II SA/Gl 210/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie drogi dojazdowej na nasypie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. Z. L. zwrócił się do Sądu o zwolnienie z opłat sądowych powołując się na trudną sytuację materialną oraz zły stan zdrowia. Następnie, to jest w dniu 6 kwietnia 2016 r. skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Wnioskodawca podkreślił, że jest poważnie chory i ponosi w związku z tym znaczne koszty leczenia oraz wyżywienia według zalecanej diety. Równocześnie oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i pełnoletnią córką, posiada 2 domy jednorodzinne (po ½ udziału), o wartości odpowiednio 280.000 zł i 400.000 zł, działki o łącznej powierzchni 2 ha (wartość 300.000 zł) oraz oszczędności, w kwocie 1.000.000 zł. Nadto zadeklarował, że na dochód jego rodziny składa się pobierana przezeń renta (2.500 zł) i zasiłek rehabilitacyjny małżonki, w kwocie 1.700 zł. Wskazał przy tym, iż na leczenie przeznacza miesięcznie 1.000 zł, na leczenie żony 800 zł, zaś na "media i utrzymanie domu" i opał 800 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku Z. L. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Przyjdzie tu zaakcentować, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego jego zastosowanie powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Instytucja prawa pomocy przewidziana została w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu osobom ubogim. Tymczasem trudno uznać, aby wnioskodawca do osób takich się zaliczał. Jakkolwiek bowiem z jego oświadczeń wynika, że uskarża się na poważne problemy zdrowotne oraz ponosi wraz z małżonką znaczne koszty leczenia, to jednak nie budzi wątpliwości, że posiadany majątek wskazuje na istnienie po jego stronie znacznych możliwości płatniczych, a nawet więcej - świadczy o zamożności. Należy mianowicie zwrócić uwagę, że wyżej wymieniony, po pierwsze - jest współwłaścicielem dwóch domów jednorodzinnych (wartość 280.000 zł i 400.000 zł) oraz właścicielem działek o wartości 300.000 zł (vide: rubryka nr 7.1 formularza "PPF"). Przede wszystkim zaś - jak wyraźnie podał w rubryce nr 7.2.1 formularza wniosku - posiada zgromadzone oszczędności, w kwocie aż 1.000.000 zł. Nie budzi wątpliwości, że kwota taka z łatwością umożliwia pokrycie pełnych kosztów niniejszego postępowania, w tym opłat sądowych jak również ewentualnych należności związanych z ustanowieniem w sprawie adwokata, o ile jego udział w sprawie skarżący uważa za niezbędny, bez ryzyka uszczerbku w koniecznych potrzebach jego rodziny. Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności uznano, że strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.