruktura, to brak jest konieczności przedstawiania stosownej umowy. Z tego też względu pismo z dnia 7 maja 2023 r. T. jest wystarczające dla potwierdzenia spełnienia wspomnianej przesłanki. Następnie podkreślono, że twierdzenie o "obejściu prawa" pozbawione jest jakiekolwiek uzasadnienia prawnego, jak i faktycznego. W dalszej części pełnomocnik wyjaśnił, że Spółka wystąpiła z domowa wnioskami celem ustalenia warunków zabudowy dla odrębnych inwestycji, które różnią się nie tylko przewidywaną lokalizacją, ale również i powierzchnią przedsięwzięcia. Spółka przewiduje realizację jednego z tych wariantów. Podkreślono jednak, że z uwagi na brak powiązania technologicznego pomiędzy tymi inwestycjami nie można mówić o jednym przedsięwzięciu, której przedmiotem byłaby instalacja o mocy 1 MW. Końcowo pełnomocnik stwierdził, że gdyby nawet uznać, że przedmiotowe inwestycje miałyby tworzyć całość, to nie sposób mówić o obejściu przepisów prawa w sytuacji, w której na skutek art. 10a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych doszło do odrolnienia wszystkich nieruchomości rolnych na terenach administracyjnych miast. Tym samym, wydaniu pozytywnej dla Skarżącej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stoi na przeszkodzie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że w myśl art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreśla, że zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że każdy z organów (najpierw pierwszej, a potem drugiej instancji) przeprowadza postępowanie w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym nie mamy zatem do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu I instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę merytorycznie. Ponadto już z kolejności przepisów, zawartych w art. 138 k.p.a. wynika, że zasadą winno być rozstrzyganie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty, czyli albo utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji (jeśli jest ona w ocenie organu odwoławczego prawidłowa) lub uchylenie tej decyzji i załatwienie sprawy merytorycznie. Rozstrzygnięcie kasatoryjne z art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem wyjątkiem od zasady załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Wyjątek ten jest możliwy do zastosowania wyłącznie przy zaistnieniu ustawowych przesłanek (zob. wyroki NSA: z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14, Lex nr 2142416; z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II OSK 65/15, Lex nr 2177618). Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Jak wskazuje się w orzecznictwie, sądowa ocena decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 43/19, Lex nr 2627240). W badanej sprawie Kolegium zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. uzasadniło przeciwdziałaniem "obejściu prawa" polegającego na podziale planowanej inwestycji dotyczącej farmy fotowoltaicznej na dwie odrębne o mocy do 500 kW każda, których budowa przewidziana jest na terenie tej samej działki. Jak twierdzi organu odwoławczy, realizacja farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 500 kW możliwa jest wyłącznie na obszarach wyznaczonych pod tego rodzaju inwestycje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.), a przynajmniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (art. 10 ust. 2a u.p.z.p.). Natomiast dla farm fotowoltaicznych o mocy do 500 kW dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji. Ponadto - w ocenie Kolegium – nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Otóż załączone do wniosku o ustalenie warunków zabudowy pismo operatora sieci energetycznej nie stanowi zapewnienia zawarcia z nim stosownej umowy, lecz wytyczne co do lokalizacji samej farmy. Z powyższych względów Kolegium uznało za konieczne uchylić decyzję organu I instancji, wskazując na potrzebę wyboru przez Spółkę jednego z wariantów przedsięwzięcia, tj. mającego powstać w części południowej lub północnej działki wymienionej we wnioskach o ustalenie warunków zabudowy. Przystępując do rozważań zwrócić należy uwagę, że u.p.z.p. poddana została bardzo obszernej nowelizacji na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688 – dalej ustawa zmieniająca). W jej ramach dokonano zmian m.in. w brzmieniu art. 61 u.p.z.p., a także wykreślono art. 10 i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Wskazane zmiany obowiązują od dnia 24 września 2023 r., a więc weszły w życie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Kolegium jednak prawidłowo procedowało według stanu prawego sprzed nowelizacji, do czego obligował art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej. Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Kolegium przesądziło, że wykładnia art. 61 ust. 1 i 3 u.p.z.p. winna być dokonywana przy uwzględnieniu art. 10 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. W opinii Kolegium, kryterium mającym zasadnicze znaczenie dla możliwości ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej ma jej moc. Wartością graniczną, która według organu odwoławczego, daję podstawę ku temu jest 500 kW. Przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. stanowi, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące. Z kolei art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. stwierdza, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb: granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko, przy czym te tereny i ich strefy ochronne znajdują się w granicach obszaru, o którym mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Przepisy te odnoszą się jednak do lokalnego porządku planistycznego, a nie do decyzji o warunkach zabudowy. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, a decyzje administracyjne nie mogą być wydawane w oparciu o akty prawa wewnętrznego. Jeżeli zatem teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to możliwość zabudowy na tym terenie ustala się na podstawie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (zob. wyroki NSA: z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 2249/22, Lex nr 3508655; z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, Lex nr 3450760; z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2706/22, Lex nr 3488407; z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2619/22, Lex nr 3501828). Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, że art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. odnoszą się do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Zatem zastosowanie procedury ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej w drodze decyzji administracyjnej nie może być uzależniane od jej mocy, czy też klasy gruntu, na którym ma być zlokalizowana. Przy tej okazji nadmienić należy, że w myśl art. 10a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2409 z późn. zm.) użytki rolne położone w granicach administracyjnych miast są z mocy tego przepisu, gruntami odrolnionymi. Oznacza to, że na przeznaczenie takich gruntów na cele nierolnicze i nieleśne nie jest wymagana zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i takie przeznaczenie nie musi nastąpić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić trzeba, że art. 10a dotyczy tylko gruntów rolnych. Przeznaczenie gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, nawet jeżeli znajdują się w granicach administracyjnych miast, wymaga zgody odpowiednio Ministra lub marszałka województwa (zob. D. Danecka, W. Radecki [w:] D. Danecka, W. Radecki, Ochrona gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2021, art. 10a). Konkludując stwierdzić należy, że nieuprawnionym było twierdzenie Kolegium, jakoby wystąpienie przez Spółkę z odrębnymi wnioskami o ustalenie warunków zabudowy dla dwóch farm fotowoltaicznych o mocy do 500 kW każda, dla tej samej działki, stanowiło o próbie "obejścia prawa". Jak bowiem wykazano, przewidywana moc farmy pozostaje bez znaczenia dla możliwości wydania decyzji na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji Skarżąca nie musi dokonywać wyboru, który wniosek ma być procedowany w toku dalszego postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że nic nie stało na przeszkodzie, aby oba wnioski zostały rozpoznane w ramach jednego postępowania. Podstawą do takich twierdzeń o "obejściu prawa" nie może być także § 3 ust. 1 pkt 54 r.p.o.ś. Zgodnie z nim do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć - zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Nadmienić należy, że z dniem 1 sierpnia 2023 r. przepis ten został znowelizowany. Zgodnie jednak z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1724) w sprawie mają zastosowanie przepis w brzmieniu dotychczasowym. W przedmiotowej sprawie powierzchnia inwestycji wynosi 2.460 m2, natomiast w równolegle prowadzanej sprawie wynosi ona 5.255 m2. Łącznie jest to powierzchnia mniejsza niż 1 ha. Oznacza to, że przedsięwzięcie nie jest zaliczane do mogących potencjalnie negatywnie oddziaływać na środowisko, a tym samym decyzja o warunkach zabudowy nie musi być poprzedzona uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm.). Rozstrzygnięcia wymaga jeszcze kwestia trafności stanowiska, że nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 5 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem ustala się warunki zabudowy, gdy m.in. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Przyjmuje się przy tym, że warunek ten jest spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Jak wynika z treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy, inwestycja nie wymaga dostaw energii elektrycznej. Oznacza to, że Spółka nie była zobowiązana do przedstawienia zapewnienia od operatora sieci o możliwości dostaw energii elektrycznej dla planowanego przedsięwzięcia. Natomiast nie ma wpływu na spełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. to, że z pisma T. S.A. nie wynika gwarancja podłączenia źródła energii w postaci farmy fotowoltaicznej do sieci energetycznej. Należy bowiem odróżnić uzbrojenie terenu (istniejące lub projektowane) dla realizacji zamierzenia budowlanego (art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 5 u.p.z.p.) od kwestii ekonomicznych, związanych z możliwościami technicznymi podłączenia wybudowanej już farmy fotowoltaicznej do sieci elektrycznej, celem odsprzedaży wyprodukowanej energii do sieci. Podsumowując stwierdzić należy, że na podstawie art. 61 ust. 1 i 3 u.p.z.p. istnieje możliwość ustalenia warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej bez względu na jej moc. Okoliczność tą powinien ponownie rozważyć organ odwoławczy i dopiero z uwzględnieniem niniejszego stanowiska Sądu ponownie rozpatrzyć odwołanie od decyzji organu I instancji. Zwrócić należy uwagę Kolegium na art. 58 ustawy zmieniającej. Zgodnie z nim zmiana zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 14 ust. 6a pkt 2 u.p.z.p. ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.z.p.), może nastąpić na podstawie decyzji o warunkach zabudowy do dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie. Wyjaśnić należy, że art. 14 ust. 6a pkt 2 u.p.z.p. dotyczy niezamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii lokalizowanych: a) na użytkach rolnych klasy I-III i gruntach leśnych, b) na użytkach rolnych klasy IV, o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 150 kW lub wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, c) na gruntach innych niż wskazane w lit. a i b, o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1000 kW. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach postępowania w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło