II SA/Gl 208/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-12
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, ze względu na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych oraz otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych w całości i otrzymał adwokata z urzędu, ponieważ ich sytuacja materialna i rodzinna, mimo posiadania pewnych dochodów, uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi i ewentualnych dalszych opłat, a także kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Sąd uznał, że wpis od skargi stanowi znaczną część ich miesięcznego dochodu, a brak możliwości uzyskania wsparcia od innych członków rodziny dodatkowo potwierdza ich trudną sytuację.Stan faktyczny
Skarżący I. P. i B. P. złożyli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. W ramach tej skargi złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Po przesłaniu i wypełnieniu wymaganych formularzy, sąd ocenił ich sytuację finansową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżących od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowiono dla I. i B. P. adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. P. i B. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić dla I. i B. P. adwokata z urzędu
W skardze z dnia [...] r. I. i B. P. zawarli stwierdzenia dotyczące ich ciężkiej sytuacji materialnej, które zostały potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Wykonując dyspozycję § 2 pkt 3 w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) skarżącym zostały przesłane formularze PPF celem ich wypełnienia.
W wyznaczonym terminie strony udzieliły odpowiedzi. Z treści nadesłanych formularzy wynika, że rodzina skarżących składa się z pięciu osób (wnioskodawców i trójki ich dzieci), którzy zamieszkują w budynku należącym do rodziców I. P. Osoby te prowadza jednakże odrębne gospodarstwo domowe, zaś strony partycypują w kosztach utrzymania tego budynku. Źródłem utrzymania się ich rodziny jest dochód uzyskiwany przez I. P. z tytułu prac społecznych ([...] zł) oraz dochód syna – M. P. z tytułu praktyk zawodowych – [...] zł. B. P. pozostaje bez zatrudnienia ze względu na stan zdrowia. Skarżący nie posiadają żadnych środków pieniężnych, oszczędności, ani też papierów wartościowych, a ponadto nie dysponują jakimikolwiek przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro.
Informacje te znalazły potwierdzenie w dokumentach nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności na uwadze mieć należy, iż odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 P.p.s.a. Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej strony polega co do zasady na porównaniu uzyskiwanego przez nią dochodu z potencjalnymi kosztami, które w trakcie postępowania sądowego będzie zobowiązana ponieść. W postępowaniu przed wojewódzki sądem administracyjnym zasadniczym kosztem jest wpis od skargi. Biorąc pod uwagę jej przedmiot wpis ten będzie miał charakter stały i wyniesie [...] zł (zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pomimo, że wspomniana kwota nie przewyższa dochodu uzyskiwanego przez skarżących, to jednak w ich sytuacji rodzinnej i ekonomicznej jej poniesienie jest po prostu niemożliwe. Stanowi ona bowiem niemalże [...] % comiesięcznego dochodu. Na uwadze należy mieć również i to, że wpis od skargi może okazać się jedynym z potencjalnych wydatków. Oprócz niego, skarżący mogą również być zobowiązani do poniesienia odpłat kancelaryjnych czy tez wpisu od skargi kasacyjnej, w razie chęci zaskarżenia niekorzystnego dla nich wyroku. Powyższe uwagi odnieść można również do możliwości skorzystania przez skarżących z usług fachowego pełnomocnika. W realiach ekonomicznych rodziny I. i B. P. jest to po prostu niemożliwe. Analiza akt administracyjnych pozwoliła stwierdzić, że wnioskodawcy nie mogą liczyć na wsparcie innych członków rodziny, gdyż istnieje pomiędzy tymi osobami konflikt. W tej sytuacji nie mają żadnych możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło