II SA/Gl 204/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]. Po rozpoznaniu wniosku D.H. (dalej też jako skarżąca) z dnia 21 października 2020 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. (dalej też jako organ lub Prezydent) decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzeczono o przyznaniu dla jej niepełnosprawnej córki zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2020 r., do 31 sierpnia 2022 r. Jako podstawę decyzji organ wskazał m.in. art. 104, art. 107 i art. 109 § 1 Kpa oraz art. 1 ust. 3, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 16, art. 20 ust. 2 i ust. 3, art. 23 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 24 ust. 2, ust. 2a, ust. 4 oraz art. 32 ust. 1d i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej ustawą lub u.ś.r.). Na podstawie art. 107 § 4 Kpa uzasadnienia decyzji nie sporządzono. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżąca zarzuciła, że zasiłek jej niepełnosprawnej córce został przyznany błędnie od daty złożenia w tym względzie wniosku, a nie od daty wydania orzeczenia o jej niepełnosprawności, co miało miejsce w dniu [...] r. Od wydanej decyzji w sprawie niepełnosprawności odwołała się jedynie odnośnie treści zawartej w jej punkcie siódmym. Tym samym zasiłek powinien zostać przyznany od daty wydania decyzji o niepełnosprawności, chociaż wniosek złożyła dopiero po zakończeniu postępowania sądowego w przedmiocie w/w odwołania, co miało miejsce w październiku 2020 r. Podniosła też, że po wydaniu w sierpniu 2019 r. orzeczenia o niepełnosprawności córki była wiele razy informowana w [...] Centrum Świadczeń, że wniosek o zasiłek powinna złożyć dopiero po zakończeniu sprawy sądowej. Wówczas też wnioskowany zasiłek będzie przyznany od momentu wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej jako SKO lub Kolegium) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z powołaniem na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzję Prezydenta utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że jak wynika z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Nie jest zatem możliwe przyznanie tego zasiłku z datą wsteczną, nawet w przypadku wcześniejszego spełnienia przesłanek do jego uzyskania, a to w sytuacji, gdy świadczenie to jest przyznawane na wniosek, a nie z urzędu. W orzecznictwie NSA utrwalił się przy tym pogląd, że termin wskazany w art. 24 ust. 2 ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów Kpa. W konsekwencji, zdaniem Kolegium nie ma znaczenia dlaczego skarżąca złożyła wniosek później, w tym czy opóźnienie to nastąpiło bez jej winy. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO skarżąca zarzuciła, że została ona wydana bez uwzględnienia treści art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych umożliwiającej przyznanie wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego od sierpnia 2019 r., kiedy to złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności córki. Wniosek o przyznanie zasiłku złożyła zaś niezwłocznie po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego w C., w październiku 2020 r. Podtrzymała też zawarte wcześniej w odwołaniu twierdzenie, że wniosek o zasiłek chciała złożyć zaraz po otrzymaniu orzeczenia o niepełnosprawności, ale była poinformowana w [...] Centrum Świadczeń, że powinna to uczynić dopiero po zakończeniu sprawy sądowej wszczętej w następstwie wniesionego przez nią od tego orzeczenia odwołania oraz, iż po zakończeniu sprawy sądowej zasiłek będzie jej przyznany od momentu wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę SKO wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia, które to uchybienie stanowiące naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych "Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności" W tym względzie za jednoznaczne zasady należało uznać sformułowany w skardze zarzut, że sprawa nie została w ogóle rozpoznana i rozważona pod kątem wydania orzeczenia opartego na treści art. 24 ust. 2a ustawy. Odnośnie do zaskarżonego orzeczenia Kolegium nastąpiło to przy tym, w sytuacji gdy treść odwołania wskazywała jednoznacznie na wolę skarżącej rozpoznania sprawy w tym aspekcie. Co więcej, SKO nie odniosło się też w ogóle do tej kwestii w odpowiedzi na skargę. Tymczasem, nie może ulegać wątpliwości, że gdyby stan faktyczny sprawy odpowiadał treści dyspozycji tego przepisu, to wnioskowany zasiłek byłby przyznany na rzecz niepełnosprawnej córki skarżącej od lipca 2019 r. (według zalegającego w aktach adm. orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r., wniosek o zaliczenie małoletniej L.H. do osób niepełnosprawnych został złożony bowiem [...] r.). W tym względzie organy orzekające powinny przede wszystkim ustalić, kiedy w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zostało wydane, w rozumieniu art. 24 ust. 2a ustawy, orzeczenie o niepełnosprawności małoletniej córki skarżącej, w sytuacji gdy ostatecznie sprawa odnośnie tej niepełnosprawności zakończyła się według twierdzeń skarżącej zalegającym w odpisie w aktach adm. wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Licząc od tego wyroku wniosek skarżącej o przedmiotowy zasiłek z dnia [...] r. został złożony niewątpliwie z zachowaniem terminu, o jakim mowa w analizowanym art. 24 ust. 2a ustawy. Istotne będzie przesądzenie, czy odnośnie orzeczenia o niepełnosprawności możliwe jest traktowanie jako odrębnych, zawartych w nim wyrzeczeń w odniesieniu do treści art. 24 ust. 2a ustawy, podlegających odrębnemu zaskarżeniu, czy też orzeczenie to w zakresie jego obowiązywania może być rozpatrywane jednie do jego treści jako całości, a to w związku z niewątpliwym merytorycznym powiązaniem zawartych w jego treści poszczególnych wyrzeczeń. W tym drugim przypadku nie byłoby zaś możliwe przyjęcie, iż orzeczenie o niepełnosprawności córki skarżącej zostało wydane w rozumieniu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych czy to w dacie orzekania przez Powiatowy Zespół do Spaw Niepełnosprawności w C. (dnia [...] r.), czy też w dniu wydania orzeczenia przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. (w dniu [...] r.), lecz dopiero w następstwie wydania w/w wyroku Sądu Rejonowego w C.. W tym względzie Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie jest uprawniony do zawarcia wiążącego w sprawie stanowiska, a to w sytuacji, gdy kwestia ta nie była przedmiotem jakichkolwiek rozważań i orzeczeń organów obu instancji. W powyższych względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy p.p.s.a. mr