II SA/Gl 214/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega wykonaniu w całości, 2) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Ś. z dnia [...] r. nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie systemu klimatyzacyjnego w budynku MOK w P. przy ulicy [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, którym w przedmiotowej sprawie jest Gmina P. Zatem postępowanie odwoławcze wywołane wniesieniem przez M. H. odwołania należało umorzyć. Powyższą decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Sądu M. H. W skardze zarzucił, iż inwestor nie wykonał pkt 2 i 3 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Ś. z dnia [...] r., w których zobowiązano inwestora do wykonania zabezpieczenia systemu wentylacyjnego według wcześniej opracowanego rozwiązania w celu doprowadzenia do ograniczenia przenikania hałasu do pomieszczeń mieszkalnych na sąsiedniej działce do wartości dopuszczalnych, a ponadto do przedstawienia wyników badań z pomieszczeń mieszkalnych sąsiadujących z budynkiem MOK zgodnie z normą i w obecności właścicieli budynku. W odpowiedzi na skargę organ, którego decyzję zaskarżono, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 listopada 2005 r. skarżący popierając skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu odwoławczego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo nie z przyczyn w niej zawartych, ale z powodów które sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi wziął pod rozwagę z urzędu, do czego upoważnia przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną tego postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepisy ustaw szczególnych niejednokrotnie modyfikują bądź precyzują pojęcie strony postępowania administracyjnego. Modyfikacje takie zawierają również przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i to odnoszące się do poszczególnych faz postępowania. W myśl art. 28 ust. 2 stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji (art. 40 ust. 3), zaś w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie stroną jest wyłącznie inwestor (art. 59 ust. 7). Umknęło jednak Ś. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, że ostatnio wymieniony przepis, zastosowanie którego spowodowało podjęcie zaskarżonej decyzji, wprowadzony został do tekstu ustawy dopiero przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Zgodnie z intertemporalnym przepisem art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2 (materia regulowana tą normą nie odnosi się do rozważanego zagadnienia). Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wszczętym przed dniem 11 lipca 2003 r. i niezakończonym do tej daty decyzją ostateczną przepis art. 59 ust. 7 nie znajduje zastosowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie udzielenia Gminie P. pozwolenia na użytkowanie systemu klimatyzacyjnego w budynku Miejskiego Ośrodka Kultury w P. zostało wszczęte po przekazaniu Staroście Powiatowemu w W. Ś. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Ś. "dokumentacji związanej z budową systemu klimatyzacyjnego" wraz z aktami sprawy obejmującymi materiał dowodowy z postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Przekazanie to nastąpiło wraz z pismem z dnia [...] r. Aczkolwiek w aktach sprawy brak wniosku inwestora o pozwolenie na użytkowanie (z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że taki wniosek miał zostać złożony), brak również zawiadomienia o wszczęciu postępowania (przepis art. 61 § 4 kpa wymaga zaś zawiadomienia stron o tej czynności), to nie może być kwestionowane, że postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte przed dniem [...] r. Tego dnia Starosta Powiatu W., jako organ wówczas właściwy rzeczowo w sprawie, wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, a po podjęciu postępowania podejmował dalsze czynności w sprawie. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może upatrywać faktu wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie już po wejściu w życie wymienionej ustawy nowelizującej Prawo budowlane w tym, że Starosta Powiatu W. pismem z dnia [...] r. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. Ś. wniosek Gminy P. wraz z aktami sprawy celem kontynuowania postępowania. Z dniem [...] r. organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy nowelizującej w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stał się bowiem organem właściwym rzeczowo w tego rodzaju sprawach i to bez względu na datę wszczęcia postępowania. Zgodnie zaś z tym co rozważono, postępowanie w rozpoznawanej sprawie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r. Przyjąć zatem trzeba, że w sprawie tej przepis art. 59 ust. 7 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą nie miał zastosowania, a postępowanie należało prowadzić na podstawie dotychczasowych przepisów. Na gruncie tych przepisów w orzecznictwie sądowym i praktyce administracyjnej powszechnie przyjmowano, że stroną w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie – oprócz inwestora – są osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu, zasadniczo właściciele i użytkownicy sąsiednich nieruchomości bądź zarządcy takich nieruchomości. Wypowiadano pogląd, że krąg podmiotów legitymowanych do brania udziału w postępowaniu w charakterze strony w sprawie o pozwolenie na użytkowanie jest taki sam jak w postępowaniu o pozwolenie na budowę czy też w postępowaniu w przedmiocie oceny skutków samowoli budowlanej. Jest w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną, że skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości, na której usytuowany jest budynek Miejskiego Ośrodka Kultury w P. Skarżący brał udział w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego zakończonego decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] o nakazaniu Gminie P. wykonania określonych w tej decyzji czynności. Zatem miał interes prawny do brania udziału w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie systemu klimatyzacyjnego, w szczególności zaś wypowiadanie się w kwestii, czy nałożone na inwestora w wymienionej decyzji obowiązki zostały wykonane, czy sporne urządzenie jest zdatne do użytkowania zgodnie z przepisami i obowiązującymi normami. Skoro decyzja organu pierwszej instancji doręczona została skarżącemu, sądzić należy, że organ ten nie kwestionował i słusznie legitymacji czynnej skarżącego. Rzeczą więc organu odwoławczego wobec wniesienia przez skarżącego odwołania było rozpoznać to odwołanie, ustosunkować się do zarzutów zawartych w odwołaniu, generalnie rozpatrzyć sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, że podjęcie przez organ odwoławczy decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze narusza przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa, gdyż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Skoro naruszenie powyższej normy proceduralnej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stwarza to podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana – rozstrzygnięcie to utraci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 ustawy), a ponadto zasądzić od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, które sprowadzają się do uiszczonego wpisu od skargi (art. 200 ustawy). Skutkiem tego wyroku będzie konieczność rozpoznania przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznaniu tego środka odwoławczego nie będzie stało na przeszkodzie brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej Prawo budowlane z dnia 27 marca 2003 r. Odmienna wykładnia tego przepisu prowadziłaby bowiem do wniosku, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy mogłaby zapaść decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze wskutek zastosowania art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, co byłoby nie do pogodzenia z zasadą praworządności. SW