II SA/Gl 213/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-04-15
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ ten nie dokonał ustaleń dotyczących statusu stron postępowania oraz zasięgu oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się uchybień proceduralnych, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie mógł jednocześnie uchylić decyzji w wyniku odwołania wskazanych osób, a następnie nakazać organowi pierwszej instancji badania ich statusu prawnego. Taki zabieg jest niedopuszczalny. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta U. wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji usługowej. Od tej decyzji odwołanie złożyli R. K. i R. P. oraz 11 innych osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wezwało część z tych osób do wykazania interesu prawnego. Następnie SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ ten nie dokonał ustaleń dotyczących statusu stron i zasięgu oddziaływania inwestycji. A. H. wniosła sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących stosowania art. 138 § 2 k.p.a., art. 28 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu A. H. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta U. - rozpatrując wniosek A. H. - ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy obiektu usługowego z funkcją konferencyjno-pensjonatowo-restauracyjno-bankietową na nieruchomości położonej w U. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr 1 obręb U.
Od decyzji tej odwołanie złożyli R. K. i R. P.. Odwołanie to podpisali również P. K., A. P., H. P., M. F., T. P., E. P., R. P., E. R., P. K., P. L. oraz M. W.
W związku z faktem, iż część osób podpisanych pod odwołaniem z dnia [...] r. nie było uznanymi za strony postępowania (przed organem I instancji) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej pismem z dnia [...] r. wystąpiło do P. K., A. P., H. P., M. F., T. P., E. P., R. P., E. R., P. K., P. L. oraz M. W. o wykazanie - w wyznaczonym terminie - interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] r. w siedzibie tut. Kolegium złożono wyjaśnienia pochodzące od dziesięciu, z jedenastu wezwanych osób.
W konsekwencji organ odwoławczy zaskarżoną decyzją (wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.) uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uznał, iż Burmistrz Miasta U. nie dokonał szczegółowych ustaleń dotyczących uznania P. K., A. P., H. P., M. F., T. P., E. P., R. P., E. R., P. K., P. L. oraz M. W. za strony postępowania. Zasięg oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopnia jej uciążliwości dla tych nieruchomości. może rozciągać się na nieruchomości sąsiednie, lecz również na nieruchomości położone dalej, nie graniczące bezpośrednio z terenem inwestycji.
Sprzeciw od tej decyzji złożyła A. H. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi odwoławczemu:
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj.: art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że decyzja Burmistrza Miasta U. o warunkach zabudowy została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj.: 28 k.p.a. i przyjęcie, że stronami w niniejszym postępowaniu powinni być nie tylko właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością na której planowana jest inwestycja, ale również właściciele nieruchomości znajdujących się w dalszym sąsiedztwie, podczas gdy decyzji o warunkach zabudowy wynika, że strefa oddziaływania inwestycji nie wykracza poza teren nieruchomości na której ma znajdować się inwestycja, a tym samym nie ma konieczności rozszerzania kręgu stron postępowania poza właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością na której ma zostać przeprowadzona inwestycja,
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj.: 28 k.p.a. i przyjęcie, że osoby które nie brały udziału w postępowaniu o ustalenia warunków zabudowy mają interes prawny legitymujący ich do posiadania statusu strony w przeprowadzonym postępowaniu, podczas gdy osoby nie będące stroną postępowania wykazały jedynie interes faktyczny, który nie legitymuje ich do występowania w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy w charakterze strony,
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i wydać decyzję na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ błędnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i w konsekwencji uznał że strefa oddziaływania inwestycji rozciąga się na nieruchomości znajdujące w dalszym sąsiedztwie.
Odpowiadając na sprzeciw organ administracji wniósł o jego oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Na początku Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 64a § 1 p.p.s.a "od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Jednocześnie zgodnie z art. 64c § 1 ustawy "sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji".
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej wydając rozstrzygnięcie kasatoryjne w odniesieniu do decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia [...] r. nr [...] dopuściło się uchybień o charakterze proceduralnym, które uzasadniały uchylenie decyzji organu odwoławczego.
Jak wynika z akt administracyjnych pod odwołaniem od decyzji organu I instancji, poza R. K. i R. P. swe podpisy złożyło również 11 innych osób. Należy przyjąć, iż także te ostatnie złożyły odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta U. Zatem organ odwoławczy winien dokonać przede wszystkim ustaleń, czy odwołanie zostało złożone przez strony postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Można przyjąć, iż dokonał tej czynności procesowej wzywając część z nich do wykazania swojego interesu prawnego. Jeśli uznał je za strony postępowania – powinien rozpatrzyć odwołanie merytorycznie. Jeśli uznał zaś, że wyżej wymienieni nie posiadają interesu prawnego, konieczne było umorzenie postępowania odwoławczego. Bezpodstawne, w ocenie Sądu było uchylanie rozstrzygnięcia organu I instancji i nakazywanie mu badania statusu osób, na skutek których wydana została decyzja kasatoryjna. Bo do takich wniosków dojść można po analizie zaskarżonej decyzji. SKO wskazuje tam wyraźnie, że jego decyzja została wydana "po rozpatrzeniu odwołań D. R. zam. U. ul. [...] oraz R. K. zam. U. ul. [...], P. K. zam. U. ul. [...], A. P. zam. U. ul. [...], H. P. zam. U. ul. [...], R. P. zam. U. ul. [...], M. F. zam. U. ul. [...], T. P. zam. U. ul. [...], E. P. zam. U. ul. [...], R. P. zam. U. ul. [...], E. R. zam. U. ul. [...], P. K. zam. U. ul. [...], P. L. zam. U. ul. [...] oraz M. W. zam. U. ul. [...]". Inaczej mówiąc organ odwoławczy uchylił decyzję Burmistrza Miasta U. w wyniku odwołania wyżej wymienionych osób, a jednocześnie stwierdził, że organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy przysługiwał im status prawny w toczącym się postępowaniu. W ocenie Sąd zabieg taki jest niedopuszczalny.
Z tych względów zaskarżona decyzja, na podstawie art. 151a § 1 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podlegała uchyleniu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło