II SA/Gl 205/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-04-23

Skład orzekający: WSA Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia, jeśli strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie tego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne, a ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje mechanizmy ochrony zobowiązanego, takie jak umorzenie lub zwrot grzywny po wykonaniu obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki "A" Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania postanowienia Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu na spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 39.000,00 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, jednak nie przedstawiła dowodów na znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S, na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], mocą którego utrzymano w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] r. znak [...] nakładające na "A" Sp. z o.o. w S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 39.000,00 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązków związanych z ochroną przeciwpożarową wynikających z decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] r. nr [...]. W skardze strona skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Organ administracji publicznej nie ustosunkował się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być umotywowane szczególnymi powodami, dla których uzasadnione jest odstąpienie od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Należy wskazać, że wykonanie decyzji (postanowienia) nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła na czym konkretnie miałoby polegać spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenie znacznej szkody. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja spowoduje dla niej konsekwencje, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zarzuty dotyczące zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nie mogą zaś, w świetle przywołanych wyżej przepisów, przemawiać za uwzględnieniem takiego wniosku. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest tymczasową formą zabezpieczenia interesów strony. W związku z tym, to w interesie strony leży wykazanie, że wykonanie decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, LEX nr 742514). Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Odnosząc powyższe okoliczności do przedmiotowej sprawy należy wskazać w pierwszej kolejności, że udzielenie skarżącej ochrony należy rozpoznać, uwzględniając rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201), zwanej dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Ochronę skarżącego reguluje również instytucja zwrócenia grzywny. Według art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Następnie podnieść wypada, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. W sytuacji w której zachodzi potrzeba doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (także w związku z wykonaniem nakazu rozbiórki), którego uzyskanie jest zagrożone przez niewykonanie obowiązku (nakazu), należy uwzględnić to, że zobowiązany ma dostateczną ochronę przez wykonanie obowiązku, które zamyka niebezpieczeństwo dolegliwości finansowej. Zagwarantowanie wykonania obowiązku publicznoprawnego jest uzasadnieniem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, skoro w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżący ma zapewnioną ochronę, której skuteczność jest uzależniona od woli samego skarżącego (por. postanowienie NSA z 12 listopada 2015 r., II OZ 1080/15). I wreszcie należy wskazać, że w przypadku postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy uwzględnić ewentualne możliwości finansowe strony skarżącej i jej sytuację życiową (por. postanowienie NSA z 8 maja 2015 r., II OSK 1029/15). Skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 30.000,00 zł. Stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała, że w wyniku jego wykonania zaistniałoby niebezpieczeństwo, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Nie wiadomo bowiem jak kształtuje się sytuacja finansowa skarżącej, a tym samym jaki wpływ ma ewentualne uiszczenie 30.000,00 zł grzywny na jej sytuację finansową. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób obowiązek uiszczenia grzywny spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki, bądź znaczną szkodę. Nie wskazała na żadne okoliczności i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazać ponadto należy, że w niniejszej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższego, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło