II SA/Gl 229/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia, decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w kwestii wniosku uczestnika postępowania P. S. o wyłączenie sędziego WSA Artura Żurawika p o s t a n a w i a oddalić wniosek Na rozprawie, która odbyła się w dniu 10 września 2018 r. A. S. działająca w imieniu uczestnika postępowania P. S. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego WSA Artura Żurawika. Uzasadniając powyższy wniosek wskazano, że powzięto wiedzę, iż sędzia ten jest bliskim znajomym adwokata reprezentującego stronę skarżącą i "ma mu pomóc w postępowaniu". Zdaniem uczestnika postępowania stronniczość jest wystarczającym powodem, który wyklucza sędziego z orzekania w sprawie. W dniu 14 września 2018 r. sędzia WSA Artur Żurawik złożył wyjaśnienie, o którym mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., na okoliczności podane przez ww. uczestnika postępowania, wskazując, że nie zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Sędzia ten oświadczył, że nie zna osobiście adwokata P. B., a zarzut, że ma mu "pomóc w postępowaniu" jest pomówieniem bez pokrycia w rzeczywistości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek uczestnika postępowania P. S. o wyłączenie sędziego sprawozdawcy Artura Żurawika nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem jego bezwzględne wyłączenie, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego. Stosownie zaś do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a). Z treści powołanego art. 20 p.p.s.a. wynika zatem, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony zanim strona powołująca się na przesłanki wyłączenia wda się w spór co do istoty sprawy, a nawet zanim zgłosi wnioski formalne. Takie rozwiązanie ma sprawić, że sędzia, co do którego istnieją przyczyny wyłączenia, nie będzie podejmował żadnych czynności procesowych zanim nie nastąpi ocena, czy istnieją co do niego przesłanki wyłączenia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2005, s.158). Okoliczności wskazane przez ww. uczestnika postępowania zdaniem Sądu nie uzasadniają wyłączenia sędziego Artura Żurawika od udziału w niniejszej sprawie. Wskazać przede wszystkim należy, że przedmiotowy wniosek złożony został na rozprawie. W związku z powyższym uczestnik postepowania winien uprawdopodobnić zgodnie z art. 20 § 2 p.p.s.a, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się mu znana. Tymczasem w ocenie Sądu uczestnik postępowania w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa natomiast na wnioskodawcy, o czym świadczy treść art. 20 § 1 p.p.s.a. Co więcej, okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi przy tym nie tylko faktycznie wystąpić, ale i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, LEX nr 737655). Przesłanki wyłączenia ww. sędziego nie może natomiast stanowić samo subiektywne przeświadczenie, iż sędzia ten zna pełnomocnika strony skarżącej. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, tego zaś rodzaju przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Tym bardziej, iż z oświadczenia złożonego przez sędziego sprawozdawcę wynika, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, iż nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, LEX nr 742120). Na marginesie wskazać jedynie należy, że przesłanką uzasadniającą podejrzenie braku bezstronności sędziego nie może być fakt, iż sędzia, w stosunku do którego został złożony wniosek o jego wyłączenie, zna osobiście pełnomocnika strony. Za stosunek osobisty w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie można bowiem uważać każdej osobistej znajomości. Należy wszakże odróżnić kontakty zawodowe łączące sędziów z innymi osobami w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych od stosunków natury emocjonalnej czy gospodarczej. Tylko te drugie stosunki mają charakter stosunków osobistych w rozumieniu powołanego przepisu, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Fakt znajomości określonych osób wyłącznie na płaszczyźnie zawodowej, nie może przesądzać o braku jej obiektywizmu w rozpatrywaniu sprawy. Tym samym skoro Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie podstawy do wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Artura Żurawika z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.