II SA/Gl 203/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] , działając na podstawie art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek J.K. w sprawie ustalenia [...]ha) zajętą pod drogę publiczną powiatową - fragment ulicy [...] w P. Pismem z dnia [...]r. J.M.K. skierował pismo do Wojewody [...], zwracając się o "przewrócenie terminu o wniesieniu odwołania od decyzji Starosty [...]o wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...]r.". .Dalej w tym piśmie wyjaśnił, że wniosek do Starosty [...], który miał być złożony do [...]r., złożył później gdyż nie był poinformowany ani przez kompetentne władze, ani przez inne osoby poszkodowane. Wyjaśnił też, że nie nikogo do odebrania jakiejkolwiek korespondencji w Polsce, wnosząc o doręczenie na adres podany w piśmie. Rozpatrując złożone w sprawie pismo, traktując go jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji - Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...]r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Starosta [...] orzekł o umorzeniu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania na rzecz J. K.. Decyzja ta została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, gdyż nie dopełnił on obowiązku wynikającego z art. 40 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wskazał pełnomocnika do doręczeń korespondencji na terenie Polski, pomimo prawidłowego pouczenia. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie odebrał on decyzję osobiście w dniu [...]r., a następnie pismem z dnia [...]wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia od niej odwołania. Dalej Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 58 § i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu składa się w terminie siedmiu dni od dnia, w którym ustała przyczyna tego uchybienia, a jednocześnie z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był ten termin - tj. złożyć odwołanie. Wojewoda podkreślił, iż uwzględnienie wniosku o przywrócenie wymienionego powyżej terminu możliwe jest jedynie wówczas, gdyż spełnione zostaną łącznie przesłanki wynikające z przywołanego powyżej art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z informacji uzyskanej od Starosty [...] wynika, że strona nie wniosła odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Odwołanie nie zostało też złożone razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Nadto J.K. w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Strona nie wykazała swojej staranności oraz okoliczności, że przeszkoda w złożeniu w terminie odwołania była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W świetle powyższego organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego - wnioskujący nie dopełnił obowiązku złożenia odwołania oraz nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, J.K., działając przez pełnomocnika, pismem z dnia [...]r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niezastosowanie w sprawie art. 7, art. 8, art. 64 § 2 i art. 77 § 1 Kodeksu, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając wniosek potwierdzono ustalone fakty dotyczące odbioru decyzji i złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na argumentację odmowy przywrócenia terminu, podniesiono, że skarżący dochował złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a wobec zarzutu braku złożenia odwołania i nieuprawdopodobnienia, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy, to obowiązkiem organu było wezwanie wnioskodawcy do wyjaśnienia wspomnianych we wniosku okoliczności. Odwołano się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych. Zaniechanie organu polegające na braku wezwania wnioskodawcy do wyjaśnienia wskazanych we wniosku okoliczności nastąpiło z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego dodała, że wydanie przez organ postanowienia było przedwczesne, gdyż organ rozpoznał wniosek bez wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, czym naruszył art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko powtórzył, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tjedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym przez uczestniczące w nim podmioty ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem, od zachowania którego uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności, w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania do wydanej przez Starostę [...], wnosząc prośbę o przywrócenie terminu. Warunki jej dopuszczalności reguluje art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu. Z wymienionych powyżej przepisów wynikają przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Z analizy przepisu art. 58 Kodeksu wynika zatem, że przesłankami przywrócenia terminu są: wniesienie przez stronę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie wymaganego dla tej czynności terminu określonego w przepisie oraz jednoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin i uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminowi. Tak więc niezbędną przesłanką do pozytywnego rozpatrzenia takiej sprawy, oprócz wniesienia przedmiotowego wniosku w wymaganym przepisem terminie, jest konieczność jednoczesnego dopełnienia danej czynności- w tym konkretnym przypadku złożenia odwołania od kwestionowanej decyzji Starosty [...] oraz uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swojej winy w uchybieniu terminowi. W rozpatrywanej sprawie w ocenie Wojewody nie zostały spełnione powyższe, wymagane przepisem art. 58 Kodeksu, przesłanki, a mianowicie nie zostało jednocześnie złożone odwołanie i nieuprawdopodobniono braku własnej winy w uchybieniu terminowi, dlatego nie można było pozytywnie rozpatrzyć złożonego wniosku i stąd Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem składu orzekającego o ile trudno podzielić stanowisko Wojewody w kwestii braku równoczesnego złożenia przez stronę skarżącą odwołania od wydanej przez Starostę [...] decyzji o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, o tyle nie może mieć żadnych wątpliwości co do tego, że strona skarżąca rzeczywiście nie uprawdopodobniła braku własnej winy w uchybieniu terminowi. W piśmie z dnia [...]r., który potraktowany został jako wniosek o przywrócenie terminu, zawarty został wyraz niezadowolenia skarżącego z powodu wydanej w sprawie decyzji Starosty [...] poparty stwierdzeniami, że "nie byłem poinformowany od władz kompetentnych ..." Zgodnie zaś z art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego "odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. ..." . Stąd też nie można w niniejszej sprawie uznać, iż strona takiego odwołania nie złożyła. Nie można jednak w tym piśmie doszukać się jakichkolwiek informacji w zakresie uprawdopodobnienia braku własnej winy w uchybieniu terminowi. Skarżący nie podał żądnych okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Wniesienie samej prośby nie jest wystarczającą przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu, konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że nie zwalnia to organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, czyli podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie podanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności - przyczyn niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych, ale w niniejszej sprawie skarżący nie podał żadnych takich okoliczności i nie wskazał żadnych przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...]. To na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, przez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, a mimo to dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej i istniejącej cały czas, aż do wniesienia wniosku. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami skargi, iż to organ, na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, winien wezwać do usunięcia braków. Przepis ten odnosi się bowiem do braków formalnych i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przestawionego wniosku. Zatem gdyby skarżący zawarł w swoim wniosku informacje, które wymagałyby uszczegółowienia, doprecyzowania, wówczas niewątpliwie organ winien wezwać stronę do jego uzupełnienia, skoro jednak strona nie zawarła, pomimo wymagań określonych w art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, to nie można obowiązku obciążającego stronę przerzucać na organ administracji. Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu, iż nieprawidłowo kierowano korespondencję do skarżącego - przesyłając ją na adres w Polsce, należy stwierdzić, iż nie jest on zasadny. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 8 września 2014 r. - zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, gdzie w końcowym jego fragmencie zwrócono się do strony o wskazanie pełnomocnika do doręczeń korespondencji na terenie Polski, odwołując się do art. 40 § 4 i § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W piśmie tym poinformowano jednocześnie, że w razie niewskazania takiego pełnomocnika- pisma kierowane do strony pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Pismo to zostało doręczone stronie skarżącej na podany adres w [...], co potwierdza załączona do akt sprawy kserokopia potwierdzenia odbioru przesyłki. Pomimo pouczenia o konsekwencjach, skarżący nie wskazał takiego pełnomocnika, nie zajął też żadnego innego stanowiska w sprawie, nic nie wyjaśnił a stąd pozostawienie przedmiotowej decyzji w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia było następstwem takiego stanu rzeczy. W tych okolicznościach sprawy z przytoczonych wyżej argumentów i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.