II SA/Gl 215/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego oddala skargę. W piśmie z dnia [...] do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. J.P. zwrócił się z prośbą o zbadanie legalności prowadzonej na sąsiedniej działce ( przy ul. [...] w Z.) przez J.D. rozbudowy budynku mieszkalnego, realizowanej w sposób mogący stwarzać zagrożenie pożarowe oraz niebezpieczeństwo dla ludzi. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania oraz przeprowadzeniu w dniu [...] oględzin postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wstrzymał prowadzone przez J.D. bez wymaganego pozwolenia roboty budowlane i nałożył na niego obowiązek przedstawienia w terminie [...] dni od doręczenia tego postanowienia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego zawierającą ocenę wpływu dotychczas wykonanych robót na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu oraz określenie niezbędnych do wykonania robót budowlanych, koniecznych do doprowadzenia budynku do stanu technicznego zgodnego z wymogami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych ). W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że ganek nad wejściem do budynku mieszkalnego usytuowany od strony działki J.P. istniał już co najmniej w [...], co wynika ze sporządzonego na potrzeby sprawy sądowej przez geodetę M.B. szkicu z oględzin w dniu [...]. Według oświadczenia J.D. roboty budowlane przy tym ganku polegały na wymianie jego starych drewnianych ścian na ściany murowane z cegieł i pustaków. Nadto jak wynika z dokonanego przez J.D. w Starostwie Powiatowym w Z. pismem z dnia [...] zgłoszenia dokonał on : wzmocnienia fundamentów budynku przez pogrubienie ścian o [...] cm wraz z podparciem stropu murowanymi filarami, przebudowy 2- ch ścian drewnianych na murowane, wzmocnienia konstrukcji dachu ściągami z lin, wykonał dwa "zastępcze kominy", nowe fundamenty wokół ganku oraz rozebrał "część wspólną drewnianej ściany ganku". Zakres tych robót stanowi zdaniem organu przebudowę budynku i wymagał pozwolenia na budowę, którym J.D. nie dysponował. Roboty budowlane wykonał przy tym sposobem gospodarczym bez nadzoru osoby uprawnionej. W konsekwencji zdaniem organu orzekającego postulowana ekspertyza techniczna pozwoli dokonać oceny wykonanych robót oraz umożliwi stwierdzenie jakie należy podjąć działania celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami. W zażaleniu na to postanowienie J.D. wniósł o jego uchylenie, stwierdził że, zmiany wejścia do budynku dokonał jeszcze w [...] za zgodą i radą matki J.P. Nadto podniósł, że był zmuszony do prowadzenia robót budowlanych przy jego części budynku w związku z nieprawidłowo wykonaną rozbudową drugiej jego części, tj. budynku Nr [...] przy ul. [...] w Z., zrealizowaną przez sąsiada J.S. Stwierdził, że w związku z wykonanymi przez niego robotami budowlanymi doszło do wzmocnienia konstrukcji budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 50 ust.1 pkt 1 i 3 oraz art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że skoro Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu co do robót budowlanych ujętych zgłoszeniem J.D. z dnia [...] ( uzupełnionym pismem z dnia [...]), to należało przyjąć, że na ich realizację wyraził milczącą zgodę, również w odniesieniu do robót wymagających pozwolenia na budowę. W konsekwencji robót tych nie można traktować jako samowoli budowlanej o jakiej mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Zastosowanie w sprawie trybu określonego w art. 50 i art. 51 tego prawa było zatem zdaniem organu odwoławczego prawidłowe. Ponieważ objęte postępowaniem roboty budowlane były wykonane systemem gospodarczym bez nadzoru osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe to zdaniem organu drugiej instancji powinny być sprowadzone i ocenione przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Żądana ekspertyza budowlana pozwoli nadto określić dalsze działania organów w celu doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. W skardze do sądu administracyjnego J.D. zarzucił, iż postanowienia organów obu instancji zostały wydane w oderwaniu od jego "sytuacji budowlanej". Podtrzymał twierdzenie, że do wykonania robót związanych z przebudową ganku i budynku był zmuszony w związku z wykonaną niezgodnie z prawem przez sąsiada J.S. rozbudową budynku sąsiedniego. Musiał dokonać wzmocnienia fundamentu i przebudowy ścian drewnianych na murowane aby przebudować następnie dach jego budynku. Jego zdaniem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został potraktowany przez organy orzekające wybiórczo, korzystnie dla sąsiada. Wniósł o przesłuchanie go dla dokładnego przedstawienia stanu sprawy oraz o stwierdzenie nieważności postanowień w części dotyczącej wstrzymania robót budowlanych, których kontynuacja jest konieczna, a które realizuje również z korzyścią dla sąsiada. Żądanie przedstawienia ekspertyzy wykonanych robót uznał za zbędne i kosztowne. Zdaniem skarżącego oceny tych robót mogli dokonać we własnym zakresie inspektorzy organów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że celem postępowania w sprawie w której zostało wydane zaskarżone postanowienie jest ustalenie (sprawdzenie), czy wykonane przez skarżącego roboty "budowlano – remontowe" zostały zrealizowane legalnie, zgodnie z sztuką budowlaną i czy nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi. Przedmiotem tego postępowanie nie jest natomiast legalność i prawidłowość wykonania robót budowlanych zrealizowanych przez sąsiada skarżącego przy ścianie wspólnej ich budynku. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący powołał się na opinię co do stanu technicznego jego budynku z [...] wykonaną przez mgr W.R. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada zdaniem Sądu obowiązującemu prawu. Jak wynika chociażby z treści skargi sprawa dotyczy robót budowlanych w toku ( skoro skarżący chce je kontynuować). Biorąc pod uwagę ich zakres i charakter zasadnie przyjęły przy tym organy orzekające, iż należy je zakwalifikować jako przebudowę ( w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego ) skoro obejmowały one i obejmują m.in. wymianę ścian drewnianych budynku i ganku na ściany murowane i wykonaniu nowego fundamentu ganku. W ich wyniku następuje bowiem zmiana parametrów technicznych istniejącego obiektu budowlanego ( domu mieszkalnego ). Z tego też względu nie mogą być one uznane za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Tak też ( względnie jako rozbudowa ) zostały one określone przez samego skarżącego w jego zgłoszeniu z dnia [...] na które się powołuje. Nawet gdyby zresztą przyjąć, że w dacie dokonania tego zgłoszenia roboty te stanowiły remont to niewątpliwie obejmowałby on co najmniej wymianę elementów konstrukcyjnych obiektu w rozumieniu obowiązującej wówczas treści art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Również zatem w dacie dokonania tego zgłoszenia wymagałyby one uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji zasadnie organ odwoławczy oparł zaskarżone postanowienie na treści art. 50 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 3 Prawa budowlanego. W sprawie jest bowiem bezsporne, że pozwolenia na budowę obejmującego przedmiotowe roboty budowlane skarżący nie posiadał. Gdy nadto zważy się ( czego skarżący nie kwestionował ), że objęte postępowaniem roboty budowlane zostały wykonane systemem gospodarczym, to zasadne są obawy czy ich wykonanie nie stwarza bezpieczeństwa dla konstrukcji całego budynku. To zaś uzasadnia nałożenie na skarżącego obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego uwzględniającą wpływ tych robót na bezpieczeństwo konstrukcji budynku. Tak bowiem należy rozumieć zakres nałożonego w tym względzie obowiązku ( którego to zakresu gdy chodzi o jego treść i rozumienie skarżący nie zakwestionował). Przedmiotem postępowania nie jest bowiem legalność wybudowania całego budynku oraz w ogóle jego stan techniczny a konkretnie roboty budowlane i możliwość ich legalizacji. W związku z zarzutami skargi należy stwierdzić, iż w świetle obowiązujących przepisów jest bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia okoliczność dlaczego skarżący zrealizował objęte postępowaniem roboty budowlane i czy w ich następstwie doszło do poprawy stanu technicznego budynku. Jest też bez znaczenia czy sąsiad skarżącego J.S. swój budynek przebudował prawidłowo i zgodnie z uzyskanym pozwoleniem. Wbrew twierdzeniom skarżącego z obowiązujących przepisów nie wynika też aby ekspertyzę lub ocenę techniczną o jakiej mowa w art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego mieli i mogli wykonać we własnym zakresie pracownicy organów nadzoru budowlanego, co postuluje skarżący. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia jest też fakt opracowania i przedłożenia już po jego wydaniu opinii technicznej przez mgr inż. W.R., której kserokopię skarżący załączył do pisma procesowego z dnia [...] ( k. 84 – 84 akt sądowych). Również ocena tej opinii, zarówno pod względem merytorycznym jak i z punktu widzenia jej przedmiotu, w odniesieniu do nałożonego zaskarżonym postanowieniem obowiązku, pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym określa art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwany dalej ustawą p.p.s.a.) i nie obejmuje on dowodu z przesłuchania stron, którego przeprowadzenia domagał się skarżący. Sformułowany w tym względzie w skardze wniosek nie mógł być zatem uwzględniony. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. su.