II SA/Gl 215/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 marca 2017 r. o sygn. II SA/Gl 1253/16 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Wnioskiem z 8 marca 2018 r. E. M. zwrócił się do WSA w Gliwicach o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 10.03.2017 r., II SA/GI 1253/16 , który zapadł w sprawie skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. [...]. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, iż podstawą prawną jego żądania jest art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., bowiem ww. decyzją ŚWINB utrzymał w mocy, niezgodną z prawem, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. nr [...]. Wskazaną decyzją PINB, kończąc postępowanie naprawcze prowadzone w związku z samowolą budowlaną w budynku zlokalizowanym na działce nr 1 przy ul. [...] w Z., którą organ nadzoru budowlanego odmówił nakazania wykonania określonych robót, w tym: rozbiórki komina, zamurowania okien, wykonania otworu na wrota wjazdowe oraz "odchudzenie" murów od strony ul. [...]. Organ przyjął, iż samowola miała miejsce, przy czym pod rządami starego Prawa budowlanego z 1974, jednak stosuje się do niej przepisy ustawy z 1994 r. bowiem nie miała charakteru budowy. Wykonane roboty nie naruszają przepisów prawa, stąd nie zachodziły podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 pr. bud., który powinien zmierzać do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżącego decyzja PINB była niezgodna z art. 51 pr. bud. z tego względu, że samowola dotyczyła budowy, co wymagało uzyskania pozwolenia budowlanego, a ponadto zgody (decyzji) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na podstawie art. 36 ust 1 ustawy o ochronie zabytków. Obiekt, w którym doszło do przebudowy tj. wykonania robót bez pozwolenia na budowę znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej typu "B". Zgoda ta musi być wydana w formie decyzji. W ustawie o ochronie zabytków w odróżnieniu od przepisów prawa budowlanego nie przewidziano instytucji legalizacji (samowoli budowlanej).W razie naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków konieczne jest zastosowanie jednej z sankcji przewidzianych w art. 45 ust. 1 tej ustawy (przywrócenie do stanu poprzedniego). Organy obu instancji wiedziały, że wymieniony obiekt znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej typu " B" na podstawie pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r., zawierającego stanowisko tego organu w powyższej sprawie. Mimo tego nie uwzględniły postanowień art. 36 ust 1 ustawy ochronie zabytków w wydanej decyzji. Nie uwzględniły również postanowień Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. w sprawie planu miejscowego, gdzie w rozdz. 3 § 12 pkt. 11 stwierdza się, iż na terenach objętych ochroną konserwatorska przedstawionych na rysunku planu, obowiązują uzgodnienia projektowanych zamierzeń inwestycyjnych i modernizacyjnych ze [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wnioskodawca, jak twierdzi, nie będąc o tym poinformowany przez organy, nie zdawał sobie sprawy z prawnego znaczenia art. 36 ust 1 ustawy o ochronie zabytków, w związku z czym nie składał skargi kasacyjnej do NSA O okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w Wydziale Architektury w Z., w związku z prośba o udzielenie informacji dotyczącej wykucia otworów okiennych w jego budynku. Budynek ten również znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej typu "B", Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 10 marca 2017 r. oraz uchylenie decyzji organu I i II instancji, celem przeprowadzenia ponownego postępowania zgodnie z prawem. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pismem z dnia 26 marca 2018 r. E. M. wyjaśnił, że o przyczynie wznowienia postępowania sądowego dowiedział się w dniu 26 lutego 2018 r. w związku z odpowiedzią dotyczącą kwestii wykucia okien w jego budynku, jaką otrzymał z Wydziału Architektury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Wnioskodawca wskazuje na przesłankę restytucyjną wznowienia postępowania sądowego z art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1302, dalej: p.p.s.a.). Można, jak stanowi tenże przepis, żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Powołuje się, jak wynika z treści wniosku oraz innych pism zawartych w aktach sprawy, na okoliczność faktyczną w postaci nieuzyskania przez inwestora zgody na wykonanie robót budowlanych w budynku gospodarczym zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr 1 przy ul. [...] w Z. Jest on niewątpliwie legitymowany w tej sprawie, będąc właścicielem działki nr 2, graniczącej z działką inwestora, jak również właścicielem budynku mieszkalnego połączonego ścianą z budynkiem gospodarczym. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym podstawa określona w art. 273 § 2 p.p.s.a. znajdzie ograniczone zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na treść art. 133 § 1 i art. 106 § 3 p.p.s.a. Wykrycie zatem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., ograniczone będzie do postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast jeżeli wykryte okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej i powinny być wykorzystane w tym postępowaniu, to dotknięta taką wadą ostateczna decyzja administracyjna podlega zweryfikowaniu w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, "bez potrzeby wcześniejszej zmiany bądź uchylenia prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzję" (por. wyroki NSA: z 22 września 2017 r., II FSK 679/17; z 29 marca 2017 r., II OSK 1942/15; K. Sobieralski, Glosa do postanowienia WSA w Gliwicach z 16.05.2011 r., II SA/Gl 82/11, OSP 2012/10, s. 719). Ilustracją tego stanowiska, podzielonego przez skład orzekający, jest teza wyroku NSA z 29 marca 2017 r., II OSK 1942/15 : "Jeżeli wykryta okoliczność faktyczna lub środek dowodowy mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, to powinny być wykorzystane w tym właśnie postępowaniu; wówczas dotknięta taką wadą ostateczna decyzja administracyjna podlega zweryfikowaniu w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, bez konieczności wcześniejszej zmiany bądź uchylenia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na tę decyzje. Natomiast wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają te przesłanki wznowienia, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną" Wobec tego, nie zważając na to, czy rzeczywiście mamy tutaj do czynienia z okolicznością faktyczną, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, mogłaby ona stanowić przesłankę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. w przedmiocie wykonania określonych budowlanych. We wniosku z 8 marca 2018 r. E. M. prawidłowo wskazuje na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., przy czym adresatem pisma powinien być organ II instancji, który w przedmiotowej sprawie wydał decyzję. Stosownie do art. 281 p.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Sąd, zważywszy na przytoczony wyżej przepis (zdanie drugie), po wcześniejszym skierowaniu sprawy na rozprawę, połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy i po stwierdzeniu braku przesłanki wznowieniowej z art. 273 § 2 p.p.s.a. skargę postanowił odrzucić. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 p.p.s.a.