II SA/Gl 220/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie NSA Ewa Krawczyk (spr.), WSA Rafał Wolnik, Protokolant Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Ś., J. Ś., E. K.,Z. C. i S. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 105 §1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie obiektu hangaru zlokalizowanego na działce nr A przy ul. [...] w P., stanowiącej własność A. i W. K.. W uzasadnieniu organ podał, że znajdujący się na działkach nr A i B, stanowiących własność A. i W. K., hangar z przyległym wybetonowanym placem na fundamencie, został zrealizowany w 1974 r. Obiekt naniesiony jest na mapę ewidencyjną, której kopia znajduje się w aktach sprawy i posiada pieczątkę "W.O.G i K. w K. Dz [...]". W postępowaniu nie udało się ustalić, czy obiekt ten został wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę. Z uwagi na ten fakt, jak i okoliczność, że obiekt znajduje się w stanie zdatności do użytkowania, należało postępowanie w sprawie umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji złożył adwokat W. Z., działający w oparciu o pełnomocnictwo z dnia [...] 2001 r. "do prowadzenia" sprawy J. C. i innych, podpisane przez J. C. i A. D.. W odwołaniu stwierdził, że mimo 3 lat prowadzenia postępowania sprawa ogrodzenia działki od strony jeziora, boiska i części hangaru nie została załatwiona. Zdaniem autora odwołania państwo K. zagarnęli teren będący własnością Skarbu Państwa, uniemożliwiają dostęp do jeziora w sytuacji gdy stan wody w jeziorze podnosi się. W związku z tym w odwołaniu wniesiono o zmianę decyzji organu I instancji przez nakazanie usunięcia płotu wybudowanego na gruncie Skarbu Państwa oraz betonowego boiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzyło postępowanie odwoławcze. Przede wszystkim organ odwoławczy stwierdził, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ II instancji wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, a sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. J. C. i A. D., reprezentowani przez adw. Z. nie są właścicielami ani użytkownikami działek sąsiadujących z działkami nr A i nr B, na których usytuowany jest hangar wraz z boiskiem, będący przedmiotem sprawy. Osoby te są jedynie mieszkańcami P., co nie daje im przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zabudowy na działkach nr A i B. Nie posiadają oni bowiem indywidualnego interesu prawnego, który zgodnie z art. 28 kpa jest niezbędny do uznania podmiotu za stronę postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skutecznie złożyli skarżący W. Ś., J. Ś., E. K., Z. C. i S. B. – reprezentowani przez adw. Z.. Skarga pozostałych skarżących /wskazanych w skardze/ J. C., S. K., E. P., M. B., W. C. została przez Sąd odrzucona postanowieniem z dnia 4.07.2005 r., a ze skargi A. D. postępowanie umorzono postanowieniem z dnia 4.07.2005 r. W skardze powtórzono zarzuty dotyczące umorzenia postępowania przez organ I instancji i stwierdzono, że skarżący przymiot strony wywodzą z Prawa wodnego z 1974 r. /art. 11/, z którego wynika prawo dla każdego do korzystania z wód publicznych. Skarżący mieszkają w pobliżu i chcą mieć swobodny dostęp do jeziora który uniemożliwiają – przy podwyższonym stanie wody – dzikie budowle. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że działki A i B nie graniczą bezpośrednio z Zalewem [...], gdyż właścicielem gruntu otaczającego zalew jest Skarb Państwa, a wyznaczenie dostępu do wody następuje w drodze zarządzenia organu gminy /art. 28 ust. 2 ustawy z 11.10.2001 Prawo wodne/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z zm./, dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. O interesie prawnym w rozumieniu powołanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje więc przepis prawa. Od wykazania związku między chronionym przez przepis prawa interesem prawnym, a decyzją /aktem, czynnością organu/ uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi /por. wyrok NSA z 24.11.2004 r., OSK 919/04/. O tym uprawnieniu nie decyduje wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, a nawet dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. W niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze w sprawie prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego, a dotyczącej legalności zabudowy działek A i B. Zarówno na gruncie Prawa budowlanego z 1974 r., jak i Prawa budowlanego z 1994 r. osobami, do których mogły być kierowane decyzje rozbiórkowe lub nakazujące doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem byli: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu, a stronami tych postępowań mogli być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, których interes prawny – wywodzący się właśnie z własności – był naruszony zabudową będącą przedmiotem postępowania. Żaden ze skarżących takim interesem prawnym się nie legitymuje, nie posiada bowiem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomościami A. i W. K., a żaden z nich nie był też stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją i nie składał odwołania od decyzji organu I instancji. Powoływanie się na przepisy ustawy Prawa wodnego nie może zostać uznane za uzasadniające istnienie tego interesu, brak jest bowiem związku między nimi, a zaskarżoną decyzją umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie legalności obiektów budowlanych. Skoro skarżący – w ocenie Sądu – nie posiadali interesu prawnego w złożeniu skargi – skarga ta podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., co skutkuje brakiem przeprowadzenia przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.