II SA/Gl 203/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 21 października 2017 r. K.S. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Skarżąca wskazała na skomplikowany charakter niniejszej sprawy. Równocześnie oświadczyła, że gospodaruje samotnie, posiada mieszkanie o powierzchni 39 m2 - "odrębna własność w Spółdzielni Mieszkaniowej (...) współwłasność w ½ części udziałów", a nadto udział (1/4) w kamienicy 3-piętrowej, garaż wolnostojący o powierzchni 16,5 m2, działkę rekreacyjną o powierzchni 9 ar i 27 m2, oraz udział (3/4) w jeszcze innej działce o powierzchni 1895 m2. Równocześnie oświadczyła, że nie posiada zasobów pieniężnych i utrzymuje się z emerytury wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, w kwocie netto 2.120,86 zł. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni, zarządzeniem z dnia 30 października 2017 r. zwrócono się do niej o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołała. W tym zakresie skarżącą wezwano o: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, to jest opłat za energię elektryczną , wodę, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - udokumentowanie uzyskiwanych dochodów; - podanie, do kogo należą udziały w nieruchomościach, o których wspomniała we wniosku. Odpowiadając na powyższe skarżąca nadesłała pismo procesowe, w którym ponownie oświadczyła, że jedynym jej dochodem jest emerytura z dodatkiem pielęgnacyjnym, w kwocie netto ogółem 2.120,89 zł oraz przedstawiła dokładne wyszczególnienie ponoszonych przez nią kosztów utrzymania, których sumaryczną kwotę określiła jako 2.009 zł. Pomimo upływu wyznaczonego w wezwaniu siedmiodniowego terminu, który nastąpił z dniem 29 listopada 2017 r., nie nadesłała natomiast jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wspomniane wydatki ani też takich, które obrazowałyby uzyskiwany przez nią dochód. Nadto, nie wskazała pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, w których ma udziały ani nie podała żadnych innych bardziej precyzyjnych informacji o strukturze własnościowej tych nieruchomości. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 § 2 tej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Trzeba podkreślić, iż treść przywołanych unormowań nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uzupełniła ani nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń w sposób czyniący zadość wezwaniu z dnia 30 października 2017 r. Jakkolwiek bowiem odpowiadając na to wezwanie nadesłała pismo z dnia 29 listopada 2017 r., gdzie udzieliła szczegółowych informacji o swoim dochodzie i wydatkach, to jednak nie nadesłała ani jednego dokumentu, który by ten dochód i te wydatki potwierdzał. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że w treści wspomnianego wezwania zwrócono się do K. S. wyraźnie i jednoznacznie o udokumentowanie - czyli nadesłanie dokumentów, potwierdzających dane w powyższym zakresie, a skoro tak, same udzielone przez nią dodatkowe wyjaśnienia nie mogą tu być uznane za wystarczające. Po drugie, strona wbrew wezwaniu nie wskazała pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, w których ma udziały. Nie podała przy tym żadnych bardziej precyzyjnych informacji dotyczących rzeczonych nieruchomości. Tymczasem kwestia ta rzutuje w sposób zasadniczy na rozstrzygnięcie niniejszego wniosku. Trzeba bowiem zaakcentować, że jak wielokrotnie podkreślano w judykaturze, właściciela kilku nieruchomości o niewątpliwie znacznej wartości nie sposób uznać za osobę ubogą (vide: między innymi postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II FZ 211/05, z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1444/15 oraz postanowienie tutejszego Sądu z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1395/13 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości, które nie służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych strony w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 - dostępne w CBOSA). W sprawie jest poza sporem, że wnioskodawczyni, poza lokalem, w którym zamieszkuje ma tytuły prawne do całego szeregu nieruchomości. Jest mianowicie właścicielką działki rekreacyjnej o powierzchni 9 ar i 27 m2 i garażu, a nadto współwłaścicielką kamienicy 3-piętrowej oraz innej działki o powierzchni 1.895 m2. Skarżąca nie podała, jakie osoby są pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, w których ma udziały. Nie podnosiła także, aby nieruchomości te były zajęte np. hipotekami. W tej sytuacji, złożony przez nią wniosek nie mógł zostać załatwiony pozytywnie albowiem w braku odmiennych oświadczeń przyjdzie uznać, że pomimo relatywnie niskich dochodów ma ona możliwość uzyskania środków pieniężnych w drodze sprzedaży nieruchomości, w których nie zamieszkuje (bądź udziałów w tych nieruchomościach) ewentualnie w drodze ich obciążenia celem uzyskania np. pożyczki hipotecznej. Co więcej, nawet gdyby uwzględnić, że w przypadku nieruchomości, w których ma ona jedynie udziały, pozostali współwłaściciele mogliby nie wyrazić na to zgody, to już w przypadku należącej wyłącznie do niej działki rekreacyjnej brak jest takich przeszkód. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że strona ponosi cały szereg wydatków związanych z powyższymi nieruchomościami (patrz: nadesłane przez nią pismo z dnia 29 listopada 2017 r.). Koszty te - dotyczące nieruchomości innych niż lokal, w którym zamieszkuje - nie wiążą się z zaspokojeniem jej elementarnych, podstawowych potrzeb życiowych, a tym samym w żadnym razie nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami związanymi z postępowaniem sądowym. Skoro zatem wnioskująca jest je w stanie ponosić, to tym bardziej powinna pokryć koszty niniejszego postępowania. Mając na uwadze zaprezentowany wyżej stan rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.