II SA/Gl 215/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-21
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie informacji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym jest zgodna z prawem, nawet jeśli kierowca kwestionuje prawidłowość pomiaru prędkości lub uważa, że został podwójnie ukarany?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie informacji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym jest zgodna z prawem, ponieważ organ administracyjny jest zobowiązany do jej wydania w takiej sytuacji (akt związany). Organ ten nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, lecz opiera się na informacji przekazanej przez Policję. Zarzut podwójnego ukarania jest bezzasadny, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Policja zatrzymała prawo jazdy N. B. za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 60 km/h w obszarze zabudowanym. Prezydent Miasta R. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące z rygorem natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy. N. B. złożył skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając wadliwość decyzji, naruszenie prawa, podwójne ukaranie oraz kwestionując prawidłowość pomiaru prędkości.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi N. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
W dniu 2 listopada 2015 r. do Prezydenta Miasta R. wpłynęło pismo Komendy Miejskiej Policji w R. z dnia [...] r., informujące, iż R. B. w dniu [...] r. kierował samochodem osobowym [...] o numerze rejestracyjnym [...] z prędkością 110km/h w obszarze zabudowanym, przekraczając dopuszczalną prędkość o 60km/h. Powiadomiono także, że na podstawie art. 135 ust. 1 pkt1a lit.a zatrzymano prawo jazdy kat. A,B,C,BE,CE o numerze [...], seria i nr blankietu [...] wydane przez Prezydenta R.
W związku z powyższym w dniu 3 listopada 2016 r. zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu N. B. prawa jazdy, a następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta R. zatrzymał N. B. prawo jazdy kategorii A/B/C/BE/CE nr [...] wydane w dniu [...] r. na druku seria i nr [...] przez Prezydenta Miasta R. na okres 3 miesięcy tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r., nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej decyzji przywołany został art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c i ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.) oraz art. 135 ust. 1 pkt 1a lit.a - ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) w nawiązaniu do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ odwołał się do wymienionej powyżej informacji o przekroczeniu przez N. B. dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym o 60km/h, a następnie stwierdził, że analiza przesłanych danych wykazała, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami niezbędne do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h w obszarze zabudowanym) oraz do nadania jej na podstawie art.102 ust. 1c rygoru natychmiastowej wykonalności.
Prezydent podkreślił, że decyzja ta ma charakter aktu związanego, tzn. w określonym stanie prawnym i faktycznym organ zobowiązany jest do wydania decyzji o treści ściśle wynikającej z obowiązujących przepisów prawa. Dodał, iż na mocy art. 102 ust. 2, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.
Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia N. B. złożył odwołanie, domagając się cofnięcia decyzji jako wydanej z naruszeniem obowiązujących przepisów, cofnięcie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz nakazania zwrotu zatrzymanego prawa jazdy bez zbędnej zwłoki. Wniósł o uwzględnienie w sprawie złożonych przez niego w trakcie postępowania pism, w których domagał się m.in. uchylenia mandatu karnego i konsekwencji wynikających z przyczyny jego nałożenia.
Podkreślił, że skoro Prezydent w decyzji stwierdził, że "musiał poddać otrzymane z Policji dane «szczegółowej analizie»" , to sprawa wcale nie była taka oczywista i jednoznaczna. Dodał, że będąc całkowicie przeświadczony o braku własnej winy oraz o naruszeniu procedur przez funkcjonariuszy Policji z własnej inicjatywy podał się ocenie Sądu Rejonowego w R. Zwrócił też uwagę na swoje wieloletnie doświadczenie jako kierowca oraz brak jakichkolwiek problemów i konfliktów z przepisami ruchu drogowego (m.in. "czystym kontem mandatowym i punktowym"): Nadto zauważył, że za rzekome przewinienie (wykroczenie) został podwójnie ukarany, co naruszyło podstawowe zasady wymierzania kary.
Podniósł, iż w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy art. 137 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a droga sądowa jest w tym przypadku konieczna. W jego ocenie funkcjonariusze Policji powinni w ciągu 7 dni od zatrzymania dokumentu powiadomić Sąd, aby sprawę rozpatrzył i wydał stosowane orzeczenie. Zakwestionował też wiarygodność pomiaru prędkości i prawidłowość działania użytego do tego pomiaru urządzenia, odwołując się do wyroku Sądu Rejonowego w Z.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając ją za zgodną z prawem i zasadną. Przytoczyło i omówiło przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazując następnie, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka zatrzymania prawa jazdy.
Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w R. poinformował Prezydenta Miasta R. o zatrzymaniu do kontroli N. B., który kierując pojazdem [...] o numerze rejestracyjnym [...] przekroczył dopuszczalną prędkość na obszarze zabudowanym o 60 km/h. Wskazał jednocześnie, że na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym zatrzymano prawo jazdy kat A,B,C,BE,CE nr [...], seria i nr blankietu [...]. Wymieniona informacja - w świetle wskazanej powyżej regulacji- jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo określił także datę początkową zatrzymania prawa jazdy- tj. dzień zatrzymania dokumentu w dniu [...] r. .
Opisana powyżej sytuacja wypełnia zatem przesłankę zatrzymania prawa jazdy, nakładając na organ obowiązek wydania decyzji o tej treści. Kolegium podkreśliło, iż redakcja przepisu "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" przesądza, iż rozstrzygnięcie w tej sprawie ma charakter aktu związanego.
W związku z podniesionymi w odwołaniu zarzutami Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na przesłankę zatrzymania- a jest nią wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest właściwe do oceny prawidłowości dokonanego pomiaru prędkości, ewentualnej tolerancji błędu, warunków technicznych drogi, na której dokonano pomiaru, stopnia zagrożenia w ruchu drogowym czy też wpływu zatrzymania prawa jazdy na status zarobkowy
Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. N. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił wadliwość decyzji Kolegium, uznając, iż została wydana przedwcześnie z rażącym naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania, a to poprzez całkowite pominięcie unormowania zawartego w art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. .
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że sprawa administracyjna zatrzymania prawa jazdy jest niezależna od sprawy popełnienia wykroczenia.
Na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. skarżący podtrzymał skargę. Wyjaśnił, że w postępowaniu przez Sądem Rejonowym nie wydano merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż uchybił terminowi do złożenia wniosku o uchylenie mandatu. Potrzymał swoje stanowisko, że został podwójnie ukarany zarówno mandatem jak i zatrzymaniem prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w zgodzie z prawem orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy. W sposób przekonujący, poparty dowodami, Kolegium wykazało zaistniałe w sprawie przesłanki powodujące konieczność wydania przez Prezydenta Miasta R. omawianej decyzji, a wydana przez organ odwoławczy decyzja została szczegółowo uzasadniona i zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości co do ustaleń okoliczności faktycznych i prawnych.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż niewątpliwym jest, że w dniu 2 listopada 2015 r. do Prezydenta Miasta R. wpłynęła informacja z Komendy Miejskiej Policji w R. z dnia [...] r. o popełnieniu przez N. B. czynu polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym.
Okoliczność ta zobowiązywała Prezydenta Miasta R. do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie.
Jak trafnie wskazało Kolegium, ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, do dnia 3 stycznia 2016 r. (obecnie do 31 grudnia 2016 r.) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest wymieniona informacja.
W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 przywołanej powyżej ustawy. Dlatego też bezzasadne są zarzuty skarżącego, co do faktu niewyjaśnienia podnoszonych wątpliwości oraz bezzasadnego braku zastosowania procedury określonej w art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podkreślenia bowiem wymaga fakt, że powoływana przez skarżącego procedura nie dotyczy sytuacji analizowanej w niniejszym postępowaniu tj. sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 135 ust. 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na marginesie już tylko można dodać, że skarżący przyjął mandat karny i nie odwołał się skutecznie w trybie art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania należy przypomnieć, że w tym zakresie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 stwierdził, iż "art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisania w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r.".
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło