II SA/Gl 211/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Starosta [...] ustalił dla E. P. właścicielki FHU "A" P. E. dopuszczalny poziom hałasu "A" emitowanego z terenu prowadzonej działalności myjni samochodowej w M. ul. [...], a także określił rozkład czasu pracy źródeł hałasu oraz nałożył dodatkowe zobowiązania w zakresie technicznych rozwiązań prowadzonej działalności. Od wskazanej decyzji odwołanie złożyła B. J. podnosząc, że obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją, zostały określone bez jednoznacznego ustalenia, czy ograniczenie liczby pracujących stanowisk w porze nocnej do jednego, spowoduje dotrzymanie dopuszczalnego poziomu hałasu dla pory nocnej. Zarzuciła także, iż dodatkowe obowiązki w zakresie rozwiązań technicznych zostały określone w sposób nieprecyzyjny, zbyt ogólnikowy, a przez to nie dający się sprawdzić co do faktycznego wykonania takiego obowiązku. Zawnioskowała o zmianę zaskarżonej decyzji i określenie rozkładu pracy źródeł hałasu tylko do godzin pory dziennej tj. od 6.0 do 22.00. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po zapoznaniu się z aktami sprawy, uznało za konieczne umorzyć postępowanie odwoławcze, z uwagi na fakt, że w ocenie Kolegium odwołanie wniósł podmiot nie będący stroną prowadzonego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą stanowiska Kolegium było orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym z przepisów art. 115a ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że adresatem nakładanych obowiązków powinien być podmiotu, który w ramach swojej działalności wytwarza hałas. Decyzja o dopuszczalnej emisji hałasu kierowana jest zatem wyłącznie do określonego podmiotu emitującego hałas (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 352/14). W ocenie Kolegium skierowanie decyzji o dopuszczalnej emisji hałasu z terenu prowadzonej działalności gospodarczej i nałożeniu innych obowiązków dotyczących prowadzenia tejże działalności do osoby fizycznej, która skierowała do organu administracji wniosek o przeprowadzenie kontroli w związku z wybudowaniem myjni samochodowej, nie powoduje automatycznie, iż osoba ta uzyskuje przymiot strony. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła B. J. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania polegającego na błędnej wykładni art. 28 k.p.a. prowadzącej do oceny, iż odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała argumentację organu wskazując, że powołane orzecznictwo dotyczy kwestii adresata decyzji, a nie stron postępowania. Wskazał również na swój interes prawny, który wywodzi z faktu, że jest właścicielką nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem myjni, wskazując przy tym, że to na jej działce wykonywane były pomiary natężenia hałasu, które ujawniły przekroczenie dopuszczalnych norm. Nadto odwołała się do treść art. 140 k.c. i art.144 k.c.. W odpowiedzi na skargę SKO w C. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w treści skargi, wskazując na błędna wykładnię prawa dokonaną przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że błędne było stanowisko Kolegium zgodnie z którym stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz.672 z późn. zm.) jest wyłącznie adresat wydanej w tym postępowaniu decyzji. Wbrew temu, co zdaje się sugerować organ, nie wynika to z treści powołanych w uzasadnieniu decyzji orzeczeń sądów administracyjnych. Zasadnie zatem podniosła skarżąca, że powołane orzeczenia dotyczą tylko i wyłącznie kwestii adresata decyzji a nie stron tego postępowania. Sąd podziela stanowisko skargi, że właściciel nieruchomości sąsiedniej w postępowaniu prowadzonym na podstawie normy materialnoprawnej z art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, może mieć przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 140 k.c., właściciel nieruchomości w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swojego prawa. Z kolei przepis art. 144 k.c. stanowi, że to właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych np. immisji pośrednich. Przepis art. 140 k.c. jest więc przepisem prawa materialnego, z którego właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji może wywodzić swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., tak jak to uczyniła skarżąca. Dlatego także w przedmiotowej sprawie skarżąca jako właściciel nieruchomości położonej w zasięgu ewentualnego negatywnego oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1357/08, ONSAiWSA 2011, Nr 2, poz. 33 oraz wyrok NSA z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 3067/13, nie publ.). Wskazać należy również, że, przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest niezależny od wystąpienia przez taki podmiot z roszczeniem cywilnoprawnym do sądu powszechnego w ramach ewentualnej odpowiedzialności cywilnej pozwanego. Nawet więc uprawnienie do wniesienia do sądu cywilnego powództwa o przywrócenie do stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń (art. 222 § 2 k.c.) nie pozbawia takiego podmiotu ochrony w postępowaniu administracyjnym (K. Gruszecki, Komentarz do art. 115a p.o.ś., (w:), K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Wyd. III, Lex 2007, teza 4 oraz wyrok NSA z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 764/08, LEX nr 547205, a także wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 341/09, nie publ.). Z kolei przesłanka, w świetle której postępowanie w takiej sprawie wszczyna się z urzędu w świetle art. 115a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie może być rozumiana automatycznie jako przesłanka wyłączająca możliwość uznania za stronę tego postępowania właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli może to dotyczyć jego interesu prawnego w związku z prowadzoną w sąsiedniej nieruchomości działalnością, z którą wiążę się emisja hałasu. Ponadto zgodnie z art. 112 powołanej ustawy ocena dotycząca ewentualnego naruszenia norm dopuszczalnego hałasu na terenie przedmiotowej nieruchomości sąsiedniej, będzie możliwa dopiero po dopuszczeniu takiego podmiotu jako strony do postępowania administracyjnego, w którym w ramach postępowania dowodowego będzie badane, czy obowiązujące normy zostały przekroczone w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 112 powołanej ustawy, ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, czyli w praktyce m.in. na zmniejszeniu poziomu hałasu do co najmniej dopuszczalnego, jeżeli nie jest on dotrzymany. Natomiast przesłanka wielkości ewentualnej emisji hałasu nie ma znaczenia przy ustalaniu kręgu stron takiego postępowania. Świadczy o tym także norma art. 2 ust. 1 dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnosząca się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (Dz.U.UEL z 18 lipca 2002 r.), zgodnie z którym dyrektywa ta ma zastosowanie do hałasu w środowisku, na jaki ludzie są narażeni w szczególności na obszarach zabudowanych, w publicznych parkach lub na innych obszarach względnie cichych w aglomeracji, na obszarach ciszy na otwartym terenie poza miastem, w pobliżu szkół, szpitali i innych wrażliwych na hałas budynków i obszarów. Oznacza to, że nie ma znaczenia, czy emisja mieści się w przewidzianej prawem normie, lecz czy ma wpływ na zdrowie i warunki życia ludzi (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2014r. sygn. akt II OSK 864/13, LEX nr 1523420). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz.718 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art.205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015r. poz.1804 ze zm.).