II SA/Gl 204/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-07-08

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska - Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może umorzyć postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów, a zmiana ta wymagałaby wydania odrębnej decyzji zmieniającej klasyfikację gleboznawczą?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może umorzyć postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli strona nie przedłożyła dokumentów uzasadniających żądane zmiany, a sama zmiana wymagałaby wydania odrębnej decyzji zmieniającej klasyfikację gleboznawczą. W takiej sytuacji wniosek o zmianę danych ewidencyjnych bez przedłożenia wymaganych dokumentów jest bezprzedmiotowy, a aktualizacja operatu stanowi czynność materialno-techniczną, a nie postępowanie administracyjne rozstrzygające o prawach i obowiązkach stron.
Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków, domagając się wykreślenia rodzaju użytków "tereny przemysłowe" i wpisania "grunty rolne". Organy administracji odmówiły uchylenia wcześniejszej decyzji zmieniającej klasyfikację, a następnie umorzyły postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji, wskazując na brak wymaganych dokumentów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 105 § 2 k.p.a. poprzez zastosowanie go mimo braku wniosku strony o umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi E. H. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. wspólnicy spółki cywilnej W. K. i E. H. złożyli wniosek w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działek nr [...],[...] i [...]. Żądanie dotyczyło wykreślenia ujawnionego w ewidencji rodzaju użytków (tereny przemysłowe) i wpisaniu pierwotnego ich rodzaju (grunty rolne). Zdaniem wnioskodawców przekwalifikowania dokonano bowiem bez podstawy prawnej decyzją Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w K. z dnia [...] nr [...]. Natomiast wnioskiem z dnia [...] r. wnioskodawcy zwrócili się o uchylenie wskazanej powyżej ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w K. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta M. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r., a w wyniku rozpoznania wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/GL 242/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniesioną przez W. K. i E. H. skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził jednak, iż nie podziela przekonania organu odwoławczego, jakoby w toku postępowania doszło do takiego sprecyzowania treści żądania strony, które pozwoliło rozstrzygnąć w jednym postępowaniu o całości zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu wniosek z dnia [...] r. dotyczący dokonania zmian w ewidencji nie został rozpoznany po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. Postępowanie w tym zakresie winno zatem być kontynuowane. Odnośnie możliwości wprowadzenia w ewidencji żądanych przez strony zmian Sąd wskazał natomiast, iż cyt. "podstawę prawną dla przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. nr 19, poz. 97 ze zm.). Projekt klasyfikacji przeprowadza uprawniony klasyfikator. Zgodnie z § 9 tego aktu, prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków. Tak więc ani ustalenie klasy gruntu nie może być dokonane w dowolny sposób, w szczególności na drodze porozumienia strony z organem ewidencyjnym, ani zmiana w ewidencji nie może opierać się na korekcie decyzji przeprowadzonej ze względu na interes strony i za jej zgodą. Zmiana ta może zostać dokonana jedynie w trybie i w oparciu o dokumenty o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454)". W związku z zawartymi w wyroku wskazaniami pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta M. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia złożonego w [...] r. wniosku i przedłożenia w terminie 30 dni operatu klasyfikacji uzupełniającej sporządzonego przez uprawnionego klasyfikatora z listy Wojewody [...] oraz wykazu zmian gruntowych i mapy zmian gruntowych sporządzonych przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta M. umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany danych w operacie ewidencji gruntów dla nieruchomości położonej w M., obręb Ł., karta mapy będącej własnością Przedsiębiorstwa [...] S.C, W. K., E. H., składającej się z działek nr [...],[...] i [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż strony nie uzupełniły wniosku z [...] r. poprzez przedłożenie wskazanych przez organ dokumentów, nie skorzystały z możliwości zapoznania się z wynikami postępowania i nie wniosły doń żadnych uwag. Decyzja wydana została, jak wynika z jej części nagłówkowej, na podstawie art. 22 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. 2005, Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) oraz art. 62 i 105 k.p.a. oraz art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Od wydanej przez organ I instancji decyzji E. H. i W. K., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia (wskutek mylnego pouczenia odwołanie skierowane zostało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a następnie postanowieniem przekazane przez Kolegium do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K.). Otrzymanej decyzji zarzucili naruszenie art. 105 § 2 k.p.a. wskutek jego zastosowania pomimo braku wniosku stron o umorzenie postępowania, a także art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie. W uzasadnieniu odwołujący się podnieśli ponadto, że nadal pozostająca w obrocie prawnym decyzja Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] r. o nr [...] o zmianie klasyfikacji uzupełniającej gruntów na obszarze obrębu Ł. rzeczywistości miała cyt. ".inne konsekwencje prawne od tych, które zostały z niej wyprowadzone". Zdaniem stron z analizy treści postanowienia w sprawie wszczęcia uzupełniającej klasyfikacji gleboznawczej gruntów położonych na terenie miasta M. - jasno wynika bowiem, że celem postępowania administracyjnego była wyłącznie zmiana klasyfikacji gleboznawczej gruntów. Na podstawie decyzji o zmianie klasyfikacji bonitacyjnej gruntów dokonano zmiany jego przeznaczenia z rolnego na teren zabudowy przemysłowej. Aktualizacja danych w operacie ewidencji gruntów została zatem dokonana z pominięciem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Pełnomocnik odwołujących podkreślił nadto, że sentencja decyzji z [...] r. stanowi, iż organ administracji zatwierdza klasyfikację uzupełniającą gruntów na obszarze obrębu Ł. przeprowadzoną w [...] r. uwidocznioną na mapach klasyfikacyjnych i sprawdzoną przez nadzór klasyfikacyjny Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w K. z uwzględnieniem złożonych skarg. Z rozstrzygnięcia tego nie wynika, aby z urzędu wprowadzano zmiany ujawnione przy kontroli terenowej dot. rodzaju użytków. Postępowanie klasyfikacyjne było przeprowadzone zarówno na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 1956 r. Nr 19, poz. 97 z późn. zm.) jak i na podstawie przepisów zawartych w Zarządzeniu Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r. Nr 11, poz. 98 z późn. zm.). Sentencja decyzji jak i jej uzasadnienie wskazują że w trybie administracyjnym dokonano zmian klasyfikacyjnych gruntów, o których mowa w § 54, ust. 3, pkt 2 lit. e ww zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Z tego nie można jednak wnioskować, że owa decyzja zatwierdziła również zmiany wynikające z kontroli użytków gruntowych, a tym samym miałaby zatwierdzać zmiany co do sposobu ich użytkowania. Wniosek o zmianę danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków jest więc w pełni uzasadniony. Decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu przedstawił kolejne etapy prowadzonego od roku [...] postępowania administracyjnego wskazując następnie, iż rejestr ewidencji gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera zatem jedynie dane wynikające z tytułu własności oraz dokumentów wymienionych w rozporządzeniu i ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Podobnie w odniesieniu do danych dotyczących użytków i klas bonitacyjnych rejestruje jedynie faktyczny stan wykorzystywania gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Wprowadzanie zmian z urzędu następuje na podstawie dokumentów wyszczególnionych w § 46 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, a mianowicie : -prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, -opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej, -ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Natomiast wprowadzanie zmian na wniosek osób, o których mowa powyżej może nastąpić po przedłożeniu przez wnioskujących dokumentów uzasadniających wprowadzenie żądanych zmian. Na żądanie starosty, w myśl art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, osoby zgłaszające zmianę są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne niezbędne do wprowadzenia zmian. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy (§ 47 ust. 3 ww. rozporządzenia). Zatem jedynie w ściśle określonym wyżej opisanym przypadku starosta może przeprowadzić postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji w sprawie o dokonanie zmian danych ewidencyjnych. Zmiany z urzędu stanowią natomiast jedynie czynności materialno-techniczne. W przedmiotowej sprawie żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków poprzez przywrócenie wpisu użytku "R" musiałoby się wiązać ze zmianą faktycznego użytkowania przedmiotowych działek. Podstawą zmian w sposób żądany przez skarżących mogłaby być jedynie ostateczna decyzja zmieniająca klasyfikację gleboznawczą gruntów na obszarze, na którym są położone przedmiotowe działki. W tej sprawie Prezydent Miasta M. musiałby wydać decyzję zmieniającą zatwierdzoną w [...] r. klasyfikację gleboznawczą gruntów w obrębie Ł. Jednakowoż wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków nastąpiłoby wówczas z urzędu jako czynność materialno-techniczna i polegałoby na ujawnieniu stanu zatwierdzonego tą decyzją. Zdaniem organu II instancji należy ponadto zauważyć, że organ I instancji na podstawie art. 22 ust. 3 ww. ustawy wezwał strony do uzupełnienia wniosku o operat klasyfikacyjny. Jednakże przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów nie przewidują możliwości wydania decyzji w sprawie indywidualnej w oparciu o operat klasyfikacji gruntów przedłożony przez stronę, zatem żądanie od wnioskodawców dołączenia operatu klasyfikacji uzupełniającej nie znajduje uzasadnienia. Co prawda wnioskodawcy dokumentów takowych nie złożyli i w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania administracyjnego organ I instancji nie mógłby umorzyć tego postępowania, niemniej jednak w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji rozstrzygającej o możliwości wprowadzenia żądanych zmian było niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie zmiana danych ewidencyjnych zgodnie z żądaniem skarżących może być dokonana tylko i wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji zmieniającej gleboznawczą klasyfikację gruntów. Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja operatu ewidencyjnego w tym przypadku stanowi czynność materialno-techniczną. W tym stanie sprawy postępowanie administracyjne o przywrócenie w ewidencji gruntów i budynków użytku "R" bez zmiany decyzji klasyfikacyjnej jest bezprzedmiotowe, zatem zgodnie z art. 105 § 1 Kpa podlegało umorzeniu. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik E. H. i W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji w części dotyczącej skarżącej, domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisu art. 105 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. umarzającą postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 2 Kpa mimo, iż nie wystąpiła o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte; 2) naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; organ błędnie uznał, że zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania; 3) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez złamanie zasady praworządności przez działanie w sposób wykraczający poza granice prawa; 4) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 5) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej przez błędne ustalenie stanu faktycznego; 6) naruszenie przepisów art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie oraz nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W obszernym uzasadnieniu, oprócz argumentów podnoszonych już poprzednio, pełnomocnik skarżących wskazał, iż wniosek stron został złożony w związku z koniecznością przywrócenia stanu ewidencji gruntów do stanu istniejącego przed wprowadzeniem nieudokumentowanej i bezpodstawnej zmiany przez Prezydenta Miasta M. Wspólnicy Przedsiębiorstwa [...] Spółka Cywilna – E. H., W. K. nabyli nieruchomości od Przedsiębiorstwa [...] w T. W skład zakupionych nieruchomości wchodziły działki o nr [...],[...],[...] znajdujące się w jednostce rejestracyjnej o nr [...]. Skarżący nabyli przedmiotowe grunty z przeświadczeniem, iż nabywają grunty rolne. Jeszcze zresztą w dniu [...] r. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta M. wydał mapkę własnościową, z której wynikało, iż działki o nr [...],[...],[...] stanowią grunty rolne. Prezydent Miasta M. w drodze czynności materialno-technicznej dokonał "aktualizacji" operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...],[...],[...] poprzez wprowadzenie zmian dotyczących klasyfikacji tych działek. Grunty dotychczas klasyfikowane jako grunty rolne zostały zaklasyfikowane jako tereny zabudowy przemysłowej. Powyższe przekwalifikowanie dokonane zostało na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Ujawnienie danych w operacie ewidencji gruntów nastąpiło zatem po przeszło 10 latach od wydania decyzji z dnia [...] r. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika, organ prowadzący ewidencję nie dopełnił jednego ze swoich podstawowych obowiązków, jakim jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Skoro więc zmiany nie zostały ujawnione we właściwym czasie - nie można negatywnych konsekwencji wyprowadzać względem wspólników Spółki zwłaszcza, że decyzja z dnia [...] r. nie dawała prawa do dokonania wpisu w ewidencji w zakresie w jakim wpis ten został dokonany przez Prezydenta Miasta M. Zgodnie z § 54 ust. 1 i 2 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów prowadzenie ewidencji gruntów polega na utrzymaniu operatu ewidencji w stałej aktualności, tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Utrzymanie operatu w stanie aktualnym następuje przez wprowadzenie do operatu zmian, jakie zaszły w danych objętych ewidencją gruntów. Jednocześnie zgodnie z § 54 ust. 3 pkt. lit e) i d) powyższe Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej bezpośrednio rozróżniało zmianę rodzaju użytku (sposobu użytkowania), oraz zmianę klasyfikacji gleboznawczej użytków. Zgodnie z § 60 Zarządzenia z dnia 20 lutego 1969 r., "za zmiany w rodzaju poszczególnych użytków uważa się trwałe zmiany w sposobie użytkowania poszczególnych gruntów, np. zmiany gruntu ornego na łąkę, sad itp. lub zajęcie gruntu ornego, łąki, pastwiska itp. pod budynki, teren komunikacyjny itp.". Natomiast zgodnie z § 61 Zarządzenia, "za zmianę klasyfikacji gleboznawczej użytków uważa się zaliczenie dotychczasowej klasy użytku do innej klasy." Zdaniem zatem pełnomocnika decyzja z dnia [...] r. w sprawie klasyfikacji uzupełniającej gruntów na obszarze obrębu Ł. dotyczyła właśnie zmiany, o której mowa w § 61 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Powyższe potwierdził zdaniem pełnomocnika Główny Geodeta Kraju, który rozpatrując sprawę z wniosku E. H. i W. K. w decyzji z dnia [...] r., nr [...], uchylającej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, iż wymienienie w podstawie prawnej przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów nie oznacza, że decyzją z [...] r. organ orzekł również o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków ". Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r. II GSK 240/06, LEX 325365. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest oceną wyrażoną przez ten Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 242/07 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten wówczas przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem ponownych rozważań dotyczących trybu, w jakim organ mógłby dokonać wnioskowanej przez skarżących zmiany w ewidencji. Kwestia ta została bowiem przesądzona w zawartej w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku ocenie prawnej, w ramach której stwierdzono, iż zmiana ustaleń co do klasyfikacji gruntu cyt. "może zostać dokonana jedynie w trybie i w oparciu o dokumenty o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków". Przypomnieć zatem jedynie można, w myśl art. 20, 22 i 24 cytowanej już wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Jest zatem wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Tym samym ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, LEX nr 41816. Ewidencja powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian przedmiotowych i podmiotowych w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych, spisanych umów i ugód w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentów posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (por. także § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 1998 r., II SA 810/98, LEX nr 41304; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 1998 r., II SA 1094/98, LEX nr 41305; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1999 r., II SA 119/99, LEX nr 46215. Dokonanie zmian w operacie możliwe jest zatem jedynie poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, o których mowa powyżej. W rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy. - Prawo geodezyjne i kartograficzne chodzi nadto jedynie o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych przez stronę danych – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2003 r. II SA 1478/01, LEX nr 156384, analogicznie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r. W konsekwencji skarżący aby doprowadzić do pożądanych zmian w ewidencji musieliby przedłożyć stosowne wskazane wyżej dokumenty (prawomocne wyroki sądowe, ostateczne decyzje administracyjne itd.) sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji danych, z którymi się nie zgadzają, np. ewentualną nową decyzję Prezydenta Miasta M. zmieniającą klasyfikację gruntów w obrębie Ł. W trakcie kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego skarżący dokumentów uprawniających i obligujących organ do wprowadzenia do ewidencji pożądanych zmian nie przedłożyli. Podzielić należy wprawdzie pogląd organu odwoławczego, iż niefortunnie skarżących wezwano także do przedłożenia operatu, nie zmienia to jednak faktu, iż skarżący nie przedłożyli nie tylko wskazanego dokumentu lecz w ogóle żadnego, który umożliwiałby dokonanie w ewidencji zmiany co do klasyfikacji gruntów. W konsekwencji decyzję organu I instancji nie uwzględniającą żądania strony uznać należy co do zasady za poprawną, dokonanie żądanych zmian w ewidencji bez przedłożenia wymaganych przepisami dokumentów byłoby bowiem prawnie niedopuszczalne. Wprawdzie rozważać można czy w sytuacji nie przedłożenia, pomimo wezwania, żądanych dokumentów organ istotnie winien był umorzyć prowadzone przez siebie postępowanie jako bezprzedmiotowe (co kwestionuje pełnomocnik skarżących) czy też raczej, odmówić dokonania stosownej zmiany w ewidencji bądź wreszcie pozostawić wniosek stron bez rozpoznania. Wobec niedopuszczalności uwzględnienia złożonego żądania przesądzenie tej wątpliwości ma jednak znaczenie jedynie poślednie bowiem nawet uznanie, iż nastąpiło w tej mierze uchybienie nie pozwoliłoby w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na uchylenie zaskarżonej decyzji, nie miałoby bowiem wpływu na rozstrzygnięcie rozumiane jako uwzględnienie bądź nie uwzględnienie wniosku. Wskazać jednak należy, że zdaniem składu orzekającego nie przedłożenie dokumentów uprawniających i obligujących organ do wprowadzenia w ewidencji żądanych zmian, uniemożliwiające w konsekwencji merytoryczną ocenę żądania, pozwala organowi na uznanie, iż w istocie wniosek ma charakter bezprzedmiotowy. W efekcie za nie naruszającą prawa w sposób określony w art. 145 p.p.s.a. uznać należy też zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło