II SA/Gl 212/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. J. i P.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] roku, nr [...] P. J. i A. J. (obecni skarżący) uzyskali pozwolenie na budowę alejek, schodów terenowych, pochylni oraz podestów w zieleni i rozmieszczenia przy nich 35 urządzeń stanowiących elementy małej architektury – ścieżka edukacyjna z zakresem podstawowych praw fizyki zlokalizowana na działkach nr 1, 2 położonych w P. Powyższa decyzja była zmieniana decyzją z dnia [...] roku (zmiana dotyczyła korekty kompozycji "tarasów" i komunikacji, dodatkowej ścieżki w zachodniej części terenu oraz łączenia powierzchni brukowych z dużymi foremnie ukształtowanymi belami (kantówką drewnianą), decyzją z dnia [...] roku w zakresie zmiany w zatwierdzonym projekcie budowlanym przebiegu projektowanych alejek spacerowych, zmiany numeracji działek objętych inwestycją (w następstwie decyzji podziałowej z dnia [...] roku) tak, że inwestycja obejmuje działki: 2/1, 2/2, 3, 4, położone w P. przy ul. [...] oraz decyzją z dnia [...] roku dotyczącej poszerzenia zakresu inwestycji o wykonanie obiektów niezwiązanych trwale z gruntem przeznaczonych do obsługi terenu takich jak kasy, sklepik, sanitariaty. W dniu [...] roku inwestor zawiadomił PINB w Z. o zakończeniu robót budowlanych dotyczących omawianej inwestycji. W stosunku do tego zawiadomienia organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu (pismo organu z [...] roku – k. 27 akt administracyjnych). W dniu [...] roku do organu nadzoru – PINB w Z. wpłynął wniosek "A" SA Oddział w B. w sprawie powyższej inwestycji. We wniosku tym "A" wnosił o zbadanie obiektu to jest ścieżki edukacyjnej z elementami parku rozrywki zlokalizowanego na nieruchomości nr 5 oraz 1 w miejscowości P. pod względem spełnienia przez ten obiekt norm technicznych oraz obowiązujących przepisów. Twierdził, że inwestycja koliduje z linią napowietrzną 30 kV przebiegającą przez nieruchomości nr 5 i 1. W ocenie wnioskodawcy ("A") zlokalizowanie ścieżki edukacyjnej pod czynną linią elektroenergetyczną 30 kV nie zapewnia bezpiecznego użytkowania tego obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] roku w sprawie "obiektu budowlanego to jest ścieżki edukacyjnej zlokalizowanej na nieruchomości nr 5 oraz 1 w miejscowości P. (...) pod względem spełnienia przez przedmiotowy obiekt norm technicznych oraz obowiązujących przepisów" umorzył postępowanie administracyjne w zakresie obiektu zlokalizowanego na działkach 2/1, 2/2, 3, 4. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że sporną inwestycję wykonano legalnie w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, są one użytkowane legalnie. Odwołał się do czynności kontrolnych z dnia [...] roku i 1 sierpnia 2014 roku, w czasie których ustalono, że linia napowietrzna 30 kV przebiega nad budynkiem znajdującym się w obrębie inwestycji, a budynek ten wykonano jako dwa kontenery z elewacjami konstrukcji drewnianej, dachy dwuspadowe, a nadto swoje ustalenie, że stan techniczny linii nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem organu nie ma więc podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Odwołanie od tej decyzji złożyła "A" SA w K., działając przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego Z. C. Zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 kpa m. in. przez niewskazanie bezprzedmiotowości postępowania, a także naruszenie art. 102 kpa i 145 § 2 kpa. Dodatkowo w odwołaniu podniesiono, że lokalizacja inwestycji pod linią energetyczną 30 kV może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Ponieważ obiekty są usytuowane pod czynną linią energetyczną 30 kV to nie spełniają wymagań zawartych w normę PN-EN 50423-01, a więc PINB nie miał podstaw do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie przedmiotowego obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia wynika, że organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Niewątpliwie na budowę "ścieżki edukacyjnej" inwestorzy A. i J. J. prowadzący firmę pod nazwą "B" S.c. uzyskali pozwolenie na budowę. Dokonali oni także zawiadomienia o zakończeniu budowy a PINB nie wniósł sprzeciwu odnośnie tego zawiadomienia. Jednakże to nie uzasadnia umorzenia postępowania a to z uwagi na treść art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten odnosi się do wykonanych robót budowlanych, w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub 49 b, jeżeli zostały one wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z kolei art. 50 ust. 1 pkt 2 mówi o robotach budowlanych prowadzonych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska. Wskazano także na art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który obliguje organ nadzoru do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku. Zdaniem organu odwoławczego umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości wymagałoby najpierw wykluczenia zaistnienia powyższych przesłanek to znaczy wykazania, że przedmiotowy obiekt nie stwarza zagrożeń. Dalej organ odwoławczy wywodzi, że mimo iż inwestorzy uzyskali prawo do budowy tego obiektu, znajduje się on pod czynną liną elektroenergetyczną 30 kV i to stanowi przeszkodę do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Nie jest to jednak przeszkoda trwała i nieusuwalna i dlatego w celu jej wyeliminowania organ odwoławczy na podstawie art. 84 b ust. 3 Prawa budowlanego zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę "ścieżki edukacyjnej" na działkach nr 4, 6, 2/2 i 2/1. W ocenie organu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skargę na decyzję ostateczną, wnosząc o jej uchylenie, złożyli A. J. i P. J. Twierdzili, że organ I instancji na podstawie dokumentacji oraz "wizji w terenie" stwierdził prawidłowość wykonania obiektu budowlanego. Zarzucili naruszenie art. 51 ust. 7, 50 ust. 1, 50 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane bowiem te przepisy nie dają podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do obiektów, które są wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę i po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu inwestycji. Zdaniem skarżących prowadzenie takiego postępowania wymagałoby uchylenia pozwolenia na budowę. Nadto stwierdzono, że w zakresie odległości od linii napowietrznej obiekt spełnia normę PN-EN 50423-1-2007, co było uwzględnione w projekcie budowlanym. Organ odwoławczy w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W tej sprawie, podobnie jak w sprawie oznaczonej sygnaturą II SA/Gl 213/15, brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), a w związku z tym powstały wątpliwości Sądu co do trybu w jakim było prowadzone niniejsze postępowanie. Decyzja organu I instancji została podjęta na skutek wniosku "A" i jak się wydaje przede wszystkim z uzasadnienia tej decyzji wynika, że postępowanie było prowadzone w trybie art. 51. Zdaniem Sądu konieczne było na podstawie wniosku "A" ustalenie czy wnioskowane postępowanie jest postępowaniem o którym mowa w art. 51 czy też postępowaniem o którym mowa w art. 66 Prawa budowlanego. Jeżeli byłoby to postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego to takie postępowanie byłoby niedopuszczalne wobec bezspornej okoliczności posiadania przez skarżących ostatecznego pozwolenia na budowę i dokonanego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy i nie zgłoszenia przez ten organ sprzeciwu w drodze decyzji. Zdaniem Sądu skutki przyjęcia, bez sprzeciwu, zawiadomienia o zakończeniu budowy są identyczne jak decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego). Wynika to przede wszystkim z tego, że w Prawie budowlanym przewidziano dwa aspekty zakończenia procesu inwestycyjnego – art. 54 oraz art. 55 Prawa budowlanego, przy czym jako zasadę ustawodawca przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy, a uzyskanie pozwolenia na użytkowanie zastrzegł dla enumeratywnie wymienionych w art. 55 przypadków. Nadto należy wskazać na art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, który wspólnie reguluje warunki formalne zawiadomienia o zakończeniu budowy i wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku, a także wskazuje, że zarówno zawiadomienie o zakończeniu budowy, jak i wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie składa inwestor, a jest nim podmiot któremu udzielono pozwolenia na budowę. Niewątpliwie celem zarówno zawiadomienia o zakończeniu budowy jak i wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest umożliwienie właściwemu organowi administracji publicznej skontrolowanie sposobu wykonania przez inwestora udzielonego mu pozwolenia na budowę. W ocenie składu orzekającego możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego istnieje dopiero po podważeniu skuteczności przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Pozostawienie bowiem w obiegu prawnym potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy (i braku sprzeciwu) nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, na co wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. W takiej bowiem sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe, a organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty (por. II OSK 1009/11). Natomiast możliwe byłoby prowadzenie postępowania w stosunku do obiektu – "ścieżki" z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ale taka okoliczność nie wypływa z decyzji organu odwoławczego. Artykuł 66 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy bowiem zarówno obiektów budowlanych wzniesionych w oparciu o pozwolenie na budowę jak też nie, a jego stosowanie jest niezależne od przyjęcia bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy. Artykuł 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stwarza podstawę do ingerencji organu właściwego, kiedy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, a na takie zagrożenie wskazywał "A" we wniosku z [...] roku oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy na podstawie art. 84 b ust. 3 Prawa budowlanego zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ścieżki edukacyjnej na działkach 4, 6 (powinno chyba być 3), 2/2 i 2/1 przy ul. [...] w P. Organ odwoławczy podał, że pozostawienie w obiegu prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest przeszkodą trwałą i nieusuwalną, jak to podał organ I instancji. Artykuł 84 b ust. 3 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że zachodzi okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania (...) w stosunku do decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wznawia postępowanie. Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednak żadna okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania (art. 145 § 1, 145a § 1, 145 b § 1 kpa). Dlatego też zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 84 b ust. 3 Prawa budowlanego. Ponieważ w zaskarżonej decyzji wskazano na art. 51 Prawa budowlanego, nie ustalono okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania oraz okoliczności w jakiej sprawie toczy się postępowanie, decyzja ta podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c ppsa. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 ppsa. Wskazania co do dalszego postępowania wypływają wprost z niniejszego uzasadnienia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że w świetle rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zbędne staje się odniesienie do nich. Sąd pragnie jedynie stwierdzić, że z art. 84 b ust. 3 Prawa budowlanego wynika jedynie obowiązek wznowienia z urzędu postępowania, a to nie oznacza obowiązku uchylenia decyzji organu architektoniczno-budowlanego w wyniku wznowienia postępowania. Właściwe w tym zakresie nadal pozostają organy określone w art. 150 kpa. Pozostają one też właściwe w zakresie ustalenia czy rzeczywiście zachodzą okoliczności wznowienia postępowania, a więc mogą też ustalić, że takie okoliczności nie zachodzą. sw