II SA/Gl 203/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant Maciej Ćwiertniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi U. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania obowiązku oddala skargę Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku U. R., nakazał C. M. jako właścicielowi nieruchomości w B. przy ul. W., przywrócenie w terminie natychmiastowym stosunków wodnych do stanu poprzedniego poprzez zlikwidowanie odpływu ze studzienki rewizyjnej znajdującej się przy ul. W. /na granicy B. i W./. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. stwierdziło niezasadność zażalenia U. R. w sprawie niewyegzekwowania przez Wójta Gminy W. nakazu, zawartego w powyższej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 6 § 1a w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania powyższych decyzji, a mianowicie wszczął postępowanie rozgraniczeniowe w celu przewidywanego wykonania zastępczego, zaś skarżąca zaakceptowała te czynności. W związku z tym Kolegium uznało, iż interes faktyczny wnoszącej zażalenie nie został naruszony. Zgodnie z zawartym w postanowieniu pouczeniem U. R. wniosła na nie zażalenie, w którym przyznała, że akceptuje zastosowanie tzw. środka zastępczego w postaci budowy kanalizacji, lecz nadal ścieki są spuszczane na jej działkę, zaś studzienka kanalizacyjna C. M. nie została usunięta i funkcjonuje jako "dziki odpływ". Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy własnego postanowienia z dnia [...] r. Powołując się na wyniki oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] r., Kolegium stwierdziło, że studzienka została zabezpieczona, zalana betonem i nie ma z niej odpływu. Nie ma też odpływu ścieków z budynków sąsiadujących z działką U.R. Na tej podstawie organ uznał, iż decyzja z dnia [...] r. została wykonana i skarga jest bezzasadna. Nadto, Kolegium wyjaśniło, że kompleksowe uregulowanie problemu odwodnienia pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego U. R. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO z powodu rażącego naruszenia jej interesu prawnego i faktycznego oraz nakazanie Urzędowi Gminy w W. odtworzenia zlikwidowanych rowów powyżej dróg gminnych – ul. W. Po przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania skarżąca podniosła, że przywrócenie stosunków wodnych do stanu poprzedniego nie mogło być skuteczne tylko poprzez zlikwidowanie odpływu ze studzienki. Przed terminem oględzin, służby techniczne zabetonowały studzienkę kanalizacyjną, nie dopuszczając do jej otwarcia. Tymczasem już pismem z dnia [...] r. poinformowała Kolegium, że wody opadowe odprowadzane rurami do studzienki, wypływają z niej na drogę gminną, zalewając jej działkę. Następnie pracownicy gminy usunęli częściowo zabetonowaną studzienkę w jej miejsce wstawili nową studzienkę betonową /okrągłą/, do której włączyli rury i wybito w niej otwór, skierowany na przepust zanikowy, prowadzący na jej działkę. Stąd też zdaniem skarżącej decyzja o przywróceniu stosunków wodnych nie została wykonana, zaś Wójt Gminy W. zaniechał jej wyegzekwowanie przez okres [...] lat i wody spływają nadal na jej działkę. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. skarżąca zanegowała stanowisko organu, iż decyzja Wójta Gminy W. została wykonana. Podczas oględzin przedstawiciele Kolegium nie domagali się otwarcia studzienki, poprzestając na wersji gminy, iż została ona całkowicie zalana betonem. Tymczasem po oględzinach studzienka została ponownie otwarta, a następnie przebudowana i powtórnie połączona z przepustem zanikowym, przeprowadzonym na jej działkę. Jej zdaniem, nie jest możliwe przywrócenie stosunków wodnych do stanu poprzedniego bez odtworzenia rowów, na co wskazała już w poprzednich pismach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podjęte po ponownym rozpatrzeniu sprawy w kwestii bezczynności Wójta Gminy W. w podejmowaniu czynności, zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Stąd też sąd administracyjny władny był jedynie do oceny legalności tego aktu. Zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały żadnego znaczenia podniesione w skardze kwestie, dotyczące wadliwości decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. nr [...], która w ocenie skarżącej nie mogła doprowadzić do zlikwidowania negatywnych skutków w zakresie zmiany stosunków wodnych, wynikłej z faktu usytuowania studzienki rewizyjnej przy ul. W. Sąd administracyjny w ramach niniejszego postępowania nie był też władny do wydania Gminie W. nakazu odtworzenia zlikwidowanych rowów powyżej dróg gminnych, czego domagała się skarżąca. Sąd działa bowiem jedynie kasacyjnie, a uwzględnienie skargi prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu, będącego przedmiotem skargi /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Tymczasem brak podstaw prawnych do negowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W świetle art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym /tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm./, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności egzekucyjnych, służy zaś skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie /art. 6 § 1a cyt. ustawy/, a w niniejszej sprawie – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy /przy odpowiednim zastosowaniu art. 127 § 3 kpa/. Jednocześnie przepis art. 7 § 3 powołanej ustawy przesądza, iż stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Wyjaśnić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie Wójt Gminy W. występował jako wierzyciel i równocześnie organ egzekucyjny, zaś zobowiązanym do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] r., był zgodnie z jej treścią C. M. Treść tej decyzji nie pozostawia też wątpliwości, iż nałożony obowiązek polegał na zlikwidowaniu odpływu ze studzienki rewizyjnej przy ul. W. w B. /na granicy W./. Jedynie w taki bowiem sposób nakazano C. M. przywrócenie stosunków wodnych do stanu poprzedniego. Zasadność i trafność takiego rozstrzygnięcia nie podlegała zaś ocenie ani przez organ, którego działanie zaskarżono, ani przez sąd administracyjny /art. 29 § 1 cyt. ustawy/. Stąd też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne było jedynie ustalenie, czy zachodziły podstawy do podjęcia przez Wójta W. czynności egzekucyjnych, mających na celu wyegzekwowanie od C. M. jako zobowiązanego nakazu zlikwidowania odpływu ze studzienki – przy istnieniu ustawowego zakazu stosowania środków egzekucyjnych w przypadku wykonania lub bezprzedmiotowości obowiązku. Rozpoznając skargę na bezczynność wierzyciela Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ wyższego stopnia ustaliło w oparciu o oględziny nieruchomości z dnia [...] r., iż sporna studzienka została zalana betonem i nie ma z niej odpływu. Na tej podstawie organ ten uznał, iż skoro decyzja została wykonana, skarga jest bezzasadna. Aczkolwiek w piśmie z dnia [...] r. skarżąca zarzuciła, że w toku oględzin nie dokonano otwarcia studzienki, co wszak byłoby niemożliwe w sytuacji zalania jej betonem, to jednak już z dalszych twierdzeń skarżącej wynika, że po oględzinach doszło do podjęcia przez pracowników Gminy W. robót budowlanych, polegających bądź to na przebudowie, bądź w istocie budowie nowej studzienki i jej połączeniu z przepustem zanikowym, przeprowadzonym na jej niżej położoną działkę. Taki stan rzeczy udokumentowała skarżąca materiałem fotograficznym. Stąd też mając na uwadze twierdzenia skarżącej stwierdzić przyjdzie, iż nie ma już znaczenia prawnego fakt, czy zlikwidowano odpływ ze studzienki zgodnie z decyzją z dnia [...] r. Ustalenie tej okoliczności obecnie nie byłoby już możliwe, skoro nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy. Doszło bowiem do likwidacji, czy przebudowy tej studzienki i zastąpienia jej nowym urządzeniem budowlanym. Roboty te zostały zaś wykonane nie przez zobowiązanego C. M., lecz pracowników Gminy W. Zmiana stanu faktycznego sprawy oznacza zaś bezprzedmiotowość obowiązku, nałożonego decyzją z dnia [...] r. Zobowiązany C. M. nie jest bowiem w stanie w aktualnej sytuacji zlikwidować odpływ ze studzienki, objętej powyższą decyzją, skoro taki obiekt budowlany fizycznie już nie istnieje. Nowy stan faktyczny sprawy, a mianowicie fakt wykonania robót budowlanych, może natomiast być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, mającego na celu likwidację negatywnych skutków dla nieruchomości skarżącej, o ile takie wystąpiły – w trybie Prawa wodnego bądź też Prawa budowlanego, czego jednak nie sposób rozstrzygnąć w niniejszej sprawie. W konsekwencji, brak podstaw do negowania zgodności z prawem postanowienia, będącego przedmiotem kontroli sądowej. W sytuacji wykonania obowiązku, bądź jego bezprzedmiotowości, Wójt Gminy W. jako wierzyciel nie był uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych względem C. M. w celu wykonania decyzji z dnia [...] r. Organ, którego działanie zaskarżono, zasadnie zatem nie dopatrzył się bezczynności wierzyciela. Wreszcie wyjaśnić przyjdzie, iż dla oceny skargi miarodajny był stan faktyczny z daty wydania zaskarżonego postanowienia. Ewentualna zwłoka w wykonaniu decyzji przez zobowiązanego od czasu jej podjęcia nie miała zatem wpływu na wynik sprawy. Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. SJ/