II SA/Gl 210/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-05-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczący majątek, w tym kilka nieruchomości, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i ustanowienia adwokata z urzędu, mimo niskich dochodów?Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącego z kosztów sądowych, uznając, że jego dochody nie pozwalają na pokrycie wpisu od skargi. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ posiadanie przez skarżącego licznych nieruchomości, mimo niskich dochodów, przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu materialnym uzasadniającym całkowite zwolnienie z kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. O. wniósł skargę na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego majątek obejmuje dom w budowie, mieszkanie, nieruchomość rolną oraz kolejny dom w budowie, a jedynym źródłem dochodu jest emerytura w kwocie 1067 zł.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 959 zł, J. O., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, wniosek swój motywując trudną sytuacją materialną. Z treści wniosku wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe W skład jego majątku wchodzi dom w budowie (stanowiący majątek dorobkowy), mieszkanie spółdzielcze o pow. 73 m2, nieruchomość rolna o pow. 0,85 ha, dom drewniany (spadek po rodzicach) o pow. 57 m2 oraz dom w budowie - przeznaczony dla dzieci. Wnioskodawca zaznaczył, że zarówno budynek stanowiący majątek dorobkowy jak i budynek przeznaczony dla dzieci były finansowane z zaciągniętych zobowiązań kredytowych, aczkolwiek nie został dokonany podział majątku dorobkowego ze względu na brak środków pozwalających na przeprowadzenie takiego postępowania. Jedynym źródłem utrzymania się J.O. jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie 1067 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Podane przez skarżącego okoliczności nie pozwoliły stwierdzić, że sytuacja materialna jego rodziny jest na tyle trudna, iż uzasadnione jest uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Analizując podane przez skarżącego okoliczności niewątpliwym jest, że uzyskuje on bardzo skromny dochód. Patrząc się tylko z tego punktu widzenia na jego sytuację materialną, w zasadzie należałoby uznać, że wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym brane są jednak pod uwagę również inne okoliczności, a przede wszystkim rzeczy wchodzące w skład majątku. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący dysponuje trzeba budynkami mieszkalnymi, lokalem mieszkalnym oraz nieruchomością rolną. Nawet, jeśli pod uwagę weźmie się fakt, że jeden ze wspomnianych budynków stanowi składnik majątku dorobkowego, którego podział nie został przeprowadzony, to fakt posiadania pozostałych nieruchomości przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek i uwzględniając go w części uznano, że wnioskodawca nie będzie w stanie uiścić wpisu we wspomnianej wysokości, stąd też zwolniono go z tego obowiązku. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że posiadanie licznych nieruchomości świadczy o możliwości ich utrzymywania, a wobec tego brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawcy nie będzie stać na poniesienie pozostałych, ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło