II SA/Gl 218/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2015 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku usunięcia odpadów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta B. na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2002 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), nakazał skarżącemu H. S. usunięcie i przekazanie do miejsc zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów z terenu działki nr [...], położonej w B. przy ul. [...] – w terminie do dnia 30 września 2013 r. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji. Następnie upomnieniem z dnia [...] r., doręczonym skarżącemu jako zobowiązanemu w dniu 5 grudnia 2013 r. Prezydent Miasta B. wezwał go do wykonania decyzji w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] r. organ egzekucyjny sporządził tytuł wykonawczy, opatrzony klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, zaś postanowieniem z tej samej daty organ nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1.000 zł, wzywając skarżącego do jej uiszczenia w terminie 7 dni oraz do wykonania w tym samym terminie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r., pouczając że w razie niewykonania obowiązku będą nakładane dalsze grzywny albo będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało je w mocy, zaś skargę na postanowienie ostateczne oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy prawomocnego wyroku z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1374/14. W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta B. w dniu [...] r. sporządził kolejny tytuł wykonawczy, opatrzony klauzulą o skierowaniu do egzekucji poprzez zastosowanie wykonania zastępczego i przymusu bezpośredniego, a jednocześnie postanowieniem z tej samej daty nr [...], podjętym na podstawie art. 2 § 1 pkt 10, art. 20 § 1 pkt 2, art. 127 i art. 128 § 1, 1a i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), organ ten postanowił wykonać zastępczo obowiązek objęty tym tytułem wykonawczym, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał podmiot i termin, w którym przeprowadzone zostanie wykonanie zastępcze oraz przybliżony jego koszt. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że pomimo nałożonej grzywny, zobowiązany nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r., ani też nie przedstawił dowodów świadczących o podjęciu działań w celu jego wykonania. Zdaniem organu egzekucyjnego, świadczy to o nieskuteczności dotychczasowego środka, co z kolei uzasadnia zastosowanie środka w formie wykonania zastępczego. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany domagał się wstrzymania egzekucji w formie wykonania zastępczego z powodu błędnego ustalenia, że zgromadzone materiały stanowią wysypisko śmieci, gdyż w istocie są to materiały budowlane, przeznaczone do budowy altany. Żalący się przedstawił swoją trudną sytuację i powołał się na fakt sprawowania opieki nad osobą bezdomną, którą przewiózł do szopy na tejże działce. Wyjaśnił, że ze zgromadzonych materiałów zamierza wybudować altanę na podstawie dokonanego zgłoszenia. Stąd też zamiar ich usunięcia uznał za bezprawny. Jednakże zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia nie uwzględniło. Utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, Kolegium stwierdziło, że zobowiązany pomimo zastosowania grzywny, uchyla się od wykonania obowiązku. Zatem właściwym środkiem jest zastosowanie wykonania zastępczego, o którym mowa w art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto, Kolegium wskazało na istnienie zagrożenia pożarowego i epidemiologicznego, spowodowanego nielegalnym gromadzeniem odpadów. W skardze do sądu administracyjnego H. S. wniósł o ponowne zbadanie sprawy nakładów na budowę altany, które zostały bezprawnie wywiezione wskutek działania urzędników. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Następnie skarżący nadesłał postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r., mocą którego umorzono w całości postępowanie egzekucyjne w sprawie doprowadzenia terenu działki do właściwego stanu sanitarno-higienicznego z powodu stwierdzenia w dniu [...] r. wykonania obowiązku poprzez usunięcie odpadów komunalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie spełnione zostały bowiem przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. W pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, że sądowa kontrola sprawowana jest na podstawie akt sprawy (art. 106 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to, że ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty jego wydania. Nie ma zatem prawnego znaczenia fakt wykonania obowiązku już po zastosowaniu zaskarżonego środka w postaci wykonania zastępczego. Zatem przywołane przez skarżącego postanowienie z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu usunięcia odpadów komunalnych, co stwierdzono w dniu [...] r., jako wydane już po zapadnięciu zaskarżonego aktu, nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie budzi przy tym żadnych wątpliwości, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie wykonał dobrowolnie obowiązku, wynikającego z tytułu wykonawczego. Z treści jego zażalenia wynika bowiem jednoznacznie, że sprzeciwia się usunięciu z jego wyżej wskazanej działki opadów, kwestionując samą decyzję o nałożeniu obowiązku z uwagi na błędne jego zdaniem zakwalifikowanie materiału budowlanego do kategorii odpadów. Jednakże przedmiotowa decyzja jako ostateczna podlegała egzekucji administracyjnej. Zarzuty pod adresem jej legalności nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, jako że z mocy art. 29 § 1 wyżej powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stwierdzić jednak należy, że w decyzji z dnia [...] r. wymieniono rodzaje odpadów, podlegających usunięciu, a mianowicie: opakowania z tworzyw sztucznych, metalowe beczki, gruz ceglany i betonowy, drewno, szkło, tworzywa sztuczne, złomy metali, odpadowa papa, zniesegregowane odpady komunalne, meble, tekstylia i zużyte opony. Tego rodzaju odpady (oprócz gruzu), nawet teoretycznie nie mogą służyć jako materiały budowlane, nie mówiąc o niedopuszczalności ich wykorzystania na cele budowy w świetle wymogów prawa. Skoro zaś skarżący pomimo wystosowanego upomnienia, nie wykonał obowiązku usunięcia odpadów, wymienionych w ostatecznej decyzji, obowiązkiem organu egzekucyjnego było podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 ustawy). Zdaniem sądu administracyjnego prawidłowo też uznały organy obydwu instancji, że wobec nieskuteczności zastosowanego poprzednio środka w postaci grzywny w celu przymuszenia, należało zastosować wykonanie zastępcze (art. 127 ustawy). W celu zastosowania tego środka prawidłowo organ egzekucyjny doręczył skarżącemu odpis tytułu wykonawczego oraz wydał postanowienie o zastosowaniu tego środka, wskazując osobę, której zlecono wykonanie zastępcze (art. 128 § 1 i 2 ustawy). W zaistniałej sytuacji organ zastosował zgodnie z art. 7 ustawy, środek zmierzający bezpośrednio do wykonania obowiązku, który nie został wykonany i nie stał się bezprzedmiotowy. Jak już wyżej wyjaśniono, późniejsze wykonanie obowiązku a mianowicie już po ostateczności postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, nie miało żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Co więcej, z treści przywołanego przez skarżącego postanowienia, nie wynika, czy obowiązek wykonał dobrowolnie, czy też doszło do wykonania zastępczego. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 3 tej ustawy. sw