II SA/Gl 214/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], o zatrzymaniu S. M. prawa jazdy na okres 3 miesięcy od dnia zwrotu tego dokumentu, w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Decyzji ten nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Według skarżącego wykonanie tego aktu spowoduje trudne, a nawet niemożliwe do odwrócenia skutki w sferze jego życia zawodowego, w konsekwencji zaś wpłynie na jego sytuację życiową. Skarżący zwrócił uwagę, że posiadanie prawa jazdy stanowi niezbędny warunek wykonywania przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych. Jest on bowiem zatrudniony w dziale marketingu i do jego zasadniczych obowiązków należą częste wyjazdy służbowe, w tym zagraniczne. Zatrzymanie prawa jazdy na okres 3 miesięcy spowoduje, że będzie zmuszony zaniechać wykonywania obowiązków pracowniczych, co będzie oznaczać zakończenie jego kariery zawodowej w dziale marketingu. Skarżący zwrócił uwagę, że pozostanie mu co najwyżej dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa, lecz nie doprowadzoną one do przywrócenia stanu sprzed wykonania zaskarżonej decyzji. Zaznaczył również, że wstrzymaniu wykonania tej decyzji nie stoi na przeszkodzie interes publiczny, gdyż regulacje prawne dopuszczają możliwość oddalenia w czasie biegu terminu zatrzymania prawa jazdy bez uszczerbku dla interesu publicznego. Końcowo podkreślił, że już sama okoliczność wydania decyzji bez wyraźniej podstawy prawnej stanowi uzasadniony przypadek wstrzymania jej wykonania jako aktu obarczonego kwalifikowaną wadą nieważności. Do wniosku załączono odpisy umów o pracę potwierdzające zatrudnienie skarżącego w dwóch spółkach z o.o. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, po przekazaniu przez organ skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Udzielenie stronie tzw. ochrony tymczasowej (wstrzymanie wykonania decyzji) musi zatem być umotywowane szczególnymi powodami, dla których uzasadnione jest odstąpienie od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć wymaga również, że decyzji Starosty [...] nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych zaś jest to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Zgodnie z art. 130 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Stosownie do § 2, wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Jednakże w myśl § 3, przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Skoro ustawodawca, z uwagi na specyfikę regulowanej materii, uznał za konieczne wprowadzenie stosownego przepisu przewidującego natychmiastową wykonalność decyzji administracyjnej, to rozważenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 Ppsa powinno być szczególnie wnikliwe, a wstrzymanie wykonania takiej decyzji może nastąpić jedynie wyjątkowo. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnymi do odwrócenia skutkami. Niewątpliwie zatrzymanie prawa jazdy wiąże się z uciążliwościami w postaci utraty możliwości niezależnego i samodzielnego przemieszczania się za pomocą pojazdów mechanicznych w celu realizacji codziennych potrzeb/obowiązków - w tym także związanych z wykonywaną pracą. Uciążliwości te wiążą się zasadniczo z koniecznością korzystania z komunikacji zastępczej. Zdaniem skarżącego prawo jazdy jest mu niezbędne celem wykonywania podstawowych obowiązków pracowniczych w postaci częstych wyjazdów służbowych, w tym zagranicznych. Zatrzymanie tego dokumentu oznaczać zaś będzie zakończenie jego kariery w dziale marketingu. Tymczasem, zdaniem Sądu, co do zasady, przy obecnych środkach komunikacji, decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie stanowi przeszkody w osobistym ustalaniu warunków współpracy z kontrahentami, np. przy pomocy środków komunikacji typu telefon, internet. Skarżący może też korzystać z komunikacji publicznej (pociągi, autobusy, tramwaje). Może to być wprawdzie mniej komfortowe niż samodzielne podróżowanie samochodem osobowym, lecz spadek komfortu nie może być traktowany jako przyczyna powstania trudnego do odwrócenia skutku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I OZ 1368/15). Ewentualna mniejsza elastyczność podróżowania przy pomocy tych środków komunikacji nie wyrządza ani znacznej szkody ani nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniających zastosowanie art. 61 § 3 Ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 398/16). Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy może co najwyżej utrudnić skarżącemu wykonywanie powierzonych mu obowiązków pracowniczych, lecz nie oznacza jeszcze istnienia realnego zagrożenia dla jego dalszego zatrudnienia. Skarżący zresztą nie wskazuje na niebezpieczeństwo utraty stanowiska pracy, lecz zwraca uwagę na swoją karierę zawodową. Wskazać wymaga, że w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2016 r. I OZ 643/16 Naczelny Sąd Administracyjny zajmując stanowisko odnośnie wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy wskazał nawet, że utrata zatrudnienia w charakterze kierowcy na skutek takiego rozstrzygnięcia organu jest tego naturalną konsekwencją. Skutkiem tego jest pogorszenie się sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny. Sąd ten zauważył również, że utrata możliwości zarobkowania jako kierowcy, nie uniemożliwia wykonywania innej pracy zarobkowej nawet osobom, które nie posiadają żadnych innych kwalifikacji. Zdaniem Sądu drugiej instancji zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa mogłaby natomiast uzasadniać sytuacja majątkowa wnioskodawcy i stan rodzinny, lecz te nie zostały przez wnioskodawcę przedstawione. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, uwzględnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprzeciwia się również charakter zawartego w niej rozstrzygnięcia. Celem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wyeliminowanie skarżącego jako uczestnika z ruchu drogowego, który może stworzyć potencjalne zagrożenie, a przez to ochrona pozostałych użytkowników dróg. W rezultacie wstrzymanie wykonania takiej decyzji powinno być uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami. W przeciwnym wypadku podważałoby to istotę i cel zatrzymania prawa jazdy. Takie szczególne okoliczności w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą. Nadto, należy mieć na uwadze, że kwestionowaną decyzją utrzymano w mocy decyzją, którą orzeczono nie tylko o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, ale również o obowiązku zwrotu tego dokumentu. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji stawiałoby w uprzywilejowanej sytuacji kierowców, którzy w czasie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km w obszarze zabudowanym, nie mieli przy sobie (względnie nie okazali) dokumentu prawa jazdy, w stosunku do pozostałych kierowców. Powyższy cel wyeliminowania skarżącego jako kierowcy na określony czas z ruchu drogowego wskazany został przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu nadanemu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Intencją prawodawcy było zatem natychmiastowe pozbawienie takiego kierowcy dokumentu prawa jazdy. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie wyjaśnić wymaga, że o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa nie może przesądzać zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdyż na obecnym etapie postępowania sąd administracyjny nie może badać jej legalności. Kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rozstrzygnięta zostanie przez sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Treść powołanych w uzasadnieniu orzeczeń sądów administracyjnych dostępna jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.