II SA/Gl 206/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-11-20

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Iwona Bogucka, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest związany prawomocnym postanowieniem sądu o dziale spadku w zakresie powierzchni działki, nawet jeśli istnieją wcześniejsze dokumenty wskazujące na inną powierzchnię?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest związany prawomocnym postanowieniem sądu o dziale spadku, które określa powierzchnię działki. W związku z tym, nie może samodzielnie dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym w oparciu o starsze dokumenty, jeśli stoją one w sprzeczności z prawomocnym orzeczeniem sądu. Ewentualne spory dotyczące rzeczywistej powierzchni działki powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu, np. o rozgraniczenie.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. wniósł o zmianę powierzchni działki nr [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków, powołując się na postanowienie Sądu Powiatowego z 1978 r. oraz akt notarialny z 1980 r., które wskazywały na większą powierzchnię. Starosta odmówił wprowadzenia zmiany, wskazując, że powierzchnia działki w ewidencji nie uległa zmianie od czasu jej założenia w latach 70. XX wieku, a późniejsze prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 2005 r. o dziale spadku przyznało skarżącemu działkę o powierzchni wskazanej w ewidencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie wcześniejszego prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. A. M. podaniem z dnia [...] r. wniósł o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta M. (w obrębie geodezyjnym M., jednostce rejestrowej [...]) zmiany dotyczącej powierzchni działki nr [...] poprzez zastąpienie powierzchni [...] ha prawidłową [...] ha. Powyższe zmiany organ miał dokonać na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Po rozpoznaniu tego wniosku Starosta Powiatu M. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz § 12 ust. 1 pkt 3 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), odmówił wprowadzenia zmiany w odniesieniu do powierzchni działki nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że przy zakładaniu ewidencji gruntów w latach [...] uwidoczniono władanie P. i B. J. działką oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha. Ujawniona przy pomiarach powierzchnia tej działki do chwili obecnej w części opisowej i kartograficznej (mapowej) ewidencji gruntów nie uległa zmianie. Organ wskazał, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...] o dział spadku po M. i J. M. jako właściciela działki nr [...] o powierzchni [...] ha uwidoczniono A. M. Brak zatem podstaw do wprowadzenia zmiany powierzchni tej działki w operacie ewidencyjnym. Dodatkowo organ wskazał, że uwidoczniony w operacie stan dotyczący sąsiedniej działki nr [...] o powierzchni [...] ha jest zgodny ze stanem wynikającym z treści księgi wieczystej nr KW [...], a stan ten ujawniony został na podstawie postanowień sądowych z dnia [...] r. i [...]r., sygn. akt [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. zakwestionował ustalenia organu, że powierzchnia działki nr [...] nie uległa zmianie, skoro w postanowieniu Sądu Powiatowego w M. z dnia [...] r. i w akcie notarialnym z dnia [...] r. określono powierzchnię działki na [...] m2. Na podstawie tych dokumentów żąda zaś dokonania zmiany powierzchni działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko i pogląd organu pierwszej instancji o braku podstaw do dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wywiódł dodatkowo, że dla organu prowadzącego ewidencję jedynym dokumentem stanowiącym podstawę danych w odniesieniu do działki nr [...] jest postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. M. przez A. M. oraz postanowienie tego Sądu z dnia [...] r., sygn. akt [...] o dziale spadku po M. i J. M. Z orzeczeń tych wynika, że działka nr [...] posiada powierzchnię [...] m2, a zatem taką samą jak przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków. Dokonanie żądanej zmiany powierzchni nie mogło nastąpić w oparciu o dokumenty sprzed założenia ewidencji, tj. postanowienie Sądu Powiatowego w M. z dnia [...] r., sygn. [...] o nabyciu przez zasiedzenie przez P. J., R. J. i Z. J. działki o powierzchni[...] m2 oraz akt notarialny z dnia [...] r. repert. [...] nr [...] dotyczący sprzedaży przez Z. J. działki nr [...] o powierzchni [...] m2 na rzecz M. i J. M. Dokumenty te, pochodzące sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków (dla miasta M. prace te zakończono w [...] r.) mogą służyć odwołującemu się jedynie do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym, a podstawą ewentualnej zmiany może być prawomocne orzeczenie sądowe w tej sprawie, rozstrzygujące spór o własność. Organ prowadzący ewidencyjny, jako organ rejestrujący stany prawne, nie może samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntów i budynków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. M. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jako niezgodnej z prawem. Skarżący zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę, że prawomocne postanowienie Sądu Powiatowego w M. z dnia [...] r. w sprawie [...] nigdy nie zostało uchylone. W orzeczeniu tym powierzchnię działki określono na [...] m2, zgodnie z opisem i mapą z [...] r. dla działek [...] i [...]. Przed podjęciem decyzji należało, zdaniem skarżącego, zapoznać się z całością akt sądowych [...] i [...] Sądu Powiatowego w M., czego organ nie uczynił, a wynika z nich istotna okoliczność, mianowicie orzeczenia nie zostały przesłane do ówczesnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. Organ, którego decyzję zaskarżono, nie znajdując podstaw do autokontroli swego stanowiska wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zawarte w skardze zarzuty nie mogły doprowadzić do podważenia legalności kontrolowanego aktu. Trafnie zauważa organ, którego działanie zaskarżono, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje podstawowe informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali. W odniesieniu do gruntów w ewidencji gromadzi się dane dotyczące m.in. ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji zarówno z urzędu, jak i na wniosek uprawnionych osób, organów i jednostek. Przepis § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, określa zaś dokumenty, stanowiące podstawę do wprowadzenia zmian i tym samym dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Wśród tych dokumentów znajdują się m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne i akty notarialne. Skarżący występując do Starosty Powiatu M. o wprowadzenie w ewidencji miasta M. w jednostce rejestrowej [...] zmiany dotyczącej powierzchni działki nr [...] jako podstawę dokonania zmiany wskazał prawomocne postanowienie Sądu Powiatowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Postanowieniem tym Sąd stwierdził nabycie przez zasiedzenie przez P. J. w [...] częściach oraz R. J. i Z. J. po [...] części własności działki o powierzchni [...] m2, uwidocznionej na opisie i mapie z dnia [...]r. jako działka nr [...], sporządzonej przez Powiatowe Biuro Geodezji w M. Taką samą powierzchnię działki oznaczono w § 1 umowy z dnia [...] r. zawartej w formie aktu notarialnego, repertorium [...] nr [...] Powiatowego Biura Notarialnego w M., na podstawie której Z. J. sprzedał powyższą działkę J. i M. M. Oznacza to, że wynikająca z treści opisanych dokumentów (orzeczenia sądowego i aktu notarialnego) powierzchnia działki nr [...] jest większa o [...] m2 w stosunku do powierzchni uwidocznionej w ewidencji gruntów i budynków od czasu jej założenia. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy opracowań geodezyjnych i kartograficznych z lat [...], a zatem z okresu zakładania ewidencji wynika, że powierzchnię działki nr [...] określono na [...] m2, a jako posiadaczy uwidoczniono B. i P. J. Zgodzić się jednak przyjdzie ze stanowiskiem organu, że w chwili obecnej postanowienie sądowe, na które powołuje się skarżący, nie może stanowić podstawy do dokonania w ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki. Zasadnie zwrócił uwagę organ na to, że oprócz sprawy o zasiedzenie w Sądzie Rejonowym w M. toczyło się później postępowanie o dział spadku po M. i J. M., w skład którego wchodziła działka nr [...]. Na mocy prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia [...] r., sygn. akt [...], działkę tę, której powierzchnię określono w orzeczeniu na [...] m2, przyznano skarżącemu na wyłączną własność. Oznaczenie obszaru działki nr [...] w postanowieniu Sądu na [...] m2 ma rozstrzygające znaczenie i organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków jest nim związany. Zresztą na podstawie tego orzeczenia sądowego, po przesłaniu jego odpisu w trybie art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ ewidencyjny dokonał już zmiany w zakresie oznaczenia właściciela gruntu. Organ ewidencyjny będąc związany prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] r. w całości, a więc również w zakresie powierzchni działki, nie mógł więc prowadzić postępowania dowodowego, czego oczekiwał skarżący, zmierzającego do wyjaśnienia, jaka jest rzeczywista powierzchnia działki nr [...], ściśle zaś, czy obszar tej działki jest inny aniżeli wynikający z ostatnio wymienionego orzeczenia sądowego. Niezależnie od tego stwierdzić przyjdzie, że w Sądzie Powiatowym w M. w latach [...] ubiegłego wieku oprócz sprawy o zasiedzenie dotyczącej działki nr [...] (sygn. akt [...]) toczyło się jeszcze inne postępowanie dotyczące sąsiedniej działki nr [...], także o zasiedzenie (sygn. akt [...]). Postanowieniem Sądu w tamtej sprawie z dnia [...] r. stwierdzono nabycie przez zasiedzenie przez H. Z. własności działki o powierzchni [...] m2. Jednakże późniejszym postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. sprostowano omyłkę w poprzednim orzeczeniu przez zastąpienie mylnie wpisanej powierzchni działki nr [...][...] m2 na powierzchnię [...] m2. Pomijając zasadność wydania tej treści postanowienia orzeczenie to jest prawomocne, a zatem wiążące. Zwrócenie uwagi na oba toczące się postępowania o stwierdzenie zasiedzenia jest o tyle konieczne, że w obu tych sprawach Sąd dysponował opisem i mapą, które określały powierzchnię działki nr [...] na [...] m2, zaś działki nr [...] na [...] m2. Nie można zatem wykluczyć, że w zakresie przebiegu granicy między tymi działkami powstał spór, którego rozstrzygnięcie nie może nastąpić w sprawie administracyjnej o dokonanie w ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki, lecz w sprawie o rozgraniczenie. O ile zaś spór, mający znaczenie dla ustalenia rzeczywistej powierzchni obu działek, dotyczy innej kwestii – również jego rozstrzygnięcie, jak słusznie wskazał organ, którego decyzję zaskarżono, może nastąpić w innym postępowaniu. Dopiero przedłożenie wydanych w tych postępowaniach orzeczenia lub decyzji albo opracowań geodezyjnych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, może stanowić podstawę do dokonania w ewidencji zmiany powierzchni działki. Z tych wszystkich powodów zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na które powołuje się zawarte w niej rozstrzygnięcie, przeto skargę należało oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł więc jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło