II SA/Gl 22/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-05

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych, a jego sytuacja majątkowa, choć trudna, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać wyłożenie środków publicznych na pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych, co czyni wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Ponadto, choć sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna, nie jest ona na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać wyłożenie środków publicznych na pełnomocnika, zwłaszcza że brak możliwości stawiennictwa na rozprawie nie uniemożliwia skutecznej obrony praw.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego został zwolniony od kosztów sądowych. Następnie skarżący wystąpił o ustanowienie adwokata z urzędu, motywując to stanem zdrowia uniemożliwiającym mu uczestniczenie w rozprawie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata został rozpoznany przez referendarza.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 18 marca 2009 r. referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych W piśmie procesowym z dnia [...] r. A. B. wystąpił o ustanowienie adwokata z urzędu. Motywując ów wniosek wskazał, że stan zdrowia nie pozwala mu na uczestniczenie w rozprawie, co uzasadnia ustanowienie fachowego pełnomocnika. Następnie przesłał do Sądu druk formularza PPF, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując, że wszelkie informacje dotyczące jego stanu majątkowego zawarte są w poprzednio złożonym formularzu i pismach procesowych. Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 marca 2009 r. A.B. został zwolniony od kosztów sądowych w całości. Rozstrzygnięcie to pozostaje w obrocie prawnym, co czyni aktualnie złożony w tym zakresie wniosek bezprzedmiotowym. Wobec uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych niepodobna drugi raz orzekać w tej samej kwestii. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu skarżący umotywował brakiem możliwości stawiennictwa na rozprawie. Trzeba jednakże zauważyć, ze okoliczność ta nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy jak również nie sprawia, że skarżący zostanie pozbawiony możliwości skutecznej obrony swoich praw. Udział w rozprawie nie jest bowiem niezbędny, a jedynym kryterium przesądzającym o przyznaniu prawa pomocy jest sytuacja materialna strony. Stan majątkowy A.B. uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych lecz zarazem nie można stwierdzić, ze skarżący nie ma możliwości zdobycia jakichkolwiek środków na ich pokrycie. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy, pomimo znaczących wydatków związanych z leczeniem się nie jest jednak na tyle ciężka aby uzasadnione było wyłożenie ze środków publicznych kwot niezbędnych na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Trudno bowiem uznać, ze jest ona wyjątkowo trudna co uzasadniałoby uwzględnienie złożonego wniosku, w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło