II SA/Gl 227/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W wyniku pisma z dnia [...] 2004 r. zgłaszającego przesunięcie ogrodzenia w stronę jezdni i likwidację w ten sposób chodnika przez właścicieli posesji przy ulicy A nr 1 w K. ( działka nr X ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. W dniu [...] 2004 r. wszczął postępowanie w sprawie, informując jednocześnie o przeprowadzeniu oględzin przedmiotowego ogrodzenia posesji przy ulicy A nr 1 w K.. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] 2005 r. ustaliły, że państwo W. wybudowali ogrodzenie w [...] 2004 r. bez uprzedniego zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi, mimo, iż ulica A jest ulicą publiczną. Nadto pismem z dnia [...] 2005 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. podniósł, że działanie państwa W. doprowadziło do zajęcia pasa drogowego. W wyniku powyższych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., powołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał D. i J. W. rozbiórkę prefabrykowanego ogrodzenia wykonanego na działce nr Y przy ulicy A nr 1 w K.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wobec stwierdzenia wybudowania ogrodzenia z betonowych elementów prefabrykowanych w pasie drogowym ulicy A bez zgłoszenia właściwemu organowi, orzeczenie rozbiórki stało się konieczne. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budowa ogrodzeń od strony dróg publicznych podlega zgłoszeniu właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Odwołanie od tej decyzji złożyli J. i D. W.. Podnieśli w nim, że nie przekroczyli granic swojej działki, a zatem nie naruszyli pasa drogowego, natomiast sam przebieg nowego ogrodzenia ustalili z kierownikiem prowadzonych na ulicy A prac związanych z budową kanalizacji. Także przy podziale działki w [...] r. geodeta powiedział, że mogą przesunąć płot o przeszło metr w kierunku drogi bez żadnego pozwolenia, gdyż tak przebiegają granice ich działki, za którą opłacali stosowny podatek. Wskazali więc, że nie naruszyli prawa i nakazanie rozbiórki tego ogrodzenia jest dla nich bardzo krzywdzące. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że D. i J. W. wybudowali ogrodzenie w [...] 2004 r. przy czym budując je od strony miejsca publicznego czyli ulicy A, nie dokonali prawem wymaganego zgłoszenia. Nastąpił zatem fakt samowoli budowlanej, gdyż w świetle art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego obowiązek zgłoszenia musi poprzedzać rozpoczęcie takich robót budowlanych. Uchroniło by to inwestorów od wskazówek osób nieuprawnionych, które nie pomogły a wręcz wprowadziły zamieszkanie, gdyż ogrodzenie dodatkowo wybudowano w miejscu niedozwolonym, powodującym utrudnienia w ruchu pieszych i stwarzającym zagrożenie bezpieczeństwa drogowego. Dlatego też nałożenie obowiązku rozbiórki było w pełni uzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli J. i D. W., przy czym skarga J. W. została odrzucona wobec nie usunięcia braków formalnych. W skardze D. W. podniosła, że przesunięcie płotu nastąpiło kosztem jej własnej działki, gdyż wcześniej chodnik ogólnodostępny znajdował się w granicach jej własności. Podobnie przebiega linia graniczna w przypadku sąsiedniej nieruchomości. Dodała, że ulica A jest ulicą ślepą i dojazd odbywa się tylko do budynków mieszkalnych przy niej stojących. Wybudowane przez nią ogrodzenia w żaden sposób nie utrudnia korzystania z tej drogi. Wskazała, ze płot składa się z płyt betonowych przytrzymywanych przez słupki betonowe, jest płotem tymczasowym, ulica A jest uliczką boczną i w jej odczuciu w takiej sytuacji nie było potrzebne zgłoszenie jego budowy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze. Złożyła do akt sprawy kserokopie pisma Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów z dnia [...] 2006 r. oraz sporządzony przez siebie szkic sytuacyjny dla zobrazowania, że ogrodzenie nie jest postawione w pasie drogowym i także inne ogrodzenia na tej ulicy posadowione są w tej samej linii. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje : Skarga musiała odnieść skutek, gdyż nie do odparcia pozostaje zarzut, iż decyzje organów obu instancji nie są zgodne z prawem i zapadły bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która wykonywana jest pod względem zgodności postępowania z prawem ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że J. i D. W. budując ogrodzenie swojej posesji od strony ulicy A i nie dokonując zgłoszenia tego zamiaru właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu naruszyli w tym zakresie obowiązujące przepisy ( art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego ), a zatem wybudowali ogrodzenie w warunkach samowoli budowlanej. Biorąc jednak pod uwagę czas rozpatrywania niniejszej sprawy należy wskazać, że organy nie uwzględniły faktu, iż w stanie prawnym, obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. oraz w dacie wydania zaskarżonego aktu ustawodawca dopuścił możliwość legalizacji samowoli budowlanej i organy powinny rozpatrując sprawę ocenić ją pod kątem takiej możliwości. Orzekające w sprawie organy nie zwróciły jednakże w ogóle uwagi na ten fakt. Nie wyjaśniły także w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości faktu wybudowania przedmiotowego ogrodzenia w pasie drogowym. Nie przeprowadziły w tym ostatnim zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego opierając się jedynie na gołosłownym oświadczeniu Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów i całkowicie ignorując zgłaszane przez stronę skarżącą argumenty. Sprawa ta wymaga dokładnego zbadania w oparciu o konkretne dokumenty i ustalenia, zwłaszcza w aspekcie ostatniego pisma tego Zarządu z dnia [...] 2006 r., przedłożonego do akt sprawy oraz twierdzeń skarżących, iż także inne ogrodzenia przy tej ulicy posadowione są według tej linii. Dopiero po wyjaśnieniu powyższej sprawy organy powinny rozpatrzyć sprawę pod kątem ewentualnej legalizacji przedmiotowego ogrodzenia. Zgodnie z zapisem art. 49 b ust. 2 jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności : a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego w prawem właściwy organ w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymując prowadzenie robót budowlanych, w postanowieniu nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie : 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, czyli przede wszystkim projektu budowlanego w czterech egzemplarzach wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie do rejestru samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków, stosuje się przepis ust. 1, a zatem orzeka się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Tymczasem w niniejszej sprawie tryb z art. 48 ust. 3 i art. 49 b ust. 2 ustawy nie został dochowany. Wydanie zatem przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego w istniejącym stanie faktycznym i prawnym decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki ogrodzenia należy ocenić przynajmniej za przedwczesne oraz naruszające przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem składu sądzącego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych norm prawa materialnego oraz norm proceduralnych, przede wszystkim w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające uwzględnią powyższe wskazania uzupełnią we wskazanym kierunku postępowanie administracyjne dążąc do całościowego wyjaśnienia i ustalenia stanu sprawy i dopiero wtedy podejmą decyzję odpowiadającą kryterium art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.