II SA/Gl 222/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-12-06
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, ale zdolne do poniesienia kosztów wpisu od skargi kasacyjnej, mogą zostać zwolnione od tych kosztów oraz czy powinny mieć ustanowionego adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ łączny dochód rodziny skarżących (2093 zł miesięcznie) przy przeciętnych wydatkach na utrzymanie (500-600 zł) pozwala na pokrycie kosztu wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), który nie stanowi zasadniczego obciążenia finansowego. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną i życiową skarżących, w tym konieczność opieki nad chorym dzieckiem, co uzasadnia obawę o nadmierne obciążenie finansowe związane z kosztami usług prawnych.Stan faktyczny
Skarżący M. W. (W.), J.W. oraz G.W. złożyli skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Wnieśli również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Rodzina skarżących utrzymuje się z zasiłków i renty, zamieszkuje w lokalu socjalnym, a jeden z synów jest pełnoletni i cierpi na chorobę. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie skarżących od kosztów sądowych został oddalony, natomiast ustanowiono dla skarżących adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. (W.), J.W. oraz G.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) oddalić wniosek o zwolnienie skarżących od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżących adwokata z urzędu
Na drukach urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści formularza wynika, że skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz pełnoletnim, cierpiącym na [...] synem, zamieszkując w lokalu socjalnym o pow. 33,8 m2. Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 1300 zł, zasiłek rehabilitacyjny w kwocie 150 zł i renta socjalna w kwocie 643 zł.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że wnioskodawcy ubiegali się wcześniej o zwolnienie od kosztów sądowych, nie mniej jednak, postanowieniem z dnia 11 maja 2016 r. ich wniosek w tym zakresie został oddalony.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Badanie możliwości finansowych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty te sprowadzają się zasadniczo do wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
W niniejszej sprawie oparto się w części na informacjach uzyskanych od strony w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Gl 903/15, w której skarżący J. W., na wezwanie referendarza sądowego nadesłał dokumenty obrazujące zarówno poziom dochodów w jego rodzinie jak i strukturę ponoszonych wydatków.
Mając na względzie łączny dochód uzyskiwany w rodzinie wnioskodawców (obecnie 2093 zł, poprzednio 1996 zł netto miesięcznie) oraz poziom przeciętnych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się (około 500 – 600 zł) uznano, że opłacenie wpisu od skargi oraz innych, ewentualnych kosztów sądowych leży w granicach możliwości finansowych skarżącego. Nie jest to bowiem kwota, która w sposób zasadniczy naruszałaby płynność finansową rodziny strony, zwłaszcza przy uwzględnieniu faktu, że bieżące koszty utrzymania stanowią około 25 % uzyskiwanego dochodu. Z tego też względu uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu uznano, że zarówno sytuacja materialna strony jak i okoliczności związane z jej położeniem życiowym uzasadniają ustanowienie adwokata z urzędu. Biorąc bowiem pod uwagę z jednej strony zasoby materialne skarżących, a przede wszystkim poziom uzyskiwanych dochodów, z drugiej zaś przeciętną, notoryjnie znaną cenę usług fachowego pełnomocnika uznać przyjdzie, że skorzystanie z usług adwokata może okazać się dla skarżących zbyt dużym obciążeniem finansowym. Do tego wskazać trzeba, że ich sytuacja życiowa, a zwłaszcza konieczność opieki nad ciężko chorym dzieckiem uzasadnia tezę o wyjątkowo trudnym położeniu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło