II SA/Gl 217/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-06-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskała znaczną kwotę ze sprzedaży nieruchomości, ale nie wykazała sposobu jej wydatkowania i posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym. Pomimo uzyskania znacznej kwoty ze sprzedaży nieruchomości, nie wykazał sposobu jej wydatkowania, a także zataił posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej, co rodzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej dotyczącą jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący podał swoje dochody, wydatki oraz stan majątkowy, jednak organ zobowiązał go do udokumentowania tych okoliczności. Skarżący przesłał dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, w tym dotyczące jego partnerki życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata z urzędu). W druku podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w domu o pow. 200 m2 i wartości około 450.000,00 zł, a w skład jego majątku wchodzi również samochód osobowy marki [...] z [...]r. Skarżący otrzymuje 2.400 zł świadczenia emerytalnego, a ze sporządzonego przezeń zestawienia wydatków wynika, że na energię przeznacza 190 zł miesięcznie; na odprowadzanie ścieków 24 zł miesięcznie, na zakup węgla (w ujęciu miesięcznym, przy rocznych wydatkach rzędu 5000 zł – 417 zł), na ubezpieczenie domu – 320 zł rocznie; na wywóz śmieci – 12 zł miesięcznie, na zakup lekarstw – 120 zł miesięcznie; na rehabilitację 500 zł miesięcznie; na ubezpieczenie samochodu (około 900 zł rocznie), na telefon 40 zł a na paliwo do samochodu – około 150 zł.
Pismem z dnia [...] r. wnioskodawca został zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie wydatków, udokumentowanie dochodów oraz wskazanie statusu J.M., która zamieszkuje wraz ze stroną.
W odpowiedzi skarżący przesłał szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną i wyjaśnił, że J.M. jest jego partnerką życiową, opiekuje się nim, a ze stosunku pracy (1/8 etatu uzyskuje dochód w wysokości 220 zł netto miesięcznie).
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Ocena sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie dwóch wartości: środków, które pozostają do jej dyspozycji oraz potencjalnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Skarżący zainicjował w tut. Sądzie dwa postępowania (zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Gl 216/18 oraz II SA/Gl 217/18), w których przedmiotem skargi są decyzje organów samorządu terytorialnego ustalające wysokość opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Opłaty te naliczone zostały w związku ze zbyciem należących do skarżącego nieruchomości (w dniu [...] r. za kwotę [...] zł, zaś w dniu [...] r. koleją nieruchomość sprzedał za kwotę [...] zł). Okoliczność ta ma dla oceny niniejszego wniosku istotne znaczenie, albowiem w toku postępowania skarżący złożył oświadczenie, że z uzyskanych w drodze sprzedaży środków pieniężnych poczynił wydatki [...] (wnioskodawca [...]) w kwocie [...] zł; zakup oraz wypożyczenie [...] (około [...] zł); dostosowanie mieszkania [...] – [...] zł. Z powyższego wynika, że z uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości łącznej kwoty [...] zł skarżący wydał, na niewątpliwie uzasadnione cele około [...]. Powstaje więc, oczywiste w tej sytuacji pytanie o resztę środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, czyli kwotę około [...] zł, których wnioskodawca nie wykazał w druku formularza ani też nie podał jakichkolwiek informacji na temat sposobu wykorzystania tych środków.
Co więcej wskazać trzeba, że skarżący skrzętnie przemilczał fakt, iż posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą, która nie została zawieszona a więc wiąże się z określonymi wydatkami oraz obowiązkami związanymi chociażby z obsługą księgową. Ani z treści druku PPF ani też z żadnego innego dokumentu nie wynika czy i jakie dochody działalność ta przynosi i jakie zobowiązania z tytułu jej prowadzenia ponosi strona.
Opisane wyżej okoliczności nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący jest osobą znajdującą się w wyjątkowo ciężkim położeniu osobistym i materialnym. Oceny tej nie zmieniają informacje na temat stanu zdrowia skarżącego, skoro, jak wyżej wykazano istnieje zbyt wiele niejasności względem jego stanu majątkowego. Bez ich wyjaśnienia nie da się jednoznacznie stwierdzić, że zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło