II SA/Gl 205/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-07-25
Skład orzekający: Andrzej Matan, Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna nałożona w celu przymuszenia do wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest zasadna i proporcjonalna, jeśli zobowiązany kwestionuje podstawy nałożenia tych obowiązków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia została nałożona prawidłowo i w uzasadnionej wysokości, ponieważ zobowiązany nie wykonał obowiązków nałożonych prawomocnymi decyzjami. Zarzuty dotyczące naruszeń prawa procesowego i materialnego przy wydawaniu decyzji nakładających obowiązki nie podlegają rozpoznaniu na etapie postępowania egzekucyjnego. Grzywna nie została uznana za nadmiernie uciążliwą, gdyż mieści się w granicach prawa i ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązków związanych z bezpieczeństwem.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej o nałożeniu na Spółkę grzywny w wysokości 30 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Spółka argumentowała, że nie jest właścicielem budynku i za ochronę przeciwpożarową odpowiada właściciel. Podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przy wydawaniu decyzji nakładających obowiązki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w P. (Komendant PPSP w P.) nałożył na [A] Sp. z o.o. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30 000 zł z powodu niewykonania przez zobowiązanego obowiązków określonych w tytule wykonawczym.
W zażaleniu z dnia 23 października 2017 r. na to postanowienie, [A] Sp. z o.o. (dalej: Spółka), działająca przez pełnomocnika, wniosła o umorzenie grzywny. W uzasadnieniu podano, że Spółka nie jest właścicielem budynku szpitala w P., a jedynie jego dzierżawcą. Za ochronę przeciwpożarową budynku szpitala w P. odpowiada wyłącznie właściciel – Powiat [...], a nie obecny dzierżawca. W zastrzeżeniach z 29 września 2017r. podano, iż protokół kontroli z dnia 29 września 2017 r. został sporządzony niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (dalej: ustawa). Spółka nie otrzymała także żadnej informacji o rozpatrzeniu przez Komendanta PPSP w P. zgłoszonych zarzutów. Podano także, iż większość obowiązków nałożonych tytułem wykonawczym została zrealizowana.
W postanowieniu z dnia [...] r., nr [...] Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach (dalej: ŚKWPSP) utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zarzuty oraz argumenty zaprezentowane przez skarżącego uznano za bezzasadne. Grzywnę w celu przymuszenia nałożono w sposób właściwy i uzasadniony. Precyzyjnie określono rodzaj występujących nieprawidłowości, miejsca ich występowania oraz właściwie wskazano wymagane podstawy prawne.
W skardze z dnia 1 lutego 2018 r. Spółka, działająca przez pełnomocnika, podniosła zarzuty (analogiczne jak w sprawie o sygn. II SA/Gl 206/18) dotyczące:
1/ naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności faktycznych polegających na przystąpieniu przez kontrolerów w dniu 29 września 2017 roku do czynności kontrolno- rozpoznawczych bez obecności przedstawiciela [A] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz okoliczności faktycznych polegających na nieokazaniu w chwili przystąpienia do czynności kontrolno-rozpoznawczych przedstawicielowi [A] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością legitymacji służbowej lub dokumentu tożsamości przez osoby dokonujące kontroli w Szpitalu w P. w dniu 29 września 2017 roku;
- art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadka M. D. na okoliczność przystąpienia przez kontrolerów w dniu 29 września 2017 roku do czynności kontrolno- rozpoznawczych bez obecności przedstawiciela [A] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz na okoliczność nieokazania w chwili przystąpienia do czynności kontrolno-rozpoznawczych przedstawicielowi [A] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością legitymacji służbowej lub dokumentu tożsamości przez osoby dokonujące kontroli w Szpitalu w P. w dniu 29 września 2017 roku;
- art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń oraz odesłanie do uzasadnienia postanowienia wydanego przez Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] roku w sprawie o sygnaturze akt [...], co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] roku.
2/ naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym:
- art. 23 ust. 14 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. ustawy poprzez nierozpoznanie przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. umotywowanych zastrzeżeń z dnia 5 października 2017 roku złożonych przez skarżącą do protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 29 września 2017 roku przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] roku;
- art. 23 ust 9 ustawy poprzez nieokazanie w chwili przystąpienia do czynności kontrolno- rozpoznawczych przedstawicielowi [A] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością legitymacji służbowej lub dokumentu tożsamości przez osoby dokonujące kontroli w Szpitalu w P. w dniu 29 września 2017 roku;
- art. 23 ust 10 ustawy poprzez przystąpienie przez kontrolerów w dniu 29 września 2017 roku do czynności kontrolno-rozpoznawczych bez obecności przedstawiciela [A] Spółka z o.o.;
- art. 23 ust 13 ustawy poprzez wskazanie w protokole ustaleń czynności kontrolno- rozpoznawczych, iż w dniu 29 września 2017 roku czynności przeprowadzono w obecności M. D. — Zastępcy Dyrektora Szpitala w P., pomimo zastrzeżeń ze strony skarżącej, iż faktycznie M. D. w czynnościach nie uczestniczyła;
- art. 122 § 3 w zw. z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu powtórzono argumenty zawarte w ww. zażaleniu z dnia 23 października 2017 r.
W odpowiedzi na skargę z dnia 5 marca 2018 r. ŚKWPSP wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do ich wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.). W szczególności brak jest podstaw, że zostały one podjęte w naruszeniem przepisów powołanych w skardze.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że przedmiotem rozpoznania Sądu jest sprawa dotycząca skargi na postanowienie w sprawie wymierzenia Spółce grzywny w celu przymuszenia w wysokości 30 tys. zł. na podstawie art. 120 § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1314, dalej: u.p.e.a.).
Stosownie do art. 120 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (§ 1). Gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Jednocześnie może być nałożona grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku (§ 2).
Po myśli art. 121 grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. (§ 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200 000 zł. (§ 3).
Analiza powyższych przepisów, w kontekście stanu faktycznego sprawy, prowadzi do wniosku, że wymierzona Spółce grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z decyzji Komendanta PPSP w P. z [...]r. znajduje pełne uzasadnienie tak co do podstawy jej wymierzenia, jak i co do wysokości.
Nie budzi bowiem wątpliwości, bowiem wykazały to wyraźnie przeprowadzone kontrole, że Spółka nie wykonała obowiązków nałożonych na nią prawomocnymi decyzjami Komendanta PPSP w P. z dnia [...] r.:
1/ nr [...], dotyczących: wyposażenia budynku Szpitala w P. w system sygnalizacji pożaru oraz w dźwiękowy system ostrzegawczy.
2/ nr [...], dotyczących: doprowadzenia do pełnej sprawności technicznej wewnętrznej sieci hydrantowej w budynku Szpitala w P. oraz zaktualizowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla budynku.
3/ nr [...], dotyczących: zapewnienia dopuszczalnej długości dojść ewakuacyjnych w budynku Szpitala w P., wyposażenia klatek schodowych w urządzenia zapobiegające zadymieniu, zapewnienia bezpiecznej pożarowo obudowy klatek schodowych oraz oddzielenia ich od dróg komunikacji ogólnej przedsionkami przeciwpożarowymi, zapewnienia dopuszczalnej powierzchni strefy pożarowej ,zapewnienia możliwości ewakuacji do innej strefy pożarowej na tej samej kondygnacji w budynku Szpitala w P., wyposażenia budynku w oświetlenie ewakuacyjne spełniające wymagania Polskiej Normy w tym zakresie, usunięcia wykładzin palnych wykonanych z materiałów łatwozapalnych, zapewnienia bezpiecznego pożarowo wydzielenia pomieszczenia kotłowni gazowej, wyposażenia budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, oddzielenia piwnic w budynku Szpitala w P. od pozostałej części obiektu elementami oddzielenia przeciwpożarowego, zapewnienia bezpiecznego pożarowo wydzielenia pomieszczeń maszynowni wentylacyjnych.
Egzekucja jest nieskutecznie prowadzona w oparciu o tytuł wykonawczy z [...]r., przy czym wcześniej (przed wydaniem kwestionowanego postanowienia), ze względu na niewykonanie obowiązków określonych w tym tytule Spółce została wymierzona kara grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10 tys. zł., a kolejna kara, mieszcząca się w granicach zakreślonych w art. 121§ 2 u.p.e.a., wynosi 30 tys. zł.
W ocenie Sądu, nie można podzielić stanowiska skarżącej, wedle której kara ta jest "rażąco niewspółmierna" do stwierdzonych uchybień, skoro nie wykonuje ona obowiązków związanych z zabezpieczeniem przeciwpożarowym, a więc z zabezpieczeniem mienia i zdrowia i to w przypadku jednostki, która realizuje zadania zakresu ochrony zdrowia.
Dla sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego bez znaczenia pozostają zarzuty podnoszone w skardze, dotyczące naruszeń prawa procesowego i materialnego, polegających na niewyjaśnieniu okoliczności sprawy załatwionej decyzjami nakładającymi obowiązku na Spółkę (art. 7 i 77 § 1, art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 23 ust. 1, art. 23 ust 10 i 23 ust 13 u.p.s.p. ) czy nienależytym uzasadnieniu tych decyzji (art. 8 i 107 § 3 k.p.a., art. 9 i 11 k.p.a.). Nie podlegają one rozpoznaniu na etapie postepowania egzekucyjnego.
Jak wykazano wyżej nie doszło także do naruszenia 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. w zw. z art. 122 § 3 u.p.e.a., skoro zastosowany środek rzeczywiście jest uciążliwy, ale mieści się w granicach wyznaczonych prawem, a ponadto powinien doprowadzić do wykonania przez Spółkę wskazanych wyżej obowiązków, co, jak widać po nieskutecznym wcześniejszym wymierzeniu grzywny, natrafia z jej strony na wyraźny opór. Wobec tego grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru "zbyt uciążliwego" środka egzekucyjnego. Natomiast zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), którym, zdaniem Spółki jest Powiat [...] jako właściciel budynku Szpitala, pozostaje poza przedmiotem rozpatrywanej sprawy (jest to inna sprawa egzekucyjna).
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło