II SA/Gl 210/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi V. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. uchylił od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego swoją decyzją z dnia [...]r. nr [...] dla J.W. W uzasadnieniu wskazał, że w powyższym okresie do wypłaty świadczeń miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Odwołanie od tej decyzji złożyła matka małoletniej V.W. (dalej – strona) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazała, że ojciec dziecka – J.W., mieszkający na stałe w [...] nie składał wniosku ani nie pobierał w [...] żadnego świadczenia na dziecko. Do organu nie wpłynęła również taka informacja ze strony organów [...]. Nadto podniosła, iż organ błędnie zastosował przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W sytuacji gdy jeden z rodziców wykonuje działalność zawodową na terytorium jednego z wyżej wymienionych państwa, zaś drugi rodzic jest aktywny zawodowo na terytorium Polski, jak również dziecko mieszka w Polsce, Polska będzie krajem pierwszeństwa do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Państwem pierwszeństwa powinna być zatem Polska, a nie [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną decyzją utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407). Stosownie do jej art. 27 ust. 1 organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Zgodnie z pismem Wojewody Śląskiego z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawach uprawnień strony do świadczenia wychowawczego w części dotyczącej dziecka na okres świadczeniowy 2017/2018 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie od początku powstania uprawnień, tj. od 1 października 2017 r. do 31 października 2018 r. Z akt sprawy, w tym z przedmiotowego pisma wynika, że ojciec dziecka od 2006 r. zamieszkuje na terenie [...]. Zatem we wskazanym okresie podlegał on w zakresie świadczeń ustawodawstwu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Na mocy przepisów wspólnotowych w przedmiotowym okresie był uprawniony na terenie [...] do ubiegania się o świadczenia rodzinne w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują w innym państwie członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Katowicach: a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony, b) błędne przyjęcie, iż na podstawie zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego decyzja o przyznaniu świadczeń rodzinnych na J.W. oraz M.B. powinna być uchylona, c) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obejmują także świadczenia na syna M.B., d) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu podniosła argumentację identyczną z wcześniej zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407) "organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić praw do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego". Przepis powyższy stanowił podstawę wydania rozstrzygnięć organów obu instancji. W swej skardze skarżąca podniosła zaś, że ojciec córki strony, zamieszkały na terenie [...] nie występował o przyznanie w miejscu zamieszkania świadczenia na dziecko, dlatego uchylenie świadczenia w Polsce było niezasadne. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy należy jednak rozpatrywać w kontekście ustępu 3 tego artykułu. Otóż zgodnie z nim "w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego wojewoda może zmienić decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego w przypadku otrzymania informacji o odmowie przyznania świadczeń na rodzinę w innym państwie członkowskim w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub przyznania tych świadczeń w niższej wysokości niż przyjęto przy wydawaniu zmienianej decyzji". Literalne brzmienie tego przepisu pozwala na wyciągnięcie dwóch wniosków. Przesłanką wstrzymania świadczenia na podstawie powyższych przepisów jest "podleganie" przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego" a nie "pobieranie" świadczenia w ramach tego systemu. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku ojca córki skarżącej taka sytuacja ma miejsce. Po drugie art. 27 ust. 3 ustawy stanowi swojego rodzaju "bezpiecznik" stosowany w przypadku, gdy rodzic dziecka, który nie podlega polskiej ustawie, nie uzyska świadczenia lub uzyska świadczenia w wysokości niższej niż wysokość świadczenia, które na dziecko przysługiwałoby w Polsce. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie są prawidłowe. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one niezasadne. Nie doszło tu do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ I instancji uzyskał wszystkie niezbędne informacje niezbędne do załatwienia sprawy. Mowa tu o piśmie Wojewody Śląskiego z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawach uprawnień strony do świadczenia wychowawczego w części dotyczącej dziecka na okres świadczeniowy 2017/2018 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie od początku powstania uprawnień, tj. od 1 października 2017 r. do 31 października 2018 r. Nie doszło również do naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był tu art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Sąd nie może wreszcie odnieść się do zarzutów dotyczących uchylenia świadczenia dla syna skarżącej, gdyż rozstrzygana sprawa dotyczy jej córki. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.