II SA/Gl 226/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prawidłowej gospodarki ściekowej oddala skargę. Na skutek telefonicznej informacji uzyskanej od E. N. o zalewaniu ściekami bytowymi terenu należącej do niej posesji, Urząd Gminy w B. przeprowadził w dniu 11 sierpnia 2015r. kontrolę posesji przy ul. [...]. W toku kontroli nie potwierdzono faktu wylewania ścieków bytowych z sąsiednich nieruchomości. W dniu 22 września 2015r. organ wszczął z urzędu postępowanie w celu sprawdzenia prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej i pozbywania się nieczystości z nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], należącej do J. i M. J. W dniu 2 października 2015r. do siedziby organu zgłosili się właściciele nieruchomości przy ul. [...] M. i J. J. przedkładając kopię zgłoszenia z dnia 14 marca 2013r. w sprawie zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, które zostało przyjęte bez sprzeciwu organu oraz deklarację zgodności wyrobu w postaci przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy B. działając na podstawie art.105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie prawidłowej gospodarki ściekowej i pozbywania się nieruchomości z posesji przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na przedmiotowym terenie brak jest sieci kanalizacji sanitarnej, a organ architektoniczno-budowlany nie zgłosił sprzeciwu do dokonanego przez M. i J. J. zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, która zgodnie z przedłożonymi przez stronę dokumentami spełnia wymagania norm zharmonizowanych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. N. podnosząc, że grunt na którym wykonano przydomową oczyszczalnię ścieków jest nieprzepuszczalny i grozi powstawaniem osuwisk. Zakwestionowała również lokalizację szamba na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] wskazując, że znajduje się ono zaledwie 2 m od granicy z jej działką. Powołała się również na stwierdzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. nieprawidłowości w zakresie braku pozwolenia wodno-prawnego na wprowadzania oczyszczonych ścieków do gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że brak było podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Natomiast podnoszone w odwołaniu kwestie dotyczące prawidłowego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków oraz posiadania pozwolenia wodno-prawnego należą do kompetencji innych organów. Pismem z dnia 17 lutego 2016r. E. N. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie art. 29 i art. 45 Prawa wodnego oraz art. 152 Prawa ochrony środowiska, poprzez naruszenie stosunków wodnych w wyniku niewłaściwego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków oraz poprzez przystąpienie do eksploatacji przydomowej oczyszczalni przed formalnym dokonaniem zgłoszenia oraz niespełnienia warunków przy wprowadzaniu ścieków do ziemi. W ocenie skarżącej organ był uprawniony do zbadania jakości ścieków wypływających z przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżąca podniosła również, że właściciele nieruchomości sąsiedniej zużywają znacznie więcej wody niż jest w stanie pomieści studnia chłonna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Organ I instancji umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm. dalej: k.p.a.) w motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że właściciele nieruchomości przy ul. [...] wykonują ustawowe obowiązki, z powodu czego brak jest podstaw do władczej ingerencji organu, szczególnie w sytuacji gdy dokonali skutecznego zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Kolegium, które wskazało, że w sprawie nie może być wydana decyzja w oparciu o przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Należy przy tym wskazać skarżącej, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego w ogóle nie odnosi się do problemu, czy na posesji sąsiedniej dochodzi do niezgodnego z prawem odprowadzania ścieków, Kolegium przyjęło bowiem, że w zakresie tego obowiązku na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz.1399 z późn. zm.) w ogóle nie można wydać decyzji. Natomiast kwestie dotyczące braku pozwolenia wodno-prawnego oraz niewłaściwego działania przydomowej oczyszczalni ścieków należą do kompetencji innych organów. Stanowisko organu odwoławczego w kwestii braku podstaw do wydania decyzji władczej w przedmiocie pozbywania się nieczystości ciekłych w sposób niezgodny z przepisami prawa jest zasadne. Skarżąca domagała się od Wójta Gminy B. podjęcia działań w sprawie zalewania terenu należącej do niej posesji nieczystościami. Organ wszczął z urzędu postępowanie w trybie ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 5 ust. 6 wójt gminy sprawuje nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1-4 art. 5 ustawy. Do tych obowiązków należą w szczególności obowiązki właścicieli nieruchomości wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy. W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o jakich mowa w art. 5 ust. 1-4, wójt wydaje decyzję nakazująca wykonanie obowiązku. Regulacja ta zawiera jednak wyłączenie, przewidziane w art. 5 ust. 8 ustawy, które dotyczy stosowania art. 5 ust. 7 w stosunku do obowiązków określonych w ust. 1 pkt 3-3b ustawy. Przepis przewidujący wydanie decyzji w przypadku niewykonania obowiązków, nie ma zastosowania do sytuacji, gdy obowiązek polega na zbieraniu odpadów komunalnych zgodnie z regulaminem (art. 5 ust. 1 pkt 3), gromadzeniu nieczystości ciekłych w zbiornikach (art. 5 ust. 1 pkt 3a) i pozbywaniu się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi ( art.5 ust.1 pkt 3b). W takich sytuacjach wójt jako organ sprawujący nadzór nad wykonaniem obowiązków przez właścicieli nieruchomości, nie ma uprawnienia do wydania decyzji nakazującej ich wykonanie. Stan taki wprost wynika z wyłączenia przewidzianego w art. 5 ust. 8 ustawy. Pozostając zatem nadal organem nadzorującym wykonanie obowiązków z art. 5 ust. 1-4, wójt nie ma może wydawać decyzji nakazujących wykonanie obowiązków, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3-3b, w tym obowiązku polegającego na pozbywaniu się nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami. Dlatego też organ I instancji dokonał jedynie kontroli w zakresie dotyczącym wykonania obowiązku wynikającego z art. 5 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy tj. wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnie ścieków. Stwierdzając, że właściciele nieruchomości dokonali skutecznego zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, postępowanie wszczęte na podstawie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jako bezprzedmiotowe umorzył. Zasadnie zatem i zgodnie prawem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu tego postępowania. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że nie oznacza to, że obowiązek odprowadzania ścieków w sposób zgodny z przepisami prawa pozbawiony jest sankcji. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zawiera przepisy karne. Art. 10 ust. 2 powołanej ustawy przewiduje, że kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1, podlega karze grzywny. Postępowanie w tej sprawie toczy się wedle przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a nie kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.