II SA/Gl 203/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie uzyskuje dochodu, ale jej małżonek otrzymuje wynagrodzenie za pracę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zwolnić stronę z wpisu od skargi, jeśli konieczność jego uiszczenia mogłaby negatywnie wpłynąć na jej sytuację materialną, nawet jeśli nie jest ona całkowicie pozbawiona środków do życia. Jednakże, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata z urzędu, wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nawet przy najdalej idących wysiłkach. Samo korzystanie z pomocy społecznej nie jest wystarczającą podstawą do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, jeśli rodzina dysponuje stałym dochodem.Stan faktyczny
Skarżący A. G. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zwrócił się o przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych, dołączając zaświadczenie o bezrobociu i korzystaniu z pomocy społecznej. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę stanowiące jedyne źródło utrzymania rodziny. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zarządzeniem z dnia 13 marca 2009 r. A. G. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o przyznanie adwokata z urzędu, do pisma tego dołączając zaświadczenie, iż jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. następnie, na wezwanie Sądu skarżący złożył wniosek na druku urzędowego formularza PPF wskazując, że zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Ze wskazanego wyżej formularza wynika, że A. G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze swoją małżonką – H. G. Skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, natomiast źródłem utrzymania się jego rodziny jest wynagrodzenie za pracę jego małżonki, uzyskiwane w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Skarżący podkreślił również że korzysta z pomocy społecznej.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca przedstawił dokumenty obrazujące jego sytuację materialną, w szczególności zaś kserokopie rachunków obrazujące wydatki związane z utrzymaniem się.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności na uwadze mieć należy, iż odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 P.p.s.a. Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym trzeba pamiętać, że ustawodawca stosuje w takim przypadku bardzo surowe kryteria. Tylko więc ten, kto przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja skarżącego niewątpliwie jest ciężka. Nie można jednak z całą pewnością stwierdzić, ze zasługuje on na zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Rodzina A. G. dysponuje bowiem stałym, miesięcznym dochodem z tytułu wynagrodzenia za pracę jego małżonki. Miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł. Pochłania to tym samym 1/3 dochodu małżonki skarżącego (H. G. uzyskuje wynagrodzenie netto w kwocie [...] zł). Zasadne jest więc tym samym zwolnienie wnioskodawcy z wpisu od skargi, gdyż konieczność uiszczenia 100 zł mogłaby negatywnie wpłynąć na jego sytuację materialną. Na marginesie należy dodać, że jest to zasadniczy wydatek na tym etapie postępowania sądowego., do poniesienia którego strona jest zobowiązana. Natomiast fakt korzystania z pomocy społecznej (co skarżący udokumentował na wezwanie referendarza sądowego) nie stanowi dostatecznej podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stąd też w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalono.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło