II SA/Gl 215/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-10-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych w całości, ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący został już wcześniej zwolniony od nich w całości, co czyni jego ponowny wniosek bezprzedmiotowym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia takie rozwiązanie, a odmowa mogłaby zamknąć drogę do kontroli instancyjnej orzeczenia sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wcześniej został już zwolniony od kosztów sądowych w całości. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 810 zł netto miesięcznie, nie posiada majątku ani oszczędności, a ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, leki i koszty postępowania przed sądem powszechnym. Skarżący zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla wnioskodawcy adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych , 2) ustanowić dla wnioskodawcy adwokata z urzędu Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. J. D. został zwolniony od kosztów sądowych w całości ze względu na swoją sytuację materialną. Obecnie, skarżący na druku urzędowego formularza wniósł zarówno o zwolnienie od kosztów sadowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Z przedstawionych informacji wynika, że J. D. samotnie prowadzi gospodarstwo domowe utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 810 zł netto miesięcznie. W skład jego majątku nie wchodzą żadne przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada on również żadnych oszczędności ani też środków zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. Skarżący ponosi stałe miesięczne wydatki rzędu [...] zł (opłaty za wodę, energię elektryczną, zakup opału do ogrzewania budynku) powiększone o koszt wykupu niezbędnych lekarstw. Ponosi również koszty toczącego się przed sądem powszechnym postępowania spadkowego. Wnioskodawca podkreślił przy tym, że ze względu na niski dochód nie zawsze jest w stanie wykupić wszystkie niezbędne lekarstwa, zaś stan budynku w którym zamieszkuje wymaga nakładów pieniężnych koniecznych do jego utrzymania w należytym stanie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący został juz zwolniony od kosztów sądowych w całości, co oznacza, że w całym toczącym się postępowaniu nie musi ponosić żadnych wydatków. W konsekwencji przyjąć trzeba, że złożony obecnie wniosek jest w istocie bezprzedmiotowy, skoro żądaniu skarżącego w zakresie kosztów sądowych zadośćuczyniono już w poprzednim postępowaniu. Ze względu na powyższe należało umorzyć postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na ustanowieniu adwokata z urzędu) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności związane ze stanem majątkowym J. D. pozwalają stwierdzić, że jest on osobą, której sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Wysokość dochodów skarżącego pozwala mu na utrzymanie się, w tym pokrycie najpilniejszych potrzeb. W tym kontekście zauważyć również przyjdzie, że wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2009 r. Sąd oddalił skargę J.D. na wymienioną na wstępie decyzję. Ponieważ skarżący uważa ten wyrok za niekorzystny dla siebie i nosi się z zamiarem wniesienia skargi, w obecnej sytuacji odmowa ustanowienia adwokata z urzędu zamykałaby mu drogę do poddania orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kontroli instancyjnej. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło