II SA/Gl 221/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie dozoru pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: oddalić wniosek. W dniu 12 lutego 2018 r. (data nadania na poczcie) R. Z. wniósł, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na postanowienie tego organu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie dozoru pojazdu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 10 stycznia 2018 r. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r. Sąd odrzucił powyższą skargę, wskazując na uchybienie terminu do jej wniesienia. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2018 r. W dniu 30 kwietnia 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku skarżący wyjaśnił, że pozostawał w przeświadczeniu, że jego skarga została wniesiona w terminie, gdyż na posiadanym egzemplarzu zaskarżonego postanowienia odnotował datę odbioru 12 stycznia 2018 r. Informację o przekroczeniu 30 dniowego terminu skarżący powziął dopiero z postanowienia Sądu o odrzuceniu jego skargi. Skarżący zwrócił uwagę na mnogość spraw sądowoadministracyjnych, w których jest stroną, co mogło wpłynąć na owe uchybienie. Skarżący podał również, że z uwagi na zły stan zdrowia w dniach od 2 do 16 lutego 2018 r. pozostawał na zwolnieniu lekarskim. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt I OZ 603/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego, stwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji odnośnie uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 Ppsa, pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 Ppsa). Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 Ppsa oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przy czym, o braku winy można mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył swoją skargę z uchybieniem trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia, o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. I OZ 603/18. Wątpliwości Sądu nie budzi również to, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla skarżącego ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania jego skargi. Należy wskazać, że zostały spełnione również przesłanki formalne wniosku, gdyż w aktach sprawy znajduje się skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...], a skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, które miało miejsce w dniu 23 kwietnia 2018 r. wraz z zapoznaniem się treścią postanowienia o odrzuceniu skargi. Sąd zważył przy tym na fakt, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożono do Sądu, pomimo że art. 87 § 3 Ppsa wymaga, by taki wniosek został wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zasada składania takiego wniosku za pośrednictwem organu wynika bowiem z tego, że sąd powinien dysponować aktami sprawy, a one pozostają z reguły w posiadaniu organu. Odstępstwo od tej zasady należy przyjąć w sytuacji, gdy skarga została złożona z uchybieniem terminu, a strona – nieświadoma tego uchybienia – nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu, i o zaistniałym uchybieniu dowiedziała się na późniejszym etapie postępowania (np. w chwili otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi). W przypadku zatem, gdy skarga znajduje się już w sądzie wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ, niecelowe byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1179/15, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/2010, oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 358/13 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast, dokonując oceny zasadności wniosku, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw, by został on uwzględniony. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o terminie jego zaskarżenia. Zresztą skarżący nie kwestionuje tej okoliczności, lecz wskazuje, że omyłkowo odnotował na otrzymanym egzemplarzu zaskarżonego postanowienia odmienną niż faktyczna data jego doręczenia. Przyczyn tego błędu skarżący upatruje w wielości postępowań sądowoadministracyjnych toczących się z jego udziałem, jak również złym stanem zdrowia skutkującym zwolnieniem lekarskim w okresie od 2 do 16 lutego 2018 r. Oznacza to, że skarżący nie dochował należytej staranności we wnoszeniu skargi do Sądu, tej zaś nie można kwalifikować jako braku winy. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, kryterium braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu uchybionej czynności. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw, skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Podkreślić także należy, że ustawodawca uzależnił przywrócenie terminu nie od stopnia winy, lecz od uprawdopodobnienia jej braku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wskazać wymaga również, że fakt pobytu skarżącego na zwolnieniu lekarskim w podanym przez niego okresie, potwierdzonym złożoną do akt dokumentacją, pozostaje bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Zgodnie z argumentacją wniosku skarżący dokonał nieprawidłowej adnotacji wskazując datę 12 stycznia 2018 r. jako termin odbioru zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie wskazuje, że adnotacji tej dokonał w okresie kiedy przebywał na chorobowym, a doświadczenie życiowe nasuwa wniosek, że miała ona miejsce w dniu 12 stycznia 2018 r. bądź w kolejnych dniach. Wyjaśnić należy, że zły stan zdrowia strony nie przesądza sam w sobie o braku jej winy w uchybieniu terminu. To strona swoją argumentacją powinna uprawdopodobnić, że owe niedomagania zdrowotne były przeszkodą nie do przezwyciężenia wpływającą na terminowość dokonywanej czynności procesowej. W rozpatrywanej sprawie fakt choroby, poza czasokresem zbiegającym się z upływem terminu do wniesienia skargi, pozostaje bez związku z faktem, że skarżący nie dochował należytej staranności obliczając termin do wniesienia skargi. Przesłanki braku winy nie może także upatrywać w wielości toczonych postępowań sądowych, trudnościach organizacyjnych i ograniczeniach czasowych. W świetle wskazanych okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 86 § 1 Ppsa, orzekł, jak w sentencji postanowienia.