II SA/Gl 216/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii sprzeciwu skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 czerwca 2018 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. W piśmie z dnia 10 lutego 2018 r. A. S. zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Do pisma wnioskodawca załączył formularz obowiązujący w postępowaniu przed sądami powszechnymi, w którym wskazał, że posiada dom wart ok. 250 tyś zł, dwa samochody warte ok. 40 tyś zł (rocznik 2009) i 5 tyś zł (rocznik 1998), oświadczył również, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2.402,65 zł oraz, że jego miesięczne wydatki wynoszą, łącznie, około 2059 zł. Ponadto, wnioskodawca przedstawił dokumenty dotyczące jego stanu zdrowia oraz majątkowego, z których wynika, że poczynił wydatki na rehabilitację w wysokości 69.250 zł, sprzęt rehabilitacyjny w wysokości ok. 30.000 zł oraz na dostosowanie mieszkania w wysokości 62.000 zł. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 12 marca 2018 r. wnioskodawca został wezwany do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza PPF i jego zwrotu do Sądu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawca złożył urzędowy formularz PPF w przewidzianym do dokonania tej czynności terminie. Wnioskodawca wskazał w ww. formularzu, że wnosi o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu podkreślił, że choruje, podlega rehabilitacji oraz, że posiada zaświadczenie, że nie może samodzielnie egzystować oraz, że ma niskie dochody. Wskazał, że posiada dom, który jest wart ok. 450 tyś oraz samochód z 2009 roku. Oświadczył, że jego emerytura wynosi ok. 2.400 zł oraz, że jego wydatki wynoszą miesięcznie, łącznie, ok. 1554 zł. Na wydatki wnioskodawcy składają się: prąd w wysokości 190 zł, telefon w wysokości 40 zł, paliwo za ok. 150 zł, lekarstwa za ok. 120 zł, rehabilitacja za 500 zł, śmieci za 24 zł na dwa miesiące, ścieki za 48 zł na dwa miesiące, węgiel za 5.000 zł rocznie, ubezpieczenie domu za 320 zł rocznie oraz ubezpieczenie auta pok. 900 zł rocznie. Zarządzeniem z dnia 15 maja 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku. W odpowiedzi wnioskodawca w piśmie z dnia 4 czerwca 2018 r. wskazał, że jest związany z partnerką życiową lecz od czasu jego choroby zajmuje się nim ponieważ wymaga stałej opieki w związku z czym jest zatrudniona na 1/8 etatu. Wnioskodawca przedłożył szereg dokumentów, w tym m.in. potwierdzenie przelewu za rachunek za telefon w wysokości 50,20 zł, potwierdzenie przelewu za rachunek za prąd w wysokości 84,77 zł w maju 2018 r., kopię pokwitowania wpłaty za śmieci w wysokości 56 zł za luty i marzec 2018 r., kopię polisy OC w wysokości 1087 zł, potwierdzenie przelewu za rachunek za prąd w wysokości 216,98 zł w maju 2018 r., potwierdzenie przelewu za rachunek za ścieki w wysokości 48,21 zł, kserokopię decyzji ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 451 zł, kserokopię faktury VAT za zakup leków w wysokości 109,08 zł nabytych w maju 2018 r., kserokopię faktury VAT z marca 2018 r. na zakup uchwytów celem przystosowania domu do potrzeb osoby niepełnosprawnej w kwocie 560 zł, kserokopię decyzji ZUS o waloryzacji emerytury, z której wynika, że emerytura wnioskodawcy od marca 2018 r. wynosi 2750 zł oraz zaświadczenie z dnia 1 czerwca 2018 r., że jego partnerka życiowa jest zatrudniona na 1/8 etatu z wynagrodzeniem w wysokości 220 zł. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując w uzasadnieniu, że skarżący zainicjował w tut. Sądzie dwa postępowania, których przedmiotem są decyzje organów samorządu terytorialnego ustalające wysokość opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Opłaty te zostały naliczone w związku ze zbyciem przez skarżącego dwóch nieruchomości za łączną kwotę 534.000 zł. Jak wynika z przedstawionych dokumentów, wnioskodawca przeznaczył jedynie część tej kwoty na dostosowanie mieszkania oraz rehabilitację w wysokości 162.000 zł. Fakt, że skarżącemu pozostało do dyspozycji około 372.000 zł oraz fakt, że przemilczał informację o prowadzeniu działalności gospodarczej, która nie została zawieszona nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 17 lipca 2018 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że twierdzenie dotyczące prowadzenia przez niego działalności gospodarczej jest błędne bowiem od 20 lat nie prowadzi żadnej działalności. Wnioskodawca zaznaczył, że ze środków otrzymanych ze sprzedaży nieruchomości spłacił długi oraz, że przedstawił wyciąg z banku. Wnioskodawca dodał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, że jest osobą schorowaną oraz wskazał, że odłożenie pieniędzy odbyłoby się kosztem jego zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie w całości z kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Wobec okoliczności sprawy Sąd nie miał podstaw aby zmienić zaskarżone postanowienie referendarza. W aktach sprawy znajdują się informacje przedstawione przez skarżącego dotyczące jego sytuacji osobistej oraz majątkowej. Niemniej jednak, skarżący przemilczał, że ze sprzedaży nieruchomości osiągnął znaczną kwotę pieniędzy, którą wydał, jak wynika z przedstawionych dokumentów, tylko częściowo. Skarżący we wniesionym sprzeciwie nie przedstawił dowodów na poparcie swej tezy o wydaniu pozostałej części uzyskanej kwoty ze sprzedaży mieszkania na spłatę długów. Stwierdził również, że twierdzenie o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej jest bezzasadne gdyż nie prowadzi żadnej działalności od 20 lat. Nie sposób dać wiary powyższemu twierdzeniu, ponieważ jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wnioskodawca założył działalność związaną z doradztwem w zakresie informatyki w dniu 1 kwietnia 2012 r. Należy podkreślić, że wnioskodawca nie wyjaśnił, a wręcz zaprzeczył powyższemu twierdzeniu, czym nie przyczynił się do wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie. Mając na uwadze wszelkie okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyznać skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. W szczególności, gdy weźmie się pod uwagę, że prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.