II SA/Gl 23/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie B. pozwolenia na budowę stadionu miejskiego (wraz z wyburzeniem pozostałej części trybun i budynków przy ul. [...]) przy ul. [...] w B., obręb L. Od decyzji tej odwołały się Wspólnota Mieszkaniowa "A" oraz Wspólnota Mieszkaniowa "B" w B. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołującym się nie przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego. Na powyższą decyzję Wojewody [...] Wspólnota Mieszkaniowa "A" w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] r., a więc decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku wskazano przede wszystkim, że wskutek umorzenia postępowania odwoławczego inwestor uzyskał możliwość realizacji inwestycji na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Prace mogą rozpocząć się już wiosną [...] r., a budowa stadionu ma kosztować około 100 milionów złotych. Tymczasem w ocenie skarżącej rozpoczęcie przez inwestora realizacji inwestycji w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę może doprowadzić do powstania nieodwracalnych lub też trudnych do odwrócenia skutków. Wskutek uwzględnienia skargi, z obrotu prawnego zostanie wyeliminowana decyzja o pozwoleniu na budowę, co z kolei pozbawi inwestora możliwości dokończenia inwestycji. Taka z kolei sytuacja wymagać będzie wszczęcia odrębnego postępowania, zmierzającego do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a więc rozbiórki budowanego obiektu. Tym samym biorąc pod uwagę, że koszty realizacji obiektu oraz jego ewentualnej rozbiórki są znaczne i w konsekwencji ponosić je będą wszyscy mieszkańcy B., zdaniem skarżącej Wspólnoty zasadnym jest uniemożliwienie realizacji spornej inwestycji do czasu wydania wyroku. Nadto samo prowadzenie prac budowlanych może szkodliwie oddziaływać na nieruchomość skarżącej powodując np. zanieczyszczenie powietrza. Ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania, Prezydent Miasta B. działający w imieniu inwestora, w piśmie z dnia [...] r. (data wpływu do Sądu) wniósł o jego oddalenie, wskazując, że przytoczone przez skarżącą okoliczności, tj. ewentualne koszty rozbiórki budowanego obiektu, które w razie uwzględnienia skargi poniesie Gmina B., a także szkodliwość prowadzonych prac budowlanych, nie stanowią przesłanki, o której mowa w treści art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie wystąpił o ustalenie kaucji na zabezpieczenie roszczeń odszkodowawczych Gminy B. jako inwestora, na wypadek ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślił przy tym, że koszt inwestycji szacowany jest na około 100 milionów złotych. Aktualnie trwa procedura przetargowa na wybór wykonawcy robót. Trwają również prace przygotowawcze zmierzające do uzyskania pomocy finansowej ze środków zewnętrznych. Do realizacji inwestycji Gmina ma przystąpić niezwłocznie po rozstrzygnięciu przetargu i każde opóźnienie budowy spowoduje szkodę po stronie inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podkreślić przy tym trzeba, że wstrzymanie wykonania decyzji lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd i zgodnie z art. 61 § 6 cyt. ustawy upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Dlatego zastosowanie tej instytucji, będącej wyjątkiem od zasady wykonalności aktu lub czynności, powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami wskazującymi na istniejące realne zagrożenie wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków do czasu wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. W związku z powyższym wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/2005). Uprawdopodobnienie zaś okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (zob. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Sąd mając na uwadze powyższe wskazania w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uznał, że rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, iż skarżąca pomimo powołania licznych przesłanek świadczących, w jej ocenie, o bezprawności przedmiotowej inwestycji nie przytoczyła przekonujących argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. To, że wykonanie przedmiotowej decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki nie zostało praktycznie uzasadnione, a tym bardziej wykazane. Trudno też mając na uwadze treść rozstrzygnięcia uznać, że jego wykonanie może wiązać się z wyrządzeniem szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt wykonywania przez inwestora robót budowlanych objętych pozwoleniem sam w sobie nie powoduje niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Inwestor jest uprawniony do wykonywania robót budowlanych, w sytuacji gdy dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W przypadku jej uchylenia przez sąd przepisy ustawy Prawo budowlane przewidują stosowne postępowanie administracyjne umożliwiające "odwrócenie skutków", które wywołała decyzja o pozwoleniu na budowę. Zatem nie można uznać, że sam fakt rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych objętych pozwoleniem powoduje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie istnieje ryzyko, że w przypadku prawomocnego uwzględnienia skargi może dojść do powstania znacznej szkody, ale nie po stronie skarżącej, a po stronie inwestora, na co zwraca zresztą uwagę skarżąca Wspólnota uzasadniając wniosek o wstrzymanie. Rozpatrując złożony wniosek nie można też pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji Sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącą Wspólnotę kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji, o co zresztą wniósł inwestor. Przywołany przepis wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym wniosek skarżącej podlegał oddaleniu przy uwzględnieniu treści art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a.